ΑΦΥΠΝΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΗΘΑΡΓΟ

ΑΦΥΠΝΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΗΘΑΡΓΟ

 

Ο Υπουργός για την Δημόσια Διοίκηση επιμένει πως απόλυση δεν μπορεί να γίνει καμία. Ο της Δικαιοσύνης θεωρεί τους δανειστές «αντιπάλους», τους δικηγόρους αναξιοπαθούντες και κάθε κουβέντα για απελευθέρωση του επαγγέλματός τους, αστειότητα. Ο δε των Εσωτερικών, μη μπορώντας να ξεχάσει το πρόσφατο ξεχαρβάλωμα του Αττικού Μετρό με υπεράριθμο προσωπικό από την εκλογική του περιφέρειά, θεωρεί αδιανόητη την όποια παραπέρα μείωση δαπανών του τομέα ευθύνης του – της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δηλαδή. Και ο αρμόδιος για τα οικονομικά Υπουργός, αναλαμβάνει, μέσα σε πέλαγος απελπισίας, να βγάλει τον λαγό από το καπέλο και να περικόψει δαπάνες δίχως όμως μείωση μισθών κα εισοδημάτων. Μαγική εικόνα, δηλαδή.

Κάποιοι, παρ’ όλα ατά, εμφανίζονται ακόμα ικανοποιημένοι από το γεγονός πως τις εκλογές κέρδισαν οι φιλο-ευρωπαικές παρατάξεις και δεν εισέβαλε ο «επικίνδυνος» ΣΥΡΙΖΑ! Βέβαια, για τον Στρατούλη, τον Τσακαλώτο και την παρέα τους οι δανειστές είναι επικίνδυνοι εχθροί, κι όχι απλά αντίπαλοι. Μόνο που θα είναι τραγικό, τελικά, το πιστοποιητικό θανάτου της χώρας να το υπογράψουν οι λεγόμενες λογικές πολιτικές δυνάμεις. Και να βγεί και πάλι λάδι η ακραία Αριστερά. Γιατί προς τα εκεί δυστυχώς βαδίζουμε.

Πολλοί Υπουργοί δεν έχουν καταλάβει σε τι κυβέρνηση ακριβώς συμμετέχουν. Πως στόχος τους δεν μπορεί να είναι η καλή διαχειριστική διακυβέρνηση, η διατήρηση υψηλά της όποιας δημοτικότητας τους και οι καλές σχέσεις με τον Τύπο και τα τηλεοπτικά πρωινάδικα. Πιθανότατα, οι περισσότεροι θα έστριβαν τσιγάρο εκτός αιθούσης της Βουλής στην διάρκεια, κυρίως, της δευτερολογίας του Πρωθυπουργού κατά την ανάγνωση των Προγραμματικών Δηλώσεων της Κυβέρνησης. Όπως η κυβέρνηση Παπανδρέου βυθίστηκε, λόγω του ότι τα στελέχη της ποτέ δεν πίστεψαν στις πολιτικές που υποτίθεται πως προωθούσαν (στα Μνημόνια λ.χ. που όλοι διαπιστώνουν πως απέτυχαν ενώ ουδέποτε εφαρμόσθηκαν), έτσι και οι τωρινοί τρικομματικοί κυβερνήτες αλλού δείχνουν να πατάνε κι αλλού θέλουν να φθάσουν.

Οι συνδικαλιστές της ΔΑΚΕ (εργασιακή παράταξη της ΝΔ) κατηγορούν τους Υπουργούς τους για άγνοια του «κοινωνικού φιλελευθερισμού». Δεν θυμάμαι να ψηφίσθηκε η ΝΔ επειδή άξαφνα ο κόσμος ασπάσθηκε την πολιτικο-ιδεολογκή αυτή εφεύρεση! Οσο για το ακριβές της περιεχόμενο δύσκολα θα μπορούσαν πέντε πολίτες να συμφωνήσουν. Σίγουρα δεν ταυτίζεται με τον νεοφιλελευθερισμό – που θέλει λιγότερο κράτος και πολύ λιγότερους φόρους. Αρα, μάλλον είναι κοντύτερα στις πολιτικές των κυβερνήσεων Παπανδρέου και Παπαδήμου, που χλιμίντριζαν από χαρά όταν άκουγαν για νέους και μεγαλύτερους φόρους!!

Ποιό είναι το βασικό έλλειμμα της κυβέρνησης; Προφανέστατα ένας μηχανισμός ελέγχου εφαρμογής των πολιτικών της αποφάσεων (Policy Implementation Oversight Board). Καθώς καi η βασανιστική υποχρέωση των Υπουργών να πιάσουν (με την παρουσία στελέχους του Γραφείου του Πρωθυπουργού) κωδικό-κωδικό όλες τις δαπάνες των Υπουργείων τους και να διαγράφουν όσες δεν είναι απόλυτα απαραίτητες για την λειτουργία του κράτους και για την απαραίτητη κοινωνική προστασία. Εξοδα λχ για θέρετρα στελεχών και υπαλλήλων σίγουρα δεν είναι απαραίτητα.

Επόμενο βήμα είναι οι Γενικές και Ειδικές Γραμματείες Υπουργείων. Κάποιο διάβασα πως έχει 10!! Είναι αδύνατον με τέτοιο πληθωρισμό ο Υπουργός να τηρείται ενήμερος, ενώ τεράστιες δαπάνες έτσι ξεφεύγουν από κάθε έλεγχο. Εξυπακούεται πως κατάργηση Διοικητικών Μονάδων σημαίνει και εξαφάνιση αντικειμένου δουλειάς. Παρά τις ενστάσεις του κ. Μανιτάκη αυτό οδηγεί και σε απολύσεις από το Κράτος. Όπως το ίδιο πρέπει να γίνει και με τους χιλιάδες φορείς που κουβαλάει στην πλάτη του το Δημόσιο και οι οποίοι, με την εξαίρεση των συμφερόντων όσων απασχολούνται σ’ αυτούς, έχουν μηδενική –η υπερπολυτελή για τα σημερινά δεδομένα – προσφορά.

Καλό θα είναι τέλος η κυβέρνηση - αν έχει την πρόθεση να πετύχει - να ξεκαθαρίσει στην κοινωνία τον ακριβή ρόλο των δανειστών μας. Και να σταματήσει το παραμύθι – μεταξύ άλλων – περί «αντιπάλων». Με μοναδικό κίνητρο την διάσωση της ευρωζώνης Ευρωπαικές χώρες δανείζονται με επιτόκια άνω του 5% για να στηρίξουν την Ελλάδα με 2.5 % τώρα. Η Γερμανία δεν κερδοσκοπεί επί της Ελλάδας, εφ’ όσον δεν πουλάει στην χώρα μας πάνω από το 2% του συνόλου των εξαγωγών της. Και την κρίση δεν την προκάλεσαν τη χώρα μας οι Τράπεζες και οι καπιταλιστές, αφού εδώ χρεοκόπησε απ’ ευθείας το κράτος. Που δανειζόταν για να κάνει παροχές και να εξασφαλίζει ψήφους.

Καιρός να ξυπνήσουμε από τον λήθαργο.
 

Πλήρες Άρθρο »

ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

 

ΤΟ (ΑΝΗΣΥΧΗΤΙΚΟ) ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ
ΒΑΘΑΙΝΕΙ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Ανδρέας Ανδριανόπουλος
www.andrianopoulos.gr
_________________________
John Butler The Golden Revolution: How to Prepare for the Coming Global Standard, John Wiley & Sons, New York, 2012
James Rickards Currency Wars: The Making of the Next Global Crisis, Portfolio, 2011
Ruchir Sharma, Breakout Nations: In Pursuit of the Next Economic Miracles , Allen Lane, 2012
________________________________


Ολοι πασχίζουν να δαμάσουν την οικονομική κρίση. Κι’ αυτή αντιστέκεται, αγνοώντας τις αδιέξοδες συνταγές τους. Οι λεγόμενες καθεστωτικές δυνάμεις στην Ευρώπη, κάτω από την ηγεσία της Γερμανίας, της Αυστρίας και άλλων φίλα προσκείμενων σε αυτές κρατών, επιλέγουν βαθειά παλαιοσυντηρητικές επιλογές με επίκεντρο στοιχειώδεις διαρθρωτικές αλλαγές, εύλογη δημοσιονομική πειθαρχία αλλά και εκτεταμένη επιβολή νέων και μεγάλων φόρων. Σε μια όμως κοινωνική πραγματικότητα μαθημένη στις άκοπες παροχές, στο μεγάλο δημόσιο και σε ένα κράτος – παραμάνα (nanny state) η δημοσιονομική πειθαρχία είναι υποκρισία και η βαριά φορολογία αποτελεί κλοπή του όποιου ατομικού πλούτου.

Από την άλλη πλευρά βρίσκονται οι δυνάμεις του παραδοσιακού κρατικο-παρεμβατικού μπλοκ που κραδαίνουν την σημαία της σοσιαλδημοκρατίας. Αυτοί επιμένουν στο λασκάρισμα κάθε έννοιας δημοσιονομικής πειθαρχίας. επιμένοντας σε Κευνσιανές συνταγές αύξησης της κρατικής χρηματοδότησης ώστε να τονωθεί η ζήτηση. Τέτοιες απόψεις όμως παραγνωρίζουν ένα θεμελιώδες πραγματικό γεγονός. Οπως απέδειξε ο καθηγητής του Σικάγο. Raghuram G. Rajan (“The True Lessons of the Recession: The West Can’t Borrow and Spend Its Way to Recovery”. Foreign Affairs, May-June 2012) η Δύση στήριξε διαχρονικά την ανάπτυξή της στον δανεισμό. Κι’ αυτός τελικά την οδήγησε στα σημερινά αδιέξοδα. Με νέα δανεικά, ακόμη κι αν είναι αγύριστα, οι οικονομίες δεν ανορθώνονται ούτε και τα προβλήματα λύνονται. Διότι τα αδιέξοδα θα επανέλθουν…

Οι λύσεις στα πολύπλοκα σημερινά προβλήματα οφείλουν να αναζητηθούν, υποστηρίζει ο Rajan, στην πλευρά ενίσχυσης της προσφοράς και των μηχανισμών που την υποστηρίζουν. Μειώσεις φορολογικών συντελεστών, δραστικοί περιορισμοί στην γραφειοκρατία, περικοπές δημοσίων δαπανών είναι μερικά μόνο από τα μέτρα που συμβάλλουν στην απελευθέρωση πόρων που χρειάζεται η ιδιωτική οικονομία για να ζωντανέψει και να αυξήσει την παραγωγικότητά της. Κι’ αυτά ουσιαστικά δεν περιλαμβάνονται στα πακέτα που προωθεί η ΕΕ για να αντιμετωπίσει την κρίση.

Πέρα όμως από τα ενδογενή και διαρθρωτικά Ευρωπαικά ζητήματα την κατάσταση περιπλέκουν καταστάσεις που δεν μπορούν να ελεγχθούν από την πολιτική των Βρυξελλών. H διεθνής οικονομική αναστάτωση έχει οδηγήσει πολλές αγορές στον κόσμο σε συρρίκνωση. Αυτό έχει σαν συνέπεια την μείωση της οικονομικής δραστηριότητας χωρών που δίνουν μεγάλο βάρος στις εξαγωγές. Κι αντίστοιχα αντιμετωπίζουν δυσκολίες όλοι εκείνοι που είναι εμπορικοί τους πελάτες. Η Κίνα παίζει κυρίαρχο ρόλο στις εξελίξεις αυτές. Με τους εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης που είχε συνηθίσει τα τελευταία χρόνια να πετυχαίνει είχε προκαλέσει μεγάλες αλλαγές στις εμπορικές συναλλαγές στον υπόλοιπο κόσμο.

Mε δεδομένη την οικονομική δραστηριότητα της Κίνας χιλιάδες αγορές σε όλη την γή είχαν προσαρμοσθεί πάνω στους ρυθμούς και τις ανάγκες που αυτή επέβαλε. Κάθε αλλαγή λοιπόν στην δική της συμπεριφορά και απόδοση έχει κατακλυσμικές επιπτώσεις για τον υπόλοιπο κόσμο. Κυρίως για χώρες και εταιρίες που εξάγουν πρώτες ύλες καθώς και άλλα προιόντα ευρείας κατανάλωσης. Όπως βέβαια και για τους φορείς εκείνους (λ.χ. ναυτιλία) που εμπλέκονται στις μεταφορές τέτοιων αγαθών.

Με την αναχαίτιση της Κινεζικής αναπτυξιακής πορείας δεν περικόπτεται απλά και μόνο η ζήτηση στην Κίνα αλλά μειώνονται γενικά και οι τιμές των προιόντων που η Κίνα εισάγει. Αυτό σημαίνει δραματικές περιστολές στα εισοδήματα πολλών κρατών ανά την υφήλιο αλλά και δραματικές αναδιατάξεις των τιμών των πρώτων υλών στον κόσμο όλο. Χώρες όπως η Βραζιλία, της οποίας η εντυπωσιακή αναπτυξιακή πορεία στηρίζεται απλά και μόνο στις υψηλές τιμές των πρώτων υλών και των άλλων προιόντων που παράγει (βλ. σχετ. Ruchir Sharma, “Bearish on Brazil: The Commodity Slowdown and the End of the Magic Moment”, Foreign Affairs, May - June, 2012). Ο ίδιος όμως σε άλλη μελέτη του (Breakout Nations: In Pursuit of the Next Economic Miracles , Allen Lane, 2012) επισημαίνει τις καινούργιες οικονομικές δυνάμεις που αναδύονται – ανάμεσά τους και η Βραζιλία. Μόνο που προφανώς αυτή η τελευταία μελέτη του είχε γραφεί πριν την εμπλοκή της Κίνας στις νέες της οικονομικές δυσκολίες.

Για την Ευρώπη η ανησυχία δεν είναι λιγότερο έντονη. Παρά τα λεγόμενα από γραφικούς έλληνες σχολιαστές η Γερμανία εξάγει ελάχιστα στον προβληματικό ευρωπαικό Νότο. Πελάτες της είναι κυρίως οι εύρωστες μέχρι τώρα τουλάχιστον οικονομίες του Βορρά, οι ΗΠΑ και η Κίνα. Η ευρωστία όμως πολλών από αυτές εξαρτάται από την δυνατότητα τα Κίνας να συνεχίζει να ξοδεύει και να αγοράζει Δίχως αγορές δεν υπάρχουν εισπράξεις. Και χωρίς εισπράξεις λείπουν οι πόροι για οικονομικές ενισχύσεις και προγράμματα στήριξης. Ο David Pilling υποστηρίζει στους Financial Times (“Forget Grexit, it’s time to fret about ‘Chindown””, 20 June 1012) πως κάποιες χώρες δεν θα υποφέρουν όσο άλλες. Ολες όμως αυτές δεν είναι ευρωπαικές (παραγωγοί φυτικού πετρελαίου σε Μαλαισία και Ινδονησία κλπ).

Τα μαντάτα πάντως από την Κίνα δεν είναι καλά. Ολοι οι δείκτες δείχνουν αρνητικοί. Η HSBC τη Κίνας εκτιμά πως οι εξαγωγές θα συρρικνωθούν περαιτέρω με αποτέλεσμα την επιβάρυνση της αγοράς εργασίας. Λιγότεροι άνθρωποι σε απασχόληση σημαίνει λιγότερα εισοδήματα και κατά συνέπεια μείωση της κατανάλωσης. Ολοι προσδοκούν σε νέα δάνεια για να ενισχυθεί η αγορά. Όπως σημείωσε όμως και παραπάνω ο Rajan, αυτό δεν αποτελεί στην πραγματικότητα λύση.

Όλα αυτά μας οδηγούν σε σκέψεις για μιά ενδεχόμενα μακρόχρονη κρίση που εμπλέκει και τα νομισματικά μας συστήματα. Πόσες πιθανότητες έχει το ευρώ να ορθοποδήσει και να επιβιώσει; Σοβαροί αναλυτές από όλο τον κόσμο εκφράζουν επιφυλάξεις για κάτι τέτοιο. Ο John Butler (The Golden Revolution: How to Prepare for the Coming Global Standard, John Wiley & Sons, New York, 2012) επιμένει πως έχουν αρχίσει όλοι να αναζητούν μια διέξοδο από τις σημερινές αναστατώσεις και ανασφάλειες. Η επαναφορά του χρυσού κανόνα θα επιφέρει σημαντικές ανακατατάξεις κι’ εμπλοκές. Εν τούτοις, επιμένει ο Butler, πολλές χώρες θα απαλλαγούν από το δηλητήριο του χρέους από δανεικά δίχως αντίκρισμα ενώ και οι αντιθέσεις ανάμεσα σε δολάριο, ευρώ, γιέν και Κινέζικο γιουάν θα πάψουν να μας βασανίζουν.

Σε παρόμοια πάνω λογική ο James Rickards (Currency Wars: The Making of the Next Global Crisis, Portfolio, 2011) επιμένει πως οι τρέχοντες νομισματικοί πόλεμοι που προέρχονται από τις επί μέρους κρίσεις και τις προσπάθειες των κυβερνήσεων να ξοδέψουν εναντίον τους η να χρησιμοποιήσουν την νομισματική ισοτιμία σαν ασπίδα προστασίας (λ.χ. η Κίνα) θα οδηγήσει τελικά σε ανατρεπτικά αδιέξοδα. Επιμένοντας σε μειώσεις δαπανών και σε περικοπές του δημόσιου τομέα ο Rickards βλέπει την λύση όχι σε νομισματικές αλχημείες αλλά στο θάρρος των κυβερνήσεων να δούν την πραγματικότητα, ενισχύοντας την παραγωγή τους κι’ ανακαλύπτοντας ισορροπίες μέσα από την οικονομική δυναμική κι όχι με την αύξηση των παροχών και των όποιων άλλων διευκολύνσεων.
 

Πλήρες Άρθρο »

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΟΥΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ

      ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ  ΕΥΚΑΙΡΙΑ  ΝΑ  ΑΠΟΦΥΓΟΥΜΕ  ΤΟ  ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ
                                                                                            

Μερικοί αφελείς φίλοι μου χαιρέκακα σχολίασαν την αποτυχημένη εκτίμησή μου πως ο ΣΥΡΙΖΑ θα ερχόταν πρώτος στις εκλογές. Και πως έτσι θα υποχρεωνόταν να σχηματίσει κυβέρνηση με την στήριξη της ΔΗΜΑΡ.  Εξ’ ίσου κι εγώ παραξενεύτηκα με το αποτέλεσμα. Δεν περίμενα ποτέ πως το ΠΑΣΟΚ θα συγκρατούσε τόσες δυνάμεις. Και πως θα ξεπερνούσε το 7%. Ένα αποτέλεσμα που σίγουρα θα έδινε στον ΣΥΡΙΖΑ τη νίκη. Υπο-εκτίμησα την δύναμη επιβίωσης ορισμένων πελατειακών κυκλωμάτων που παρέμειναν πιστά στον αρχικό τους πάτρωνα. Αλλά και την στενομυαλιά ανθρώπων που τρέμουν την αλλαγή.

Κάποιοι λοιπόν ανακουφίσθηκαν με το αποτέλεσμα. Στην λογική πως η χώρα κράτησε μακριά από την εξουσία τις αντι-ευρωπαικές δυνάμεις. Και προστατεύθηκε από μια κατρακύλα στα αδιέξοδα και το κοινωνικο-οικονομικό χάος. Είναι όμως έτσι; Μια νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Ιουνίου θα είχε κάποια οριοθετημένα αποτελέσματα. Όπως πως η Ελλάδα δεν θα υφίστατο την Υπουργοποίηση λογής τομεαρχών της ΝΔ που πολλοί είχαν συμμετοχή στους καταστροφικούς παραλογισμούς της τελευταίας κυβέρνησης Καραμανλή. Το σημαντικότερο όμως είναι πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είχε αυτοδύναμη πλειοψηφία και θα ήταν υποχρεωμένος να κυβερνήσει με την «λογική» Αριστερά του κ. Κουβέλη. Αυτό και τον κ. Κουβέλη θα υποχρέωνε να μπεί βαθύτερα στα νερά, κι όχι να κρατάει πισινή όπως κάνει τώρα,  αλλά  και τα «λογικά» στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ θα διευκόλυνε να απομονώσουν τις ακραίες συνιστώσες του χώρου τους και να επιλέξουν πολιτικές μετριοπαθέστερες και περισσότερο κοντά στην πραγματικότητα.

Τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει παρά υπομονετικά να περιμένει. Ώστε η εξουσία να πέσει στα χέρια του σαν ώριμο φρούτο. Αν η κυβέρνηση, της οποίας αρκετά στελέχη δεν δείχνουν με φανατισμό να πιστεύουν σ’ αυτό που καλούνται να κάνουν και βλέπουν την εξουσία σαν έπαθλο για ευόδωση καριερίστικων προοπτικών και εμπέδωση κομματικής κυριαρχίας, δεν επιμείνει στην πολιτική της με στόχο την τελική επιτυχία, ο εκτροχιασμός δεν θα είναι δυστυχώς μακριά. Και το κακό είναι πως τότε η επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ θα είναι απόλυτη. Θα έρθει δηλ. αυτοδύναμα, δίχως την ανάγκη στήριξης από κάποιο άλλο μικρότερο πολιτικό σχήμα. Κοντολογής, δεν θα υπάρχει κανείς να φρενάρει τις παλαιομαρξιστικές φαντασιώσεις και τα τριτοκοσμικά οράματα στελεχών του. Δεν θα υπάρχει κανείς να δώσει και στον ίδιο τον κ. Τσίπρα το αναγκαίο άλλοθι για κάποιες απαραίτητες παλινδρομήσεις.

Με μιά Ευρώπη τότε πελαγωμένη μέσα στα προβλήματά της κι’ απηυδισμένη με μια Ελλάδα εξαιρετικά ιδιότροπη, μια Αμερική μάλλον αδύναμη και με Ρωσία και Κίνα στη δίνη  δικών τους ιδιαίτερων αδιεξόδων, κανείς δεν θα νοιαστεί αν κάποια χώρα μικρή πάρει την κάτω βόλτα και βγεί από το κάδρο. Εξοδος βέβαια τώρα από τα κεντρικά δυτικο-ευρωπαικά δρώμενα  σημαίνει περιθώριο για δεκαετίες. Κι’ αυτό βέβαια δεν είναι επισήμανση κινδυνολογική. Πρώτον, διότι δεν έχω την ψευδαίσθηση πως τόσοι πολλοί με διαβάζουν κι’ επηρεάζονται. Και δεύτερον, διότι εκτιμώ πως ο κύβος έχει ήδη ριφθεί. Με την συνειδητή πλέον κατάληξη από τώρα σε αποφάσεις των εκλογέων, αλλά και με την αφελή συμπεριφορά υποτιθέμενων μετριοπαθών ηγεσιών. Είναι εκτίμηση αντικειμενική που προέρχεται από την παρατήρηση της ροής των πραγμάτων. Σε μια χώρα που η Αριστερά εξακολουθεί ακόμη σήμερα να αποτελεί για πολύ κόσμο την ελπίδα του αύριο, ενώ παντού αλλού κοσμεί απλά τα βιβλία της ιστορίας, ο ΣΥΡΙΖΑ  σαν έκφραση επαναστατικής ανατροπής έχει πείσει πολύ κόσμο πως έχει άκοπες σχετικά λύσεις για όλα. Η άνοδός του λοιπόν στην εξουσία θα είναι αναπόφευκτη. Αν η κυβέρνηση διστάσει και δεν πετύχει τολμώντας.

Αν αντέξει ο Γ. Στουρνάρας κι’ υπερκεράσει τις αντιδράσεις του ψοφοδεούς κυβερνητικού του περίγυρου κι’ εμμείνει σε αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, ίσως να υπάρχει ακόμη κάποια ελπίδα. Κι αν ο Πρωθυπουργός βέβαια κεφαλαιοποιήσει τις προγραμματικές του θέσεις μετατρέποντάς τες σε δέσμες πολιτικής που οι Υπουργοί του θα υποχρεωθούν να εφαρμόσουν. Οι προγραμματικές δηλώσεις άνοιξαν δυναμικά τον δρόμο για πολιτικές επιτυχίας. Και θα κριθούν βέβαια από την αποφασιστικότητα με την οποία θα ξεπεράσουν την παλαιομαρξιστική αντίδραση της Αριστεράς που παντού βλέπει νεοφιλελεύθερες δήθεν συνομωσίες.  Διαφορετικά, ο Τρίτος Κόσμος του περιθωρίου μας περιμένει με αρκετή ανυπομονησία…

 

Πλήρες Άρθρο »

ΜΟΝΟ ΠΑΡΑΠΛΗΓΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ ΣΥΝΤΗΡΟΥΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΜΟΝΟ ΠΑΡΑΠΛΗΓΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ ΣΥΝΤΗΡΟΥΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

 

Οι ιδιωτικοποιήσεις έχουν πάψει από πολλού να αποτελούν δυναμικό εργαλείο ανάπτυξης και κινητήριο δύναμη για την δυναμική πορεία μιάς χώρας. Οπως σε τόσα άλλα και στον τομέα αυτό έχουμε μείνει καμιά 15ριά χρόνια πίσω. Αυτές οι ιδέες είχαν αξία και προοπτική όταν μιλούσα για αυτές γύρω στα τέλη της 10ετίας του '80 κι αρχές της 10ετίας του '90. Για όλα όσα λέγονται τώρα, δήθεν σαν καινούργια, υπάρχει ο Νόμος 2.000 του 1992 στου οποίου την πολυσέλιδη Εισηγητική Εκθεση, που είχα γράψει ο ίδιος, υπάρχει πλήρης αναφορά της σημασίας, των στόχων και της αναγκαιότητας των ιδιωτικοποιήσεων. Τότε βέβαια. Στη χώρα όμως της μαζικής οπισθοδρόμησης στην οποία ζούμε τώρα αρχίζουν να ανακαλύπτουν, κάτω από την πίεση των Ευρωπαίων βέβαια (που κι' αυτοί είναι βαθιά κρατιστές)  την σημασία των ιδιωτικοποιήσεων. Που όμως ακόμη και τώρα δεν τολμούν να τις πούν με το όνομά τους και τις αποκαλούν 'αποκρατικοποιήσεις'. Για να μην υποβαθμισθέι και χαθεί η έννοια του 'κράτους', πιθανώς.

Δεν έχουν σήμερα τόση σημασία, διότι πλέον ιδιωτικοποιούνται - η έχουν ήδη περάσει σε ιδιώτες - σε όλη την Υφήλιο περίπου τα πάντα. Μόνο σε παραπληγικές χώρες ο δημόσιος τομέα εξακολουθεί να διαφεντεύει την οικονομία, και να τα κάνει θάλασσα βέβαια (βλ. Γαλλία λ.χ.). Το αποτέλεσμα είναι η ζήτηση να έχει δραστικά καμφθεί, οι τιμές για τις πωλήσεις κρατικής περιουσίας να μην είναι πλέον αυτές που ήσαν στο παρελθόν και, λόγω κυρίως οικονομικής κρίσης, αυτά που προσέβλεπε μιά χώρα να εξασφαλίσει από το πέρασμα στον ιδιωτικο τομέα και την εισαγωγή ανταγωνισμού σε τομείς οικονομικής / κρατικής δραστηριότητας (Φόροι, αύξηση απασχόλησης κλπ) να είναι πλέον περιορισμένα. Σήμερα έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία για την ανάπτυξη και την προσέλκυση επενδύσεων πολιτικές μείωσης φορολογικών συντελεστών, κατάργησης διοικητικών παρεμβάσεων στην οικονομία (deregulation), δραστικής μείωσης γραφειοκρατικών διδαδικασιών και κατάργησης κρατικών φορέων. Είναι λάθος το επιχείρημα πως αν μιά κρατική επιχείρηση είναι κερδοφόρα δεν την πουλάμε. Αντίθετα, αυτην πουλάμε, γιατί μόνο για αυτήν θα ενδιαφερθούν αγοραστές και θα καταθέσουν χρήμα.

Να σημειώσω πως νευραλγική σημασία για την οικονομία της χώρας είναι η εξασφάλιση πόρων από το κόστος του δημοσίου για την ενίσχυση της ιδιωτικής οικονομίας. Για κάθε μία θέση εργασίας που 'σώζεται' στο δημόσιο χάνονται περίπου τρείς στον ιδιωτικό τομέα. Ουδείς όμως δείχνει να νοιάζεται για τον κόσμο που μένει άνεργος στον ιδιωτικό τομέα. Μόνο τις συντεχνίες του δημοσίου προστατεύει το πολιτικό σύστημα.

Στις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν αγοραστές για επιχειρήσεις του κράτους που είναι μάλιστα ζημιογόνες, είναι προτιμότερη η κήρυξή τους σε πτώχευση και - αν δεν πρόκειται να αποδόσει ουσιαστικό τίμημα η εκποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων - η απόδοσή τους στους εργαζόμενους για να την τρέξουν πλέον αυτοί σαν ιδιωτες, με αρχικό κεφάλαιο τις αποζημιώσεις τους.

Η πρόβλεψη αυτή υπάρχει στον Ν. 2000/1992 όπως και η δυνατότητα κατάργησης η συγχώνευσης του όποιου δημόσιου φορέα η οργανισμιού. Ολες λοιπόν οι σχετικές κουβέντες για νέους νόμους, μελέτες κλπ είναι εκ του πονηρού. Οταν κάποιος δεν θέλει να μαγειρέψει, ένα μήνα κοσκινίζει...

Πλήρες Άρθρο »

Η κυβέρνηση αυτή είναι αναγκασμένη να πετύχει

Η κυβέρνηση αυτή είναι αναγκασμένη να πετύχει

 

Τα μαντάτα δεν ακούγονται καλά. Ελλειψη  θάρρους, οι πατροπαράδοτες μικροκομματικές καντρίλιες και πρόσωπα δίχως διεθνή απήχηση και γνώση συνθέτουν ένα σχήμα που θα αντιμετωπίσει τις μεγαλύτερες δυσκολίες της μεταπολεμικής μας ιστορίας. Το πρόβλημα ξεκινά από την κορυφή. Της κυβέρνησης έπρεπε να προίσταται πρόσωπο αμέτοχο των μέχρι σήμερα εξελίξεων στο μέτωπο του δανεισμού. Κατά προτίμηση προσωπικότητα της Αριστεράς. Ουσιαστικά την κυβέρνηση σχημάτισε η Νέα Δημοκρατία με κάποιες επιλογές από το Πασόκ και την Δημ. Αριστερά. Ετσι όμως δεν εκτονώνεται η οργή, το μίσος και η καχυποψία όλων εκείνων που καταλογίζουν στα Μνημόνια τις όποιες δυσκολίες έχουν προκύψει στην ζωή τους. Αντίθετα, η συντηρητική παράταξη επωμίζεται ευθύνες βαρύτατες και κινδυνεύει να ακολουθήσει τις πολιτικές τύχες του Πασόκ.

Το νέο κυβερνητικό σχήμα δεν πείθει πως έχει στις τάξεις του άτομα αποφασισμένα να δώσουν μάχη σε τρία κυρίως μέτωπα. Το ένα είναι στον τομέα της απαραίτητης διευκρίνησης πως τα αδιέξοδα δεν προήλθαν από συστάσεις των δανειστών μας αλλά από επιλογές των ελληνικών κυβερνήσεων, που δεν ήθελαν να περικόψουν το κράτος και να προωθήσουν διαρθρωτικές αλλαγές. ΝΔ και ΠΑΣΟΚ οφείλουν να προχωρήσουν σε αυτοκριτική για όσα έγιναν μέχρι τον εφετινό Ιούνιο. Και να μιλήσουν στον κόσμο με ειλικρίνεια, ξεχνώντας πολιτικό κόστος, διορισμένους κομματικούς στρατούς και πελατειακά κυκλώματα.

Το δεύτερο έχει σχέση με την απαραίτητη τόλμη για να περάσουν πολιτικές πάνω από τις αντιδράσεις επαγγελματιών αμφισβητιών, επαναστατών εκ του ασφαλούς κι αποθρασυνόμενων αγανακτισμένων. Είναι εξωφρενικό να κινητοποιούνται εκείνοι που απολάμβαναν για χρόνια τα οφέλη ενός διογκωμένου και υπερδανεισμένου δημόσιου τομέα. Οι λεγόμενοι αγανακτισμένοι στην συντριπτική τους πλειοψηφία είναι τα παιδιά του κράτους που πασχίζουν με κάθε τρόπο να επανέλθουν τα πράγματα στα παλιά. Αγνοώντας τις ευθύνες όλων για τα χάλια στα οποία βρεθήκαμε. Δεν μπορεί ο καθένας με αυτοδικία να παρεμποδίζει την λειτουργία των εθνών και ετσιθελικά να επιθυμεί να επιβάλει το καθεστώς η την τάξη πραγμάτων που έχει στο μυαλό του. Όταν οι συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι ενός κόμματος που δεν κέρδισε πάνω από το 4,5 % των ψήφων του λαού απαιτεί να επιβάλει το κλείσιμο κάποιου εργοστασίου, το επίσημο κράτος δεν είναι δυνατόν να παρατηρεί αδιάφορα τις εξελίξεις. Διαφορετικά, γιατί να πληρώνουμε όλοι φόρους για την τήρηση των νόμων και την επιβολή της δημόσιας τάξης.

Οφείλει τέλος το νέο κυβερνητικό σχήμα να πολεμήσει για ένα καλύτερο αύριο. Κι’ αυτό δεν μπορεί να είναι ταυτισμένο με ένα χρεωκοπημένο παρελθόν. Στην Ελλάδα έχει καταρρεύσει το δημόσιο. Η κρίση δεν προήλθε από τον τραπεζικό τομέα και τον υπερδανεισμό των ιδιωτικών νοικοκυριών. Αλλά από το κράτος, που δανειζόταν για να κάνει παροχές και να «αγοράσει» ψήφους. Γιατί λοιπόν να την πληρώσουν οι άσχετοι ιδιώτες μέσω τεράστιων φορολογικών επιβαρύνσεων και η αγορά με την ολοκληρωτική της εξόντωση; Τα νέα κυβερνητικά στελέχη  πρέπει να έχουν το θάρρος να χτυπηθούν με τα γνωστά εργολαβικά και προμηθευτικά συμφέροντα που για δεκαετίες έκαναν περιουσίες δουλεύοντας σχεδόν αποκλειστικά με το κράτος. Σε τέτοιες επαγγελματικές δραστηριότητες θα πρέπει να επιβάλλονται έκτακτες εισφορές και ειδικές φορολογικές επιβαρύνσεις.

Το κράτος πρέπει να περιορισθεί. Δεν μπορεί να αποτελεί θέμα έστω και απλής συζήτησης το ξεκίνημα εκτεταμένων ιδιωτικοποιήσεων και εκποίησης ανεκμετάλλευτων περιουσιακών στοιχείων του κράτους. Η κατάργηση επίσης χιλιάδων – ναι, χιλιάδων – δημόσιων φορέων είναι απαραίτητη παρά το σχετικό κοινωνικό κόστος που μια τέτοια πολιτική θα συνεπιφέρει. Ενάμισυ εκατομμύριο άνεργοι έχουν προκύψει από την κρίση που έχει χτυπήσει τον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας. Ουδείς δείχνει να έχει γι’ αυτό πολιτικά ενοχληθεί. Στον δημόσιο τομέα η απασχόληση παραμένει περίπου άθικτη. Γιατί αποτελεί ιερή αγελάδα το κράτος; Γιατί εκεί «απαγορεύεται» να γίνει η οποιαδήποτε περικοπή; Κι όμως, η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ τοποθετήθηκαν ενάντια σε κάθε ιδέα απολύσεων στο δημόσιο. Ακατανόητο!! Και αμετανόητοι… Εκλογικά, οι περισσότερες συντεχνίες του δημόσιου τομέα έχουν περάσει στον ΣΥΡΙΖΑ. Κι όμως, τα δύο παλιά αστικά κόμματα αισθάνονται ακόμη προστάτες τους!! Δεν πρόκειται έτσι να βγεί τελικά άκρη.

Η κυβέρνηση αυτή όμως είναι αναγκασμένη να πετύχει. Διότι το ρολόι τρέχει για την χώρα και τις προοπτικπές της. Αν δειλιάσει και ολιγωρίσει, τότε οι δυνάμεις των άκρων θα έρθουν θριαμβευτικές στο κέντρο της πολιτικής σκηνής. Και τότε δεν θα υπάρχουν πλέον περιθώρια ούτε για τον ΣΥΡΙΖΑ να αναθεωρήσει τις πολιτικές του διασκηρύξεις. Θα υποχρεωθεί να υιοθετήσει πολιτικές που θα οδηγήσουν την χώρα σε ακρότητες. Ενισχύοντας συνάμα και τις δυνάμεις της άκρας φασιστικής δεξιάς που θα φαντάζει σαν η μοναδική δυναμική εναλλακτική λύση. Θα είναι κρίμα η χώρα να οδηγηθεί σε τέτοια τραγικά κοινωνικά αδιέξοδα. Γι αυτό η σημερινή κυβέρνηση οφείλει, παρά τις όποιες δομικές της αδυναμίες, να προσπαθήσει.

Ο ιταλικής καταγωγής καθηγητής του Χάρβαρντ Λουίτζι Ζινγκάλες μόλις εξέδωσε ένα καινούργιο βιβλίο (CapitalismforthePeople:RecapturingtheLostGeniusofAmericanProsperity.BasicBooks, Ιούνιος 2012) που πιθανότατα δείχνει τον δρόμο σε μιά συντηρητική κυβέρνηση να ανακτήσει την πρωτοβουλία και να φέρει και πάλι τον κόσμο κοντύτερα στην ευημερία. Σημειώνει, με βάση την εκτεταμένη του εμπειρία από το πελατειακό και φορτωμένο ευνοιοκρατία και διαφθορά ιταλικό πολιτικό σύστημα, πως ο γνήσιος καπιταλισμός έχει διαβρωθεί ακόμη και στην Αμερική από την ισχύ των μεγάλων επιχειρήσεων και την λαικίστικη νοοτροπία χρησιμοποίησης του μεγάλου δημόσιου τομέα για εξαγορά ψήφων μέσω εκταμίευσης δισεκατομμυρίων για παροχές. Εχουμε φθάσει σε ένα σημείο, επιμένει ο Ζινγκάλες, όπου η οικονομία κυριαρχείται από ένα κλίμα έντονου αντι-καπιταλιστικού λαικισμού και μιάς μυωπικής τεχνοκρατικής αντίληψης υπέρ της επιχειρηματικότητας. Καμία ευρύτερη αντίληψη περί του ρόλου της οικονομίας της αγοράς και του τι σημαίνει αυτή για τον απλό πολίτη. Η λύση δεν μπορεί να είναι άλλη από την προώθηση ενός φιλο-καπιταλιστικού λαικισμού. Πολιτικών δηλ. που «ισχυροποιούν τον πραγματικά ελεύθερο και ανοιχτό ανταγωνισμό – για το καλό των πολιτών κι όχι των μεγάλων επιχειρήσεων».  Η λύση λοιπόν δεν μπορεί να είναι άλλη από μεταρρυθμίσεις στην οικονομική πολιτική που εξισώνουν το πεδίο του αγώνα. Δηλ. μεταρρυθμίσεις που μπορεί να θίγουν τις μονοπωλιακές αντιλήψεις των μεγάλων επιχειρήσεων προς όφελος της λειτουργίας της αγοράς. 

Ο τρόπος αυτός προώθησης πολιτικών διευκολύνει την κυβέρνηση να απαγκιστρωθεί από την γενικότερη παλαιοσυντηρητική της εικόνα, να αφαιρέσει επιχειρήματα από την αντιπολίτευση που στηρίζεται σε συμβατικές ξεπερασμένες αριστερές λογικές και να δώσει όραμα σε ένα κόσμο που αισθάνεται παγιδευμένος σε μιά αδιέξοδη πολιτικο-οικονομική πορεία. 

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο τεύχος Ιυλίου 2012 του The Books' Journal  

Πλήρες Άρθρο »