ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΕΛΈΥΤΑΙΟ ΣΟΒΙΕΤΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ;

ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΕΛΈΥΤΑΙΟ ΣΟΒΙΕΤΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ;

 

(Του Αντώνη Κρούστα)

 

Που, έχει το 60%-70% της οικονομικής δραστηριότητας του, υπό τον έλεγχο του κράτους;
Που, έχει 1.000.000 δημόσιους υπαλλήλους και μόνο 200.000 εργαζόμενους στις μεγάλες «καπιταλιστικές» βιομηχανίες;
Που, έχει φορολογικούς συντελεστές 40%;
Που, έχει 23% ΦΠΑ;
Που, έχει ακόμα κρατικά πανεπιστήμια του ενός συγγράμματος και της φιλτραρισμένης γνώσης;
Που, έχει τεράστια γραφειοκρατία;
Που, έχει κρατικοδίαιτους ζάπλουτους επιχειρηματίες;
Που, έχει ακόμα κλειστά επαγγέλματα;
Που, έχει ΜΜΕ συντηρούμενα από την κρατική διαφήμιση;
Που, έχει κρατικοδίαιτα κομματικά συνδικάτα διεκδικώντας πάντα το «κατώτερο» και ποτέ το «ανώτερο»;
Που, έχει κρατικοδίαιτα θέατρα, πολιτιστικούς συλλόγους, και κάθε λογής συλλόγων καλλιτεχνών,κατά το πλείστον αριστερόστροφων αντιλήψεων;
Που, έχει ακόμα επιδοτούμενη αγροτική παραγωγή;
Που, έχει δημόσιους οργανισμούς κοινής ωφέλειας ( ΔΕΚΟ) που επωφελούνται τα κέρδη και κοινωνικοποιούν τα χρέη;

Θα στενοχωρήσω πολλούς αριστερούς φίλους μου, αλλά η παραπάνω
περιγραφή του Ελληνικού κράτους ,περισσότερο μοιάζει με μια Σοβιετική επαρχία παρά με ένα δυτικό κράτος βασισμένο στις αρχές της ελεύθερης οικονομίας.

Μπορεί να μην κυβερνήσατε ποτέ αλλά δημιουργήσατε νοοτροπίες. Ο κάθε ένας από σας ανήκε σ’ ένα σύλλογο, είχε και ένα μικρόφωνο στο χέρι,είσαστε πολυγραφότατοι και διαβασμένοι, μερικοί από εσάς και «διανοούμενοι», συμμετέχετε ενεργά και διεκδικείτε, επηρεάζετε την κοινή γνώμη καθημερινά στο καφενείο, στους χώρους δουλειάς ,στις παρέες σας, παντού, η πολιτική είναι για σας σκοπός ζωής.ΜΠΡΑΒΟ ΣΑΣ!!!

Το 90% των τραγουδιστών, των ηθοποιών, των συγγραφέων ,των σκηνοθετών,των ζωγράφων, των ποιητών, των συνδικαλιστών, ανήκουν σε σας. Όπως και μεγάλο μέρος από τους δημοσιογράφους και τους πολιτικούς που μπορεί να έχουν φύγει από την γενέτειρα τους ,το ΚΚΕ, αλλά έχουν εισχωρήσει σε όλα τα κόμματα( Δαμανάκη, Ρουσσοπουλος, Τατουλης , Ανδρουλάκης ,
Μπιστης κ.α) στα κανάλια (ο Τσιμας, ο Θεμος Αναστασιαδης, ο Τριανταφυλλοπουλος΄η Τρέμη και πολλοι αλλοι),στην κρατική μηχανή, στον πολιτισμό ,στους Δήμους ,στις μη κυβερνητικές οργανώσεις, ΠΑΝΤΟΥ !!! κουβαλώντας μαζί τους και την μαρξιστική ή μαρξιζουσα νοοτροπία.

Έχει φθάσει ο έλληνας να επηρεάζεται περισσότερο από τις απόψεις του Λαζόπουλου, παρά του εκάστοτε πρωθυπουργού της χώρας

Συνδικαλιστές όπως ο Γ.Ραυτοπουλος,ο Ρ.Σπυροπουλος , ο
Λ.Κανελλοπουλος, ο ΧΡ. Πολυζωγοπουλος, ο Χ.Πρωτοπαπας ,ο Δ.Κουσελας,ο Γ. Κουτσουκος, ο Κουτρουμανης και αύριο ο Γιάννης Παναγοπουλος, πήραν κυβερνητικές θέσεις και εφάρμοσαν (;)αυτά που διεκδικούσαν στους δρόμους επί επάρατης δεξιάς.

ΚΥΡΙΟΙ ! ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΑΠΟΤΥΧΑΤΕ !!!!!

Πρώτα εισχωρήσατε παντού, έπειτα δημιουργήσατε νοοτροπίες ,μετά φτιάξατε νόμους, δανειστήκαμε κεκτημένα, πολλοι από σας γίνανε πάμπλουτοι και τώρα που καταρρέουμε, συνεχίζετε να διαδηλώνετε καθημερινά την πλάνη σας για να μην αλλάξει τίποτα.


ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΑΥΤΗ, ΕΙΣΤΕ Η ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ.

ΚΑΛΩΣ ή ΚΑΚΩΣ , ΦΤΑΙΤΕ ΚΑΙ ΣΕΙΣ, ΚΥΡΙΩΣ ΕΣΕΙΣ, ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ
ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΛΛΑ Η ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ Ο ΚΡΑΤΙΣΜΟΣ.

Πλήρες Άρθρο »

ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΟΜΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΕΔΑΦΙΚΟΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΟΜΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΕΔΑΦΙΚΟΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΣΜΟΣ

 


Μανώλης Κοττάκης, Καραμανλής: Off The Record. Αθήνα: Εκδόσεις Λιβάνη, 2011
Claire Berlinski, “There Is No Alternative”: Why Margaret Thatcher Matters. New York: Basic Books, 2008
 

Για μια ακόμη φορά αποδείχθηκε πως πολιτική που δεν στηρίζεται σε βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις οδηγεί σε αδιέξοδα και σε κοινωνική καταστροφή. Η αποθέωση του πραγματισμού, των επιλογών δηλ που υπαγορεύονται από τις περιστασιακές διακυμάνσεις της κοινής γνώμης και τις φαινομενικές κάθε φορά ανάγκες της κοινωνίας, αποτελεί συνταγή αδιεξόδων και διάβρωσης του κοινωνικού ιστού. Η ελληνική οικονομική κρίση αλλά και τα διαφαινόμενα αδιέξοδα της Ευρώπης έχουν σαν αφετηρία πολιτικές σκοπιμοτήτων που, έχοντας γυρίσει τις πλάτες σε πεποιθήσεις και ιδεολογικές αρχές, στόχευαν για δεκαετίες σε στενά οικονομικά συμφέροντα και σε μεθόδους κολακείας των λαικών στρωμάτων με αντικειμενικό σκοπό την προσέλκυση της ψήφου τους. Το κράτος μετατράπηκε σε μηχανισμό ευνοιών και παροχών και οι πολίτες άρχισαν να ξεχνούν τον πρωταρχικό τους σκοπό. Την σκληρή δουλειά δηλ και την ανάληψη ευθυνών ώστε η χώρα τους να παράγει αγαθά, να γίνεται πλούσια και να πρωταγωνιστεί σε ένα κόσμο δύσκολο και ανταγωνιστικά αδυσώπητο.

Οι αρχές αυτές ξεχάστηκαν, παραμέρισαν και σε πολλές επιπτώσεις ποδοπατήθηκαν. Το αναπόφευκτο αδιέξοδο μιάς ζωής στηριγμένης στην ευκολία και τα δανεικά δεν άργησε να φανεί. Και τώρα οι κοινωνίες δεν είναι έτοιμες για τον αναπόφευκτα δύσκολο κι’ ανηφορικό δρόμο. Χρειάζονται έμπνευση που να τις γεμίζει πάθος κι’ αποφασιστικότητα. Κι αυτά βέβαια δεν μπορούν να προκύψουν από ηγεσίες ψοφοδεείς, δειλές και πολιτικά ανακόλουθες. Χρειάζονται προσωπικότητες που πιστεύουν στο κάλεσμα του χρέους, που δεν έχουν το μυαλό τους στην κάλπη και που δεν φοβούνται να μιλήσουν σκληρά, στην γλώσσα της λογικής και της αλήθειας, δείχνοντας τον δρόμο μπροστά.

Τέτοιες συμπεριφορές δεν συνταιριάζουν με τον καταστρεπτικό πραγματισμό, του να λέμε δηλ. σε όλους αυτά που θέλουν να ακούσουν, ούτε και με την οικοδόμηση μιάς πολιτικής μεσαίου δρόμου. Γιατί στο μέσον το δρόμου βρίσκεται η διακεκομμένη γραμμή. Κι εκεί είναι το πλέον επικίνδυνο σημείο για να οδηγείς. Κι’ επειδή στον χώρο αυτό εμφιλοχωρεί η περίφημη συναίνεση. Που όμως αποτελεί την σιγουρότερη συνταγή αποτυχίας κι’ αποτελμάτωσης. Γιατί προυποθέτει, αλλά και οδηγεί, στην αδράνεια. Και στην στρατηγική ακινησία. Για να είναι όλοι σύμφωνοι, μοναδική λύση είναι να μην γίνεται τίποτα. Και είναι ακριβώς αυτή η τακτική επιλογή που οδηγεί τελικά στον γκρεμό.

Από το βιβλίο του Μανώλη Κοττάκη για την διακυβέρνηση Καραμανλή αυτό προκύπτει σαν θεμελιακό συμπέρασμα. Η χώρα χρειάζεται πολιτικές κινήσεις που να ’χουν στόχους. Και να εδράζονται σε στέρεες και ευδιάκριτες πεποιθήσεις. Μόνο η πίστη σε αρχές και αξίες και η εμμονή στις επιταγές τους μπορεί να κινητοποιήσει τον κόσμο ώστε να πραγματοποιηθεί η επίτευξη εθνικών στόχων. Και κάτι τέτοιο δραματικά απουσίαζε από τις τότε κυβερνήσεις της ΝΔ. Και είναι αυτό και δίδαγμα για το σήμερα. Που είναι απαραίτητο κάποιο δυναμικό ξανα-ξεκίνημα της ελληνικής κοινωνίας, προς την κατεύθυνση της δημιουργίας και των επιτυχιών. Πρέπει όμως να είμαστε σαφείς για το τι θέλουμε να χτίσουμε και με ποιούς θέλουμε να πάμε. Διστακτικοί κόλακες και θρασύδειλοι δημοσιοσχετίστες δεν ταιριάζουν σε μια παρόμοια προσπάθεια. Και η θητεία Καραμανλή ήταν πλήρης από παρόμοια φαινόμενα και στοιχεία. Η προσπάθεια «να τα έχουμε καλά με όλους» οδήγησε στα άδεια δημόσια ταμεία, σε ένα λαό αποσβολωμένο – δίχως πεποιθήσεις και ισχυρά πιστεύω – σε μια άνευ προηγουμένου κρίση αξιών, σε ένα άνευρο χυλό δημοσίων ηγητόρων και στην προβολή κοινωνικών εξαμβλωμάτων σαν συμβόλων καταξίωσης και επαγγελματικής επιτυχίας.

Η περιγραφή βέβαια των πεπραγμένων του τότε Πρωθυπουργού στο βιβλίο του Κοττάκη δεν ξεπερνά κατά πολύ το εύρος μιάς δημοσιογραφικής αποτίμησης με εύλογες συναισθηματικές φορτίσεις απέναντι στους πρωταγωνιστές των τότε γεγονότων. Ο Καραμανλής είναι ο καλός, η Αριστερά ξεπερνιέται μάλλον χαϊδευτικά σε σχέση με τα πεπραγμένα της και ο βασικός κακός είναι ο Παπανδρέου και το Πασόκ. Ο Κοττάκης αναφέρεται είναι η αλήθεια και σε όλα σχεδόν τα αρνητικά στοιχεία των πολιτικών επιλογών της τότε διακυβέρνησης. Αλλά δίχως ιδιαίτερο σχολιασμό και εμβάθυνση. Και κάποτε μάλιστα με ελάχιστη έμφαση σε σχέση με την σημαία του γεγονότος.

Tα λεγόμενα σκάνδαλα ξεπερνιούνται σαν μάλλον ενοχλητικές παρωνυχίδες, εμπνευσμένα κατά βάση, σύμφωνα με τον συγγραφέα, από ξένα κέντρα αλλά και γηγενείς μηχανισμούς υπονόμευσης, που κατά διαστήματα παρεισέφρυαν για να παρεμποδίσουν το δημιουργικό κυβερνητικό έργο. Κουβέντα δεν γίνεται για το αν ήσαν πράγματι σκάνδαλα η όχι. Το Βατοπέδι λχ αναφέρεται πως δεν αποδείχθηκε πως υπήρξε πραγματικό σκάνδαλο. Γιατί δεν φάνηκε ζημιά του δημοσίου ούτε και χρηματισμός τρίτων. Μα ο πλουτισμός μιάς Μονής σε βάρος του κράτους δεν αποτελεί πρόβλημα; Ιδιαίτερα μάλιστα, όταν όπως ο ίδιος ο Κοττάκης παραδέχεται, εξωχώριοι λογαριασμοί της Μονής δεν άνοιξαν για «εθνικούς λόγους»!! Και γιατί τότε προφυλακίσθηκε ο ηγούμενός της; Λόγω κάποιου καπρίτσιου των αρμόδιων εισαγγελέων;

Παρόμοια ερωτήματα μένουν αναπάντητα και για σωρεία άλλων υποθέσεων. Τι ακριβώς έγινε με τα «δομημένα» ομόλογα, με τους λεγόμενους κουμπάρους της επιτροπής ανταγωνισμού, με τα αυθαίρετα αρμοδίων υπουργών, με την άρνηση λήψης μέτρων (όπως έκανε ακόμη και η Νιγηρία) κατά της Siemens, και τόσα άλλα; Και το κυριότερο, γιατί ήταν τόσο απαθής ο τότε Πρωθυπουργός απέναντι σε όλα αυτά; Και γατί έκλεισε άξαφνα την Βουλή το 2009, οδηγώντας στην παραγραφή τόσων αξιόποινων ενδεχόμενα πράξεων πολιτικών προσώπων;

Η κυβέρνηση Καραμανλή είχε από την πρώτη στιγμή συνθηκολογήσει με την αδράνεια. Κάτω από το ιδεολόγημα του μεσαίου χώρου. Που δεν ήταν βέβαια εφεύρεση του Αβέρωφ, όπως αναφέρει Κοττάκης, αλλά αντιγραφή ενός όρου που είχε χρησιμοποιήσει πολύ νωρίτερα ο Χάρολντ Μακ Μίλλαν στη Βρετανία. Όταν οι Συντηρητικοί στη χώρα αυτή λάτρευαν την συναίνεση. Που τους οδήγησε βέβαια τελικά στην παρακμή. Και χρειάσθηκε ο ανατρεπτικός δυναμισμός της Μάργκαρετ Θάτσερ για να οδηγηθεί η χώρα αυτή μακριά από το τέλμα.

Το βιβλίο της Claire Berlinski περιγράφει ακριβώς τον χαρακτήρα και τις πολιτικές της ξεχωριστής αυτής γυναίκας. Που σε σχέση με τον Καραμανλή υπήρξε η διαφορά της νύχτας με την ημέρα. Ο Καραμανλής, εξηγεί ο Κοττάκης, ήθελε να κολακέψει με κάθε τρόπο την Αριστερά, στην οποία αναγνώριζε ιδεολογική υπεροχή και μεγάλη λαική δύναμη. Συνθηκολόγησε έτσι με το κρατισμό, το οποίο ουσιαστικά υπηρέτησε προτάσσοντας την πολιτική επιλογή της ήπιας προσαρμογής. Η Θάτσερ αντίθετα, σημειώνει η Berlinski, ήταν αδύνατον να ανεχθεί τους διαλλακτικούς προς την Αριστερά συνεργάτες της. Σε συνάντηση στελεχών του κόμματός της με θέμα την κομματική τους στρατηγική έχασε την υπομονή της ακούγοντας εισηγήσεις για επιλογές συναίνεσης και συνδιαλλαγής. Σηκώθηκε όρθια και βγάζοντας από την τσάντα της ένα βιβλίο το πέταξε στο τραπέζι των ομιλητών. «Σ’ αυτό κύριοι πιστεύουμε», τους φώναξε και βγήκε από την αίθουσα. Ηταν «Το Σύνταγμα της Ελευθερίας» του Φρήντριχ Χάυεκ. Ένα κήρυγμα δηλ ανοιχτής κοινωνίας και οικονομίας της αγοράς. Και πάνω ακριβώς σ’ αυτό, δίχως οπισθοχωρήσεις και ταλαντεύσεις, έχτισε την κυβερνητική της πολιτική.

Ο Καραμανλής αντιμετώπιζε συχνές αντιδράσεις των Υπουργών του ακόμη και σε πολιτικές που είχε επίσημα ο ίδιος διακηρύξει. Ο Κοττάκης περιγράφει και περιπτώσεις ανοιχτής υπονόμευσης των θέσεών του. Η αντίδρασή του περιγράφεται σαν ανύπαρκτη. Η Θάτσερ, από την άλλη μεριά, δεν ανεχόταν ούτε καν επιλεκτικές διαρροές από συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου. Όταν έγινε μια φορά κάποια, άμεσα άλλαξε όλους της τους υπουργούς!! Η αντίθεση δηλ του πραγματισμού με την πολιτική πεποιθήσεων. Ο Καραμανλής ήθελε, μας λέει ο Κοττάκης, ένα μικρότερο δημόσιο τομέα με περιορισμένες δημόσιες δαπάνες. Κατέληξε όμως να παραδώσει μια ουσιαστικά χρεοκοπημένη χώρα, με 600 περίπου καινούργιους δημόσιους φορείς (σύμφωνα με σχετική κυβερνητική τότε απάντηση στη Βουλή) και με διψήφιο ετήσιο έλλειμμα. Η Θάτσερ έδωσε μια καινούργια εικόνα δυναμισμού και ανάπτυξης στη Βρετανία, κέρδισε τρείς εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις κι έστρωσε τον δρόμο για μια τέταρτη στον διάδοχό της Τζών Μέητζορ. Το κυριότερο όμως είναι πως έδωσε το όνομά της σε μια ολόκληρη πολιτικο-φιλοσοφική σχολή υποχρεώνοντας και τους αντιπάλους της (σχετική δήλωση του στενού συνεργάτη του Τόνυ Μπλέρ, Πήτερ Μέντελσον) να ομολογούν: «Είμαστε Ολοι Θατσερικοί Τώρα»!!

Αυτό πάντως που χαρακτηρίζει τα βιβλίο του Κοττάκη για τον Καραμανλή, σε αντίθεση με το πόνημα της Berlinski για την Θάτσερ, είναι η κυριαρχία από την αρχή σχεδόν μέχρι το τέλος της θεωρίας τη συνωμοσίας. Ενώ η αγγλίδα δημοσιογράφος αποφεύγει σαν τον διάολο με το λιβάνι την οποιαδήποτε αναφορά σε σκοτεινές δυνάμεις για την τελική, μάλλον απροσδόκητη, ανατροπή της Πρωθυπουργού της Βρετανίας, το βιβλίο για τον Καραμανλή, δίχως περιστροφές, θεωρεί πως τα ανοίγματά του προς την Ρωσία, προκάλεσαν την τελική του δυσφήμιση και πτώση. Κι όλα αυτά σύμφωνα, κατά κύριο λόγο, με εμπιστευτικές αναφορές Ρωσικών μυστικών υπηρεσιών που δημοσιεύτηκαν μόνο στα «Επίκαιρα» και που δεν παραθέτουν καμία απολύτως πηγή για την εξακρίβωση της εγκυρότητάς τους!!

Το μοναδικό γεγονός που εμφανίζεται κάπως τεκμηριωμένα, είναι κάποια δικαστική έρευνα που κατέληξε σε πόρισμα πως οι υποκλοπές μέσω Vodafon των τηλεφώνων του Πρωθυπουργού και κάποιων συνεργατών του προήλθαν από καρτοκινητά που είχε αγοράσει η αμερικανική πρεσβεία και που έδιναν αναφορά στην έδρα του NSA (National Security Agency) στο Μαίρυλαντ. Αν πράγματι υπάρχει τέτοιο πόρισμα τα ερωτήματα είναι τεράστια. Κι’ αναρωτιέμαι πως τα άφησε αναπάντητα ο Κοττάκης. Το κυριότερο είναι, τι έκανε η ελληνική κυβέρνηση; Αδράνησε από φόβο; Και πως αυτό συνδυάζεται με επιλογές απαγκίστρωσης, υποτίθεται, από τον έλεγχο της μεγάλης συμμαχικής δύναμης; Υπάρχουν όμως και άλλα. Η μεγαλύτερη υπηρεσία αντικατασκοπείας στον κόσμο θα έκανε υποκλοπές μέσω κινητών αγορασμένων σε μαγαζί του Πειραιά στο όνομα αμερικανών πρακτόρων (που βέβαια ουδείς ήλεγξε αν υπάρχουν) και με διεύθυνση στην πρεσβεία τους των Αθηνών; Ούτε ελληνική τηλεοπτική σειρά της δεκαετίας του ’70 («Αγνωστος Πόλεμος», κλπ) δεν θα περιείχε τέτοιες σεναριακές αφέλειες. Εξ άλλου, στα χέρια του NSA βρίσκεται το διεθνές σύστημα παρακολούθησης Echelon. Που ακούει παντού και τα πάντα, μέσω δορυφόρων. Θα κατέληγαν ποτέ να ζητήσουν την βοήθεια της ελληνικής Vodafon, αν ήθελαν να κάνουν υποκλοπές;

Υπάρχουν όμως κι’ άλλα σημαντικά ερωτήματα. Αν παρακολουθούσαν τόσο στενά την ελληνική κυβέρνηση πως γίνεται να μην γνώριζαν την στάση που θα κρατούσε απέναντι στο Σχέδιο Ανάν και, το κυριότερο, (όπως σημειώνει ο Κοττάκης στο βιβλίο του) την τοποθέτησή της στο Βουκουρέστι σχετικά με την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ; Παρά την επιμονή βέβαια του συγγραφέα να ομιλεί για βέτο στην σχετική σύνοδο, από το βιβλίο γίνεται φανερό πως κάτι τέτοιο ουδέποτε τέθηκε. Εγινε ψηφοφορία και τα περισσότερα μέλη απέρριψαν την αίτηση ένταξης των Σκοπίων (δεν ξέρω ποιά θα ήταν η στάση της Ρωσίας, αν μετείχε σε ανάλογη διαδικασία, για το θέμα αυτό)…

Η ανάγνωση και των δύο βιβλίων αποκαλύπτει πάντως πως ο αγώνας υιοθέτησης πολιτικών ανάκαμψης για την χώρα μας δεν θα είναι εύκολος. Πρέπει να παλέψουμε ενάντια σε καθιερωμένες αντιλήψεις που έχουν διαβρώσει ηθικά την κοινωνία και τον λαό μας. Αντί να ντρεπόμαστε για τα χάλια μας, όπως προώθησε σαν πολιτική της αρχή η Μάργκαρετ Θάτσερ τότε για την Βρετανία, πολλοί «αγωνίζονται» σήμερα στην Ελλάδα για να μην αλλάξει τίποτα. Και καθυβρίζουν οι περισσότεροι τους δανειστές μας που τολμούν - άκουσον, άκουσον – να σιγουρευτούν πως θα πάρουν κάποτε τα χρήματά τους πίσω. Ζητώντας μεταρρυθμίσεις και αλλαγή νοοτροπίας που να συμβαδίζουν με αυτά που συμβαίνουν στον υπόλοιπο πολιτισμένο κόσμο και που μας αρέσει να θαυμάζουμε …

Η ηθική διάβρωση της πολιτικής παροχών έχει μεταβάλει την κοινωνία μας σε ένα συνονθύλευμα ντροπής κι’ αδιεξόδων. Για να αλλάξουν αυτά πρέπει κάποιοι να βάλουν τα χέρια τους βαθιά στα αποστήματα. Για να καθαρίσουν την κόπρο του Αυγεία. Ο κόσμος μέσα του θέλει τις αλλαγές. Αλλά πνίγεται από την μονοσήμαντη προπαγάνδα των τιποτόφρονων που τους βομβαρδίζουν με μηνύματα καταστροφής αν τυχόν χάσουμε την σημερινή μας βόλεψη σε ένα περιβάλλον αδιαφάνειας και καταστροφικού κρατικού παρεμβατισμού.

Η Berlinski μας δείχνει πως η Θάτσερ το πέτυχε σε μια πολύ πιο μεγάλη οικονομία. Γιατί άλλαξε την χώρα της. Και σ΄αυτό ακριβώς στηρίζεται η σημερινή της επικαιρότητα. Ο Κοττάκης αποδεικνύει πως ο άνευρος πραγματισμός και οι πανικόβλητοι συμβιβασμοί οδηγούν σε αδιέξοδα και στην καταστροφή. Κι είναι πάντα ο «ξένος παράγοντας», και οι υποτιθέμενες παρεμβάσεις του, που προσφέρουν την καλύτερη δικαιολογία. Είναι άραγε τόσο δύσκολο να καταλάβουμε τι ακριβώς πρέπει να γίνει;

Δημοσιεύθηκε στο Journal of Books, 26 Ιανουαρίου 2012

Πλήρες Άρθρο »

Η ΗΘΙΚΗ ΑΝΩΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ

Η ΗΘΙΚΗ ΑΝΩΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ

 

Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος και Κώστας Χ. Χριστίδης, Το Ευ Επιχειρείν: Ο Διατηρήσιμος Πλούτος των Εθνών. Αθήνα, Europress Media Group, 2012
Πολλά ακούγονται και γράφονται για την επιχειρηματική δράση στην Ελλάδα. Σχεδόν πάντοτε, με την εξαίρεση βέβαια αυτών που ακούγονται σε εκδηλώσεις επιχειρηματιών, τα σχόλια και οι τόνοι είναι αρνητικοί. Στην χώρα του κυρίαρχου, και συνάμα μισητού, κρατισμού κάθε αναφορά στην επιδίωξη του κέρδους λογίζεται σαν πράξη αντι-κοινωνική, αλαζονικά εγωιστική και περίπου καταδικαστέα. Η προσπάθεια λοιπόν να γραφεί ένα βιβλίο με θέμα το «επιχειρείν» και τα όσα θετικά επιφέρει στην χώρα και την κοινωνία αποτελεί άθλο. Σχεδόν Ηράκλειο. Το ακροατήριο είναι εξ’ αρχής αρνητικά διακείμενο. Ακόμα και οι ίδιοι οι επιχειρηματίες ποτέ σχεδόν δεν υποστηρίζουν την αποστολή και τον κοινωνικο-οικονομικό τους ρόλο. Τι λοιπόν μπορεί να κάνει ένας (η δύο στην συγκεκριμένη περίπτωση) συγγραφέας;

Η προσπάθεια όμως των Χρηστίδη – Παπανδρόπουλου είναι εντυπωσιακή. Αν η χώρα διέθετε στιβαρές και αποφασισμένες πολιτικές ηγεσίες που θα στόχευαν με πίστη στις μεταρρυθμίσεις και στην αλλαγή χαρακτήρα και κατεύθυνσης της κοινωνίας μας θα το μοίραζαν στα σχολεία. Εδώ όμως αμφιβάλω αν ακόμη και ο ΣΕΒ θα τολμούσε να το συστήσει στα μέλη του. Μόλις πρόσφατα βρέθηκα σε κάποια τηλεοπτική συζήτηση κι’ έκπληκτος άκουσα ένα καλεσμένο (πετυχημένο κατά τους παρουσιαστές) επιχειρηματία να υπεραμύνεται των παροχών που μοιράζει η επιχείρησή του – ενώ κατηγορούσε την κυβέρνηση, όχι για τους φόρους η για τις γραφειοκρατικές διαστρεβλώσεις της αγοράς, αλλά για την έλλειψη οικονομικών κινήτρων. Επειδή δηλ. δεν του μοίραζε λεφτά!! Και μετά, για την έλλειψη ανταγωνιστικότητας αναζητούμε σαν υπεύθυνες τις υψηλές, υποτίθεται, αμοιβές.

Στο κείμενό τους οι συγγραφείς βάζουν συχνά το χέρι πάνω στις πραγματικές πληγές του ελληνικού επιχειρηματικού τοπίου. Με θάρρος και διεισδυτικότητα εξηγούν τις δυσχέρειες της επιχειρηματικής δράσης στην Ελλάδα. Οπου το σύστημα κάνει ότι είναι δυνατόν για να καταπνίξει κάθε καινούργια πρωτοβουλία, κάθε καινοτομία κάθε ενθουσιώδες ξεκίνημα. Από νομοθετικά πλαίσια που προστατεύουν την κάθε κατεστημένη επιχειρηματική μονάδα από τον ανταγωνισμό (ενάντια στον υποτιθέμενο «αθέμιτο ανταγωνισμό») μέχρι τις λυσσώδεις κρατικές προσπάθειες να κρατήσουν στη ζωή – με την βοήθεια ενός κρατικοδίαιτου συνδικαλιστικού κινήματος – επιχειρήσειε που παράγουν προιόντα που δεν επιθυμεί πλέον η αγορά και που αναπόφευκτα θα πρέπει να χρεοκοπήσουν και να κλείσουν. Το ελληνικό σύστημα όσο κάνει σχεδόν απαγορευτική (μέσω φόρων και γραφειοκρατίας) την είσοδο νέων μονάδων στην αγορά εξ’ ίσου και την έξοδό από αυτήν. Ουσιαστικά απαγορεύουν (τουλάχιστον απαγόρευαν όσο διαρκούσε η περίοδος της ευημερίας των δανεικών) την χρεοκοπία. Το κράτος φορτώνει στην πλάτη των φορολογουμένων τις αποτυχημένες προσπάθειες εταιριών να επιβιώσουν με την αιτιολογία της διάσωσης θέσεων εργασίας. Αυτό που κανείς δεν ομολογεί είναι πως τέτοια μέτρα δεν συνιστούν πολιτική απασχόλησης αλλά πολιτικές κοινωνικής προστασίας. Που όμως κανείς δεν τολμά να αποκαλέσει έτσι. Και φορτώνει την χώρα με δημόσια ελλείμματα που όμως δεν καταγράφονται σαν κοινωνικές δαπάνες.

Θυμάμαι πως όταν ήταν πλέον αναπόφευκτο πως θα έκλειναν τα μεταλλεία του Σκαλιστήρη στην Εύβοια, τα συνδικάτα μας πλησίασαν επιμένοντας πως με «λίγα» χρήματα (1,5 περίπου δις δρχ τότε) θα μπορούσε η επιχείρηση να ορθοποδήσει και να έχει και κέρδη. Στην παρατήρησή μου πως τότε θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τα χρήματα των αποζημιώσεών τους (6 δις περίπου) και να έπαιρναν στα χέρια τους την επιχείρηση δίχως βάρη (ήταν τότε ενταγμένη στον δημόσιο ΟΑΕ) και να την τρέξουν μόνοι τους, μου έδωσαν με δέος την εξής απάντηση :«Και να ρισκάρουμε τα δικά μας χρήματα;»

Ένα άλλο βέβαια αρνητικό ζήτημα στην Ελλάδα ήταν και ο τρόπος λειτουργίας του Τραπεζικού συστήματος. Που ήταν καθαρά υποχείριο των κομμάτων και της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας. Τα δάνεια λοιπόν διοχετεύονταν με βάση κριτήρια πολιτικής υποστήριξης και διεκπεραίωσης εξυπηρετήσεων και ρουσφετιών. Υποτίθεται πως από όλα αυτά είχαμε πλέον ξεφύγει. Τελευταία όμως γεγονότα και διαπιστώσεις δείχνουν πως δεν είναι ακριβώς έτσι. Πως είναι δυνατόν να «ενημερώνεται» το Πρωθυπουργικό γραφείο για δάνεια σε εφημερίδες, άλλα έντυπα να ασκούν πολιτική κριτική διότι δεν εξασφαλίζουν ευνοικές δανειοδοτήσεις και άλλοι να ενισχύονται πάνω και πέραν από κάθε λογική οικονομικής δραστηριότητας. Δεν εντυπωσιάζει έτσι βέβαια η επιμονή κάποιων η χώρα να βγεί από το ευρώ. Ώστε και πάλι οι πολιτικές ηγεσίες να αποφασίζουν για τραπεζικά δάνεια και επιχορηγήσεις κατά το δοκούν...

Αυτό που είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον στην συγγραφική αυτή προσπάθεια είναι η διάθεση των δημιουργών να μην χαιδέψουν αυτιά και να αποκαλέσουν τα πράγματα με το όνομά τους. Καταγγέλεται έτσι η πλειονότητα των ελλήνων επιχειρηματιών πως αδιαφορούν για την συγγκρότηση ενός κορμού αστικών αξιών αλλά και για την δραστηριοποίησή τους στην κοινωνία ώστε η επιχειρηματική δράση να αποκτήσει το κύρος και την κοινωνική αναγνώριση που της αξίζει. Δεν μάχονται οι έλληνες επιχειρηματίες πολιτικά, πέραν των ατομικών τους διασυνδέσεων με κόμματα και πολιτικούς, και αδιαφορύν για την ιδεολογική δράση. Γίνονται έτσι θύματα των αριστερών αντιλήψεων που κυριαρχούν στην κοινωνία. Και συχνά συμβάλλουν και οι ίδιοι στην αποδόμηση της εικόνας και της αξιοπιστίας τους. Τα ΜΜΕ, που αποτελούν τα ισχυρότερα από αυτά ιδιωτικές επιχειρηματικές μονάδες, αποτελούν το ισχυρότερο εργαλείο υπονόμευσης της επιχειρηματικής δράσης. Εχουν τόσο επικρατήσει στην κουλτούρα της κοινωνίας οι ιδέες που πρπαγανδίζει η Αριστερά ώστε ακόμη και η λέξη κερδοσκοπία – που σημαίνει απλά επιδίωξη κέρδους – να είναι ταυτόσημη με κάτι παράνομο η αξιόποινο. Ακόμη και Υπουργοί Εμπορίου η και ηγέτες κομμάτων συντηρητικών η φιλελεύθερων καταγγέλουν γεγονότα «κερδοσκοπίας»(!!) στην αγορά. Οι επιχειρηματίες – εκδότες η ιδιοκτήτες των μεγάλων ΜΜΕ, ενθαρρύνοντας την κουλτούρα της γκρίνιας, της κακομοιριάς και της αντι-καπιταλιστικής καταγγελίας, θυμίζουν κάποιον που πυροβολεί το πόδι του και μετά γκρινιάζει γιατί είναι υποχρεωμένος να κουτσαίνει.

ΣΕ ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον τελευταίο της βιβλίο η Deirdre N Mccloskey (Bourgeois Dignity: Why Economics Can't Explain the Modern World, 2011) επισημαίνει την σημασία που έχει η αποδοχή των αξιών και των αντιλήψεων μιάς κοινωνικής ομάδας για να αρχίσει να μεγαλουργεί μέσα στο σύνολο στο οποίο βρίσκεται. Η βιομηχανική επανάσταση, σημειώνει η συγγραφέας, ξέσπασε ακριβώς στις κοινωνίες εκείνες που το κύρος και η αποδοχή/αναγνώριση της εμπορικής τάξης είχε αρχίσει να καθιερώνεται και η επιχειρηματική δράση να αποτελεί σημείοι αναφοράς για την συνολική δραστηριότητα αλλά και για τα επιτεύγματα μιάς χώρας. Ο θαυμασμός και η αποδοχή του επιχειρηματία κίνησε πολλούς να δραστηριοποιούντια εμπορικά και να βάζουν τις δεξιότητές τους στην υπηρεσία της αγοράς. Ετσι έρχεται η ανάπτυξη και ξεφεύγει μιά χώρα από την μιζέρεια των κοινωνικών και, κυρίως, οικονομικών αδιεξόδων.

Αλλά και τα κλασσικά πλέον βιβλία της Αυν Ράντ (Atlas Shrugged και The Virtue of Selfishness) αποδεικνύουν πως αυτό που κινεί την πρόοδο και οδηγεί μιά χώρα σε αξιοζήλευτα επίπεδα οικονομικών αλλά και τεχνολογικών επιτευγμάτων δεν είναι η συλλογική δράση και η κρατική καθοδήγηση. Είναι ακριβώς ο ατομικός εγωισμός, μαζί και με την ανεμπόδιστη επιχειρηματική δράση, που γκρεμίζει τα εμπόδια των όποιων αδιεξόδων και μέσα από την απελυθερωμένη δημιουργικότητα γεμίζει τον κόσμο αισιοδοξία και πάθος για νέα μελλοντικά μεγάλα βήματα. Η ηθική ανωγτερότητα της ελεύθερης επιχειρηματικής δράσης δεν μπορείι από κανέναν πλέον σήμερα ουσιαστικά να αμφισβητηθεί.

Ο Θαν. Παπανδρόπουλος, στο προλογικό του σημείωμα, θυμίζει την παρατήρηση του Πολωνού φιλόσοφου Λέστσεκ Κολακόφσκι πως «όπου δεν υπάρχει ελεύθερη επιχείρηση είναι αδύνατη η δημοκρατία». Κι έρχεται στο μυαλό μου η συνάφεια πολιτικών από σοσιαλιστές και φασίστες που στόχο είχαν να φιμώσουν την ελεύθερη επιχειρηματική δράση. Θυμηθείτε πόσο έμοιαζαν τα περίφημα «Εποπτικά Συμβούλια» που είχε θεσμοθετήσει για τις ελληνικές εταιρίες το Πασόκ το 1983, με την «Καθοδηγούμενη Επιχείρηση» (Wirtschaftslengung) που είχε εισάγει στην Ναζιστική Γερμανία ο στενός συνεργάτης του Χίτλερ, Αλφρεντ Σπέερ. Αλλά και το περίφημο Instituto Della Reconstruzione Industriale (IRI) που ίδρυσε ο Μουσολίνι με επικεφαλής τον Μπένι, για τον συντονισμό και έλεγχο των τότε Ιταλικών προβληματικών επιχειρήσεων, με τον Οργανισμό Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων (ΟΑΕ) των δικών μας πρώιμων σοσιαλιστών, των αρχών της δεκαετίας του ’80...

Το συμπέρασμα είναι πως πρόκειται για μιά δουλειά εντυπωσιακή, και για τον όγκο της αλλά και για την διαύγεια και ορθολογικότητα των επιχειρημάτων της. Ελπίζω να ανοίξει τον δρόμο και για άλλες μελέτες πάνω στην ελεύθερη επιχειρηματική δράση. Ας αποδείξουμε επι τέλους πως δεν είναι πιά όλοι όσοι λογίζονται και γράφουν πρώην, νύν η αντεπιστέλλοντα μέλη της ΚΝΕ...

Πλήρες Άρθρο »

Τα Οικονομικά του Κομματικού Σωλήνα

Τα Οικονομικά του Κομματικού Σωλήνα

Διασκεδάζεις διαπιστώνοντας το πάθος με το οποίο οι απολογητές της χρεωκοπημένης Αριστεράς επιχειρούν να κατεδαφίσουν απόψεις που ανατρέπουν τα θέσφατα στα οποία έχουν μάθει να πιστεύουν. Εστω, και με κείμενα ασαφή μεν αλλά γεμάτα εμπάθεια και δηλητήριο. Αλλα είναι βέβαια το μένος του ανήμπορου που επιχειρεί να επικεντρωθεί στις εντυπώσεις αποσιωπώντας την ουσία. Το κείμενό μου στοBooksJournal σχετικά με το βιβλίο του Χα - Τσουν Τσάνγκ (23 Αλήθειες Που Δεν Μας Λένε Για Τον Καπιταλισμό…) ήταν φυσικό να προκαλέσει αναστάτωση. Ιδιαίτερα στους κύκλους της σχεδόν μόνιμα αναπάντητης επίθεσης στο κάθε τι που έχει σχέση με την οικονομία της αγοράς. Στην Ελλάδα βέβαια. Που οι κάθε λογής στοχαστές, καθηγητές και διανοούμενοι ασκούνται στην αντι-καπιταλιστική ρητορική αναπαράγοντας ο ένας τις πεποιθήσεις και την σκόπιμα αποπροσανατολιστική επιχειρηματολογία του άλλου. Δίχως συνήθως αντίλογο και απευθυνέμενοι συνήθως στους ήδη προσηλυτισμένους, ξενίζονται όταν κάποια διαφορετική φωνή τους χαλάει την σούπα.

Τον κ. Ευκλείδη Τσακαλώτο, που ανέλαβε το βάρος της απάντησης, ομολογώ πως από κοντά δεν τον γνωρίζω. Είναι όμως ένας από τους καινούργιους αστέρες που τελευταία κατοικοεδρεύουν στο σαλόνι μας καλεσμένος τηλεοπτικών σταθμών για να σχολιάσει τα αίτια και τις προοπτικές των οικονομικών μας αδιεξόδων. Μόνιμα αποκαρδιωμένος για την κακοτυχία του λαού, αποσιωπά βέβαια την κοινωνία ραντιέριδων και προσοδοθήρων που το παρεμβατικό μεταπολεμικό κράτος – με τις ευλογίες πάντα της Αριστεράς – έχει οικοδομήσει στην Ελλάδα. Και που μας οδήγησε βέβαια στα σημερινά αδιέξοδα. Εντοπίζει όμως συνέχεια τα αίτια της κακοδαιμονίας μας σε «νεοφιλελεύθερες», υποτίθεται, πολιτικές του παρελθόντος και στις αδίστακτες, πάντα κατά τη γνώμη του, συνταγές του ΔΝΤ. Όταν όμως ανακαλύπτει τον νεοφιλελευθερισμό (!) μέσα στον ασφυκτικό κρατισμό της ελληνικής οικονομίας και καταλογίζει ευθύνες στις συνταγές εξόδου από την κρίση των δανειστών μας - που όμως σχεδόν σε τίποτα δεν έχουν εφαρμοσθεί - τότε η αξιοπιστία του για την εγκυρότητα των γραπτών του αλλά και για αυτά που θεωρεί πως κάποιοι τρίτοι υποστηρίζουν είναι συζητήσιμη.

Ομολογώ πως δεν κατάλαβα τον παραλληλισμό που κάνει ανάμεσα στα γραπτά μου και στις απόψεις του Λέστσεκ Κολακόφκσι για τον σοβιετικό μαρξισμό. Θα πρέπει μάλλον να ξαναδιαβάσει τον Κολακόφσκι. Κυρίως σε όλα όσα λέει για τον Μαρξισμό και τους απολογητές του. Μάλλον καλό θα του κάνει. Τουλάχιστον εμένα μου άνοιξε τα μάτια για πολλά πράγματα. Σχετικά με τα αίτια της κρίσης των στεγαστικών στις ΗΠΑ δεν ανατρέπει τα επιχειρήματά μου ούτε στο ελάχιστο. Πολλοί σοβαροί οικονομολόγοι τους οποίους εκτιμώ, κι όχι ο Κρούγκμαν βέβαια η ο Στίγκλιτζ με τους οποίους δεν βρίσκω σημεία επαφής (δεν έχουν ποτέ επιβεβαιωθεί στις προβλέψεις τους), υποστήριξαν πως υπήρξε πρόβλημα με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς στην δευτερογενή αγορά (βλ.RichardPosner,AFailureofCapitalism,(2009)). Οi επενδυτικές Τράπεζες πράγματι κύλισαν στα αδιέξοδα και τυφλώθηκαν από την προοπτική των ατέλειωτων κερδών αφού όμως προηγουμένως, εδώ είναι το σημαντικό, οι κρατικοελεγχόμενες Τράπεζες (Φάννυ Μαίη και Φρέντυ Μακ) είχαν προσυπογράψει την βιωσιμότητα των δίχως εγγύηση στεγαστικών δανείων. Μπορώναπαραθέσωμελέτεςέγκυρωνοικονομολόγωνπουμεστοιχείααποδεικνύουντογεγονόςαυτό (λ.χ. Thomas Sowell, The Housing Boom and Bust, (2009), Andrew Bernstein,Capitalism Unbound,(2010), John Taylor,Getting Off Track, (2009), Thomas E. Woods Jr,Meltdown,(2009) καιιδίως Peter Wallison, “The government Did Cause The Housing Crisis”,The Atlantic, December 14, 2011).Τα νούμερα είναι καταλυτικά. Αν το κράτος δεν επέβαλε μια καταστρεπτική στεγαστική πολιτική η κρίση δεν θα είχε ποτέ επέλθει… Δεν διάβασα βέβαια να αμφισβητεί την άποψή μου για τις προειδοποιήσεις «φιλελεύθερων» οικονομολόγων προς τον Πρόεδρο Μπούς πως οι πολιτικές του οδηγούσαν σε αδιέξοδο. Εξ άλλου ο βασικός υπερασπιστής της πολιτικής των στεγαστικών δίχως εγγυήσεις, Δημοκρατικός βουλευτής Μπάρνυ Φρανκ, πρόσφατα (29 Νοεμβρίου 2011) δήλωσε πως εγκαταλείπει την πολιτική. Αφού βέβαια είχε ομολογήσει τα λάθη της πολιτικής του για τα στεγαστικά δίχως εγγυήσεις (σε συνέντευξή του στονLarryKudlow, στις 10 Αυγούστου 2010).

Οσο για το βιβλίο τουRaghuramG.Rajan (FaultLines, (2010)), που σαν καθηγητής στο Σικάγο αποτελεί το κερασάκι στην τούρτα των εναντίον μου επιχειρημάτων του Τσακαλώτου, καλό θα ήταν να το διάβαζε προσκετικότερα. Η βασική του άποψη, σε μιά μακρόσυρτη ανάλυση βέβαια, είναι πως υπάρχουν προβλήματα στην δομή των οικονομικών μας συστημάτων που φάνηκαν όταν δεν μπόρεσαν να ελέγξουν τις προσπάθειες κρατικών γραφειοκρατών, ενθουσιωδών καταναλωτών και φιλόδοξων τραπεζιτών να μεγαλώσουν την οικονομική πίτα προσφέροντας χωρίς φρόνηση φτηνή στέγη. Σας μοιάζει αυτό να ανατρέπει την καρδιά της επιχειρηματολογίας μου; Εφ’ όσον όμως του αρέσει να επικαλείται το Πανεπιστήμιο του Σικάγο, και ιδιαίτερα την γνωστή Σχολή Μεταπτυχιακών του στις Επιχειρήσεις, δεν θα του έκανε κακό να προστρέξει στα κείμενα του καθηγητήLuigiZingales, και ιδιαίτερα στην μικρή του αναφοράTheUnexaminedCrisis στοProjectSyndicate, που ίσως να του άνοιγαν περισσότερο τα μάτια. Θα κινδύνευε όμως τότε να διαφοροποιηθεi από την αρτηριοσκληρωτική ορθοδοξία του ΣΥΡΙΖΑ. Και θα έχανε οριστικά τον προσανατολισμό του. Και ποιος τότε να σχολίαζε κολακευτικά τις απόψεις toy στα στρατευμέναblogsπου τις φιλοξενούν;

ΣΕ όλα τα υπόλοιπα ο Τσακαλώτος δεν κάνει τίποτα παραπάνω παρά να επιβεβαιώνει την επιχειρηματολογία μου. Εγώ δεν ξεκίνησα να κάνω κάποια ανάλυση των λεγομένων του Τσάνγκ, ακουμπώντας στις θεωρίες στις οποίες στηρίζεται. Θα χρειαζόμουνα κάποιες δεκάδες σελίδες για κάτι τέτοιο. Και εξ’ άλλου δεν με ενδιέφερε κιόλας. Αυτό που ήθελα να τονίσω ήταν πως τα «Πράγματα» (κι όχι «Αλήθειες», όπως είναι στην ελληνική μετάφραση) που «δεν μας λένε για τον καπιταλισμό», όπως ισχυρίζεται ο Τσάνγκ, κάθε άλλο παρά άγνωστα είναι. Είναι επιχειρήματα παλιά, χιλιοειπωμένα που δεν έχουν στο παραμικρό συγκλονίσει την κοινωνικο-οικονομική πραγματικότητα. Που βρίσκονται λοιπόν οι διαφημιζόμενες «συγκλονιστικές» αποκαλύψεις του συγγραφέα;

Οπως συνηθίζει η Αριστερά αναμασά τις ίδιες απόψεις και τα ίδια επιχειρήματα, βαυκαλιζόμενη πως αποστομώνει δήθεν τους αντιπάλους της. Τίποτα καινούργιο όμως δεν πέφτει στο τραπέζι. Κι’ αυτό βέβαια αποδεικνύει την ρηχότητα του θεωρητικού της οπλοστασίου. Αν οι νεοφιλελεύθεροι δεν λυγίζουν εύκολα και κινδυνεύουν έτσι να σπάσουν, κατα πως λέει ο Τσακαλώτος, την ίδια ώρα κινδυνεύουν να πληγιάσουν τα πόδια τους περπατώνατς πάνω στα θρύψαλα των συντετριμμένων οραμάτων των ιδεολογικών τους αντιπάλων. Τα οικονομικά του κομματικού σωλήνα δεν ενδιαφέρουν πλέον κανένα που λογίζεται αντικειμενικά και ελεύθερα.....

Πλήρες Άρθρο »

Η ΜΑΡΓΚΑΡΕΤ ΘΑΤΣΕΡ ΚΑΙ Η ΔΑΙΜΟΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ

Η ΜΑΡΓΚΑΡΕΤ ΘΑΤΣΕΡ ΚΑΙ Η ΔΑΙΜΟΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ

Στην τελευταία ταινία για την Μάργκαρετ Θάτσερ εμφανίζεται η πρώην Πρωθυπουργός της Βρετανίας να συγκρούεται με το σύνολο σχεδόν του Υπουργικού της Συμβουλίου πάνω σε μια πολιτική της επιλογή που συγκέντρωνε την κατακραυγή της τότε κοινής γνώμης. Η Θάτσερ ακούγεται να καταγγέλλει τους Υπουργούς της πως στο μυαλό τους είχαν μόνο την επανεκλογή τους κι όχι τις μελλοντικές προοπτικές της χώρας. «Μας μισούν τώρα, αλλά οι μελλοντικές γενεές θα μας ευλογούν γιατί ανοίξαμε τον δρόμο για την πρόοδο και την ευημερία τους», φέρεται να λέει. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό ενός πολιτικού με πεποιθήσεις. Και πάνω σ’ αυτό διαφέρει από τον πολιτικάντη - κομματάρχη που σαν πρωταρχικό του μέλημα προβάλλει το συμφέρον του κόμματός του και η προσωπική του πολιτική επιβίωση.

Η Θάτσερ ανέλαβε τα ηνία μιάς χώρας που βρισκόταν σε απόλυτη παρακμή. Η βιομηχανική της παραγωγή είχε καταρρεύσει, τα συνδικάτα συνδιοικούσαν την χώρα, καθημερινά το ρεύμα του ηλεκτρικού είχε πολύωρες διακοπές ενώ συχνά νεκροί άνεργοι και άστεγοι βρίσκονταν σε πεζοδρόμια και σκοτεινούς παράδρομους. Ηταν αποφασισμένη να πάει κόντρα στο ρεύμα της τότε κοινής γνώμης αλλά και στην κυριαρχούσα νοοτροπία του κόμματός της και να αλλάξει την χώρα. Και το πέτυχε. Από την πρώτη στιγμή που βρέθηκε στην αρχηγία του κόμματός της ξεκαθάρισε την πορεία που θα ακολουθούσε. Στις συμβουλές κορυφαίων στελεχών των Τόρυς για κινήσεις συναίνεσης και συνδιαλλαγής με τα συνδικάτα η Θάτσερ έβγαλε από την τσάντα της ένα βιβλίο το οποίο άφησε στο τραπέζι των συσκέψεων. «Αυτά κύριοι πιστεύουμε» τους είπε και βγήκε από την αίθουσα. Ηταν «ΤοΣύνταγμα της Ελευθερίας» του Αυστριακού οικονομολόγου και φιλόσοφου Φρήντριχ Χάυεκ. Το μήνυμα ήταν σαφές. Η πολιτική της κυβέρνησής της θα ακολουθούσε την γραμμή της λιγότερης κρατικής παρέμβασης στην οικονομία, της δραστικής περικοπής των κρατικών δαπανών, της δραματικής μείωσης των φόρων, του αυστηρού ελέγχου της κυκλοφορίας του νομίσματος, της απελευθέρωσης της αγοράς από διοικητικούς κανονισμούς και γραφειοκρατικούς ελέγχους, των ιδιωτικοποιήσεων και της εναπόθεσης στους πολίτες της ευθύνης για τις επιλογές και το μέλλον τους. Εδωσε σε όλους να καταλάβουν πως κρατικές επιχορηγήσεις για την διάσωση η κάλυψη ελλειμμάτων αδιέξοδων δημοσίων επιχειρηματικών μονάδων δεν αποτελούν πολιτική απασχόλησης αλλά δαπάνες ατομικής κοινωνικής προστασίας. Κάτι που ενδεχόμενα είναι φτηνότερο αν δίδονται ατομικά κι όχι μέσω διαστρέβλωσης της αγοράς με την συντήρηση αδιέξοδων φορέων.

Αυτές οι πολιτικές απετέλεσαν τον σκληρό πυρήνα του λεγόμενου Θατσερισμού και στην ουσία συνιστούν τον νεοφιλελευθερισμό. Από την πρώτη στιγμή ο Θατσερισμός δαιμονοποιήθηκε από την Αριστερά, αλλά και από την παραδοσιακή και λαικίστικη Δεξιά (και στην Βρετανία !!). Βασική αιτία δεν ήταν κυρίως η προφανής διαφορά φιλοσοφίας, όσο η εμμονή της Θάτσερ να συντρίψει την ιδεολογική κυριαρχία των σοσιαλιστικών αντιλήψεων επιμένοντας πως είναι ανήθικες αλλά και καταστρεπτικές για τις κοινωνικές αξίες μιάς χώρας και για το ηθικό του λαούς της. Η Θάτσερ δεν δίστασε να περάσει 13 ολόκληρες ώρες συζητώντας με τον Μιχαήλ Γκορμπατσώφ για την ανωτερότητα του καπιταλισμού απέναντι στον κομμουνισμό! *

Η κορύφωση της πολιτικής της ήρθε με την σύγκρουσή της με τους ανθρακωρύχους που μέχρι τότε αποτελούσαν τον φόβο και τρόμο της όποιας πολιτικής ηγεσίας στην Βρετανία. Αποφασισμένη να μην κάνει πίσω («Αυτή η κυρία δεν υποχωρεί!» βροντοφώναξε σε ομιλία σε Συνέδριο του κόμματός της) μετέτρεψε την αντιπαράθεση με τα συνδικάτα σε σύγκρουση για την ουσία της Δημοκρατίας. Μετά από μήνες συγκρούσεων, συχνά βίαιων, οι ανθρακωρύχοι είχαν συντριβεί. Τα ορυχεία έκλεισαν, ο βρετανικός προυπολογισμός ανέπνευσε, απαλλαγμένος από βαριές δαπάνες αλλά και από παρόμοιες διεκδικήσεις, και η οικονομία μπήκε σε δρόμο ταχύρυθμης ανάπτυξης.

Όταν ανέλαβε η Θάτσερ η Βρετανία ήταν πολύ κάτω από Γαλλία και Γερμανία σε κατά κεφαλή εισόδημα. Όταν αποχώρησε τις είχε κατά πολύ ξεπεράσει. Το ίδιο έγινε και σε σχέση με τους ρυθμούς ανάπτυξης. Η Βρετανία της προ Θάτσερ περιόδου ήταν μια χώρα σκυθρωπή, παρηκμασμένη – μια πρώην αυτοκρατορία σε κατάρρευση. Ντροπιασμένη είχε υποχρεωθεί να απευθυνθεί στο ΔΝΤ για να δανεισθεί. Η Βρετανία που έζησε στην κληρονομιά του Θατσερισμού υπήρξε μια οικονομία δυναμική, μπροστά σχεδόν απ’ όλους στις νέες τεχνολογίες και σε κάθε είδους καινοτομία κι απόλυτα έτοιμη να κατακτήσει το μέλλον. Και πρόβλεψε να κρατηθεί μακριά από το ευρώ. Κι έτσι βρίσκεται τώρα έξω από το κάδρο της ευρωπαικής οικονομικής κρίσης.

Γιατί λοιπόν υπάρχει τέτοιο μίσος κατά του νεοφιλελευθερισμού; Προφανώς γιατί καταργεί τις πολιτικές πρακτικές της οικονομικής και κοινωνικής εξάρτησης των πολιτών από τις διαθέσεις και «τις ενέργειες» των εκάστοτε πολιτικών αρχών. Με τι θα έχουν να ασχοληθούν οι όποιοι πολιτικοί παράγοντες όταν οι πολίτες θα σχεδιάζουν το δικό τους μέλλον και δεν θα τους έχουν ανάγκη για παροχές, διαμεσολαβήσεις και λογής παρεμβάσεις. Αν είχε ισχύσει ο νεοφιλελευθερισμός, δεν θα είχαν χρεοκοπήσει οι χώρες της νότιας Ευρώπης υποχρεωμένες τώρα πιά να εξαρτώνται από τις διαθέσεις των Βρυξελλών, τις ικανότητες των ηγεσιών της Γερμανίας και της Γαλλίας αλλά και από την οξυδέρκεια των επι κεφαλής του ΔΝΤ.

___________________________________

*Βλ. Claire Berlinski, “There Is No Alternative” Why Margaret Thatcher Matters”.(2008)

Πλήρες Άρθρο »

ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ

Αρχικό Περιεχόμενο της Σελίδας :
                                                         ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ

 

Τρισδιάστατη Εκτύπωση !!

__________________________________

Καλλιτεχνική Δημιουργία !!

___________________________________ 

Αγώνας Ποδηλάτων στην Χιλή

 
__________________________

Απίστευτη Θέα του Ρίο ντε Τζανέιρο !!  

http://multimedia.odiaonline.net/cristo/cristo-360/

______________________________________

 Moto Grand Prix

 
____________________________

Με Τελεφερίκ Στην Κορυφή Του Κόσμου
 

________________________________________ 
 

Καταπληκτικό Τανγκό Αργεντικής σε Παριζιάνικο Καμπαρέ. 
       Μοναδικό. Απολαύστε το !!
 
     http://www.youtube.com/watch_popup?v=5hIc2ODfRxQ

________________________

 

Οι τραγουδιστές και τα τραγούδια τους

http://uwall.tv/

Κάντε click στην προσωπο(φωτο)γραφία του καλλιτέχνη και, αν σας ενδιαφέρει, τον επιλέγετε και τον απολαμβάνετε από μια μεγάλη λίστα τραγουδιών.
Μπορείτε επίσης να διαλέξετε και το είδος της μουσικής που επιθυμείτε.
________________________

 

Δεν θα το πιστεύετε,

Στο BBC έμειναν άφωνοι!!

'Η Goldman Sacks κυβερνά τον κόσμο'

ΔΕΙΤΕ ΤΟ !!!

http://www.ellinofreneia.net/video.php?id=2132

_________________________ 

Απολαύστε τον 

'Ο Άνθρωπος με την Κιμωλία'

____________________________________  

Νυχτώνει στο Χόνγκ Κονγκ

______________________________________

 

ΕΙΣΤΕ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ, Κάντε Κλίκ στον τίτλο... 

Tour Eiffel

Montgolfière

Cathédrale Saint-François-Xavier, Chicoutimiis

Une centrale du Michigan

Un incendie majeur

Notre Dame de Bon secours à Montreal

Chapelle de la Maison Mère-Mallet, Québec

Concert d'Oliver Jones, Juin 2009

Hôtel de Glace, Sainte-Catherine-de-la-Jacques-Cartier, Québec

Palais des Congrès à Montreal

Feux sur glace, Quais du Vieux-Port de Montréal

Carnaval de Québec

Hotel Ruby Foo's - Montreal

 

ΧΡΗΣΙΜΑ ΒΙΝΤΕΟ

 

 Η Ελληνική Κρίση : 'Looking at the Bright Side of Life'

Με τους Monty Pythons 
 
________________________________________
 
Σοβαρές αναλύσεις για τον Friedrich Hayek  http://hayekcenter.org/ 
 
__________________________
 

Ο Ανδριανόπουλος στην Τηλεόραση του Σκάι 10-11-2011

 KEYNES vs HAYEK: 'The Fight of the Century'

 ΚΕΥΝΕS VS ΗΑΥΕΚ : The Boom and Bust Cycle

 

 

Πλήρες Άρθρο »

Τα μυστικά της κρίσης του καπιταλισμού


FT: Τα μυστικά της κρίσης του καπιταλισμού:

Γιατί έχουμε φθηνές TV και ακριβή περίθαλψη


ByLawrence Summers*

09/01/12


Πριν από πέντε χρόνια, θα ήταν σχεδόν αδιανόητο οι Financial Times να έχουν σειρά άρθρα γα την «Κρίση του καπιταλισμού». Το γεγονός ότι κάτι τέτοιο πλέον συμβαίνει αντανακλά τόσο τη δυσμενή κοινή γνώμη όσο και τα ανησυχητικά μηνύματα σε μεγάλο μέρος του βιομηχανοποιημένου κόσμου.

Οι Αμερικανοί είναι παραδοσιακά οι μεγαλύτεροι υποστηρικτές του καπιταλισμού. Παρ' όλα αυτά, σε πρόσφατη δημοσκόπηση,θετική γνώμη για τον καπιταλισμό φαίνεται πως έχει το 50% του πληθυσμού των ΗΠΑ, σε αντίθεση με το 40% που δεν έχει. Η απογοήτευση είναι ιδιαίτερα εμφανής στη νεολαία, σε ανθρώπους ηλικίας 18-29 ετών, σε Αφροαμερικανούς και σε ισπανόφωνους, των οποίων τα εισοδήματα είναι κατώτερα των 30.000 δολαρίων, και σε ανθρώπους που δηλώνουν Δημοκρατικοί.

Οι τρεις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις ήταν λουτρό αίματος για τους αξιωματούχους. Το 2006 και το 2008, η Αριστερά πήγε καλά. Το 2010 η Δεξιά κέρδισε με μεγάλη άνεση. Όμως, με την άνοδο τουTea Party στη Δεξιά και του κινήματος Occupy Wall Street στην Αριστερά, φαίνεται πως η φετινή εκλογική αναμέτρηση θα γίνει ακόμη πιο περίπλοκη.

Πόσο δικαιολογημένη, όμως, είναι αυτή η απογοήτευση από τον καπιταλισμό; Αυτό εξαρτάται από την απάντηση που δίνουμε σε δύο ερωτήσεις: Τα σημερινά προβλήματα είναι σύμφυτα με την παρούσα μορφή του καπιταλισμού ή μπορούν να αντιμετωπιστούν με πιο άμεση λύση; Υπάρχουν καλύτερες εναλλακτικές επιλογές;


Η εξάπλωση της στασιμότητας και της ασυνήθιστα υψηλής ανεργίας στην Ιαπωνία και στον υπόλοιπο βιομηχανοποιημένο κόσμο εγείρει αμφιβολίες για τηναποτελεσματικότητα του καπιταλισμού ως μέσου προώθησης της απασχόλησης και βελτίωσης του επιπέδου διαβίωσηςγια την ευρεία μεσαία τάξη. Το πρόβλημα είναι υπαρκτό. Ελάχιστοι στοιχηματίζουν ότι οι ΗΠΑ και η Ευρώπη θα επιστρέψουν σε επίπεδα πλήρους απασχόλησης τα επόμενα πέντε χρόνια. Και στις δύο οικονομίες πιθανότατα θα εκδηλωθούν πιέσεις στη ζήτηση για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Αυτό, όμως, δείχνει δομικό ελάττωμα του καπιταλισμού ή, όπως το θέτει και ο Keynes, «we have got magne to trouble» (μας χάλασε το κιβώτιο ταχυτήτων, με αποτέλεσμα την ακινητοποίηση του οχήματος), και αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη σωστή δημοσιονομική και νομισματική πολιτική, αλλά δεν θα βελτιωθεί με διαρθρωτικά μέτρα.

Πιστεύω πως τα στοιχεία συνηγορούν υπέρ της δεύτερης επιλογής. Οι προσπάθειες για μεταρρύθμιση του καπιταλισμού είναι πιθανόν περισσότερο να αποκλίνουν από τα βήματα που χρειάζονται για την προώθηση της ζήτησης παρά να συνεισφέρουν στο να επιστρέψει ο κόσμος στην αγορά εργασίας. Υποπτεύομαι ότι εάν και όταν οι μακροοικονομικές πολιτικές ρυθμιστούν καταλλήλως μεγάλο μέρος της τρέχουσας ανησυχίας θα σβήσει.

Παρ' όλα αυτά, εγείρονται σοβαρές ανησυχίες για τη δικαιοσύνη του καπιταλιστικού συστήματος. Αυτές προέρχονται από την απότομη αύξηση της ανεργίας περισσότερο από όσο θα περίμενε κανείς από τον οικονομικό κύκλο -ένας στους έξι Αμερικανούς μεταξύ 24 και 54 ετών πιθανότατα θα βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας μετά την ανάκαμψη της οικονομίας-, σε συνδυασμό με τη δραματική αύξηση του μεριδίου του εισοδήματος που αντιστοιχεί στο 1% του πληθυσμού (αν όχι στο 0,01%) και τη μείωση της κοινωνικής κινητικότητας.

Το πρόβλημα είναι υπαρκτό και βαθύ και φαίνεται απίθανο να διορθωθεί από μόνο του χωρίς παρεμβάσεις.Εν αντιθέσει με τις κυκλικές ανησυχίες, αυτήν τη φορά δεν φαίνεται να υπάρχει εμφανής διαθέσιμη λύση. Ακόμη και στον κινεζικό κλάδο μεταποίησης, το ποσοστό της απασχόλησης φαίνεται πως είναι χαμηλότερο από τα προ 15ετίας επίπεδα, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται πιο βαθιά, στην εξέλιξη της τεχνολογίας.

Η αγροτική οικονομία έδωσε τη σκυτάλη στη βιομηχανική οικονομία επειδή η πρόοδος απάντησε στην ανάγκη για παραγωγή τροφίμων που να απαιτεί συμμετοχή μικρότερου μέρους του πληθυσμού, απελευθερώνοντας έτσι μεγάλο αριθμό ανθρώπων, οι οποίοι πλέον είχαν τη δυνατότητα να εργαστούν σε άλλους τομείς.Η ίδια πρόοδος συντελείται και τώρα στον μεταποιητικό κλάδο και σε ευρεία γκάμα υπηρεσιών, μειώνοντας τις προοπτικές απασχόλησης γα πολλούς.

Παράλληλα, όπως συνέβη τις πρώτες μέρες της βιομηχανικής εποχής, ο συνδυασμός ουσιαστικών πληθυσμιακών μετακινήσεων και της δυνατότητας παραγωγής σε μεγάλη κλίμακα έδωσε την ευκαιρία σε λίγους τυχερούς να συγκεντρώσουν ισχυρές περιουσίες.

Η φύση της μεταμόρφωσης επισημαίνεται από την 50πλάσια μεταβολή στη σχετική τιμή μιας τηλεόρασης συγκριτικά με το κόστος ημερήσιας νοσηλείαςκατά την τελευταία γενιά.

Έχει συχνά αναφερθεί ότι ο μέσος μισθός των εργαζομένων έχει μείνει στάσιμος, γεγονός που συγκαλύπτει ένα σημαντικό μέρος του τι συμβαίνει. Εάν εξετάσουμε την εξέλιξη, μετρώντας την πορεία των τιμών στις συσκευές ή στα ρούχα ή στις τηλεπικοινωνίες, όπου η ανάπτυξη της παραγωγικότητας ήταν ταχεία, τότε καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι οι μισθοί αυξήθηκαν σημαντικά κατά την τελευταία γενιά. Το πρόβλημα είναι πως έμειναν στάσιμοι ή μειώθηκαν εάν η μέτρηση γίνειως προς τις τιμές των κατοικιών, οι οποίες υποχωρούν, το κόστος της υγείας, των τροφίμων, της ενέργειας και της εκπαίδευσης.

Δεδομένου ότι πλέον απαιτούνται λιγότεροι εργαζόμενοι για να ικανοποιηθεί η ζήτηση για συσκευές και ρουχισμό, είναι φυσικό και επόμενο ότι τόσο περισσότεροι θα εργάζονται σε κλάδους όπως η υγεία και η εκπαίδευση, όπου τα αποτελέσματα είναι καταφανώς απογοητευτικά. Όπως αναφέρει και ο οικονομολόγος Michael Spence, ουσιαστικά όλη η ανάπτυξη της απασχόλησης στις ΗΠΑ κατά την τελευταία γενιά έλαβε χώρα σε μη εμπορεύσιμα προϊόντα.

Το πρόβλημα είναι πως σε πολλούς από αυτούς τους τομείς η παραδοσιακή επιχειρηματολογία υπέρ του καπιταλισμού είναι αδύναμη. Δεν είναι βεβαίως τυχαίο ότι σχεδόν σε όλες τις κοινωνίες η υγεία και η εκπαίδευση βρίσκονται στα χέρια του δημόσιου τομέα, εν αντιθέσει με όσα συμβαίνουν στην παραγωγή βιομηχανικών προϊόντων. Υπάρχει η ανάγκη για μεταφορά περισσότερων εργαζομένων από δραστηριότητες όπως η χαλυβουργία σε δραστηριότητες όπως η φροντίδα των γηραιότερων. Παράλληλα, υπάρχει η ανάγκη για συρρίκνωση ή τουλάχιστον για επιβράδυνση της ανάπτυξης του δημόσιου τομέα.

Έτσι, ερχόμαστε στην ενοχοποίηση των χρεοκοπημένων κυβερνήσεων των βιομηχανοποιημένων καπιταλιστικών κοινωνιών. Παρότι η οικονομία ακολουθεί μη ικανοποιητική πορεία, οι πιέσεις στους προϋπολογισμούς περιορίζουν τη δυνατότητα αντίδρασης του δημόσιου τομέα. Οι συζητήσεις πλέον αφορούν το πώς και το πότε -όχι το εάν- θα μειωθούν τα βασικά προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας. Ακόμη και το ουσιώδες θέμα τηςφερεγγυότητας πολλών καπιταλιστικών κρατών φαίνεται πως αμφισβητείται.

Και πάλι το πρόβλημα είναι υπαρκτό. Αν και πιστεύω περισσότερο απ' ό,τι οι περισσότεροι πως οι ΗΠΑ θα έχουν τη δυνατότητα να δανείζονται με ευνοϊκούς όρους για μεγάλο χρονικό διάστημα εάν -όπως φοβάμαι- ο ιδιωτικός δανεισμός συνεχίσει να δέχεται πιέσεις, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο δρόμος στον οποίο βρισκόμαστε ως προς τις προγραμματισμένες δαπάνες και τα προγραμματισμένα δημόσια έσοδα δεν είναι βιώσιμος. Και το παράδειγμα της Ευρώπης μας δείχνει ότι οι αγορές μπορούν να μετατρέψουν σημαντικά δημοσιονομικά προβλήματα σε πραγματική καταστροφή, ανησυχώντας υπερβολικά και πολύ γρήγορα.

Από μία άποψη, η απάντηση θα ήταν να επιμείνουμε σε μεγαλύτερη πολιτική βούληση και κουράγιο. Εάν εξετάσουμε το θέμα πιο βαθιά, όμως,οι πολίτες του βιομηχανοποιημένου κόσμου, που πιστεύουν ότι ζουν σε προοδευτικές κοινωνίες,δικαίως αναρωτιούνται γιατί οι κοινωνίες που στηρίζονται όλο και περισσότερο στην αφθονία πρέπει να περικόψουν τα επίπεδα κοινωνικής προστασίας. Παραδόξως, η απάντηση βρίσκεται στην ίδια την επιτυχία του καπιταλισμού, η οποία κατέστησε την ευκαιρία για εκπαίδευση και νοσηλεία και τη διοίκηση πολύ πιο δαπανηρές.

Όταν η κατάσταση γίνεται απογοητευτική, τότε είθισται να υπάρχει η αντιπαράθεση εκείνων που ζητούν να συνεχίσουμε πιο δυναμικά στην ίδια γραμμή και αυτών που ζητούν ριζικές αλλαγές κατεύθυνσης. Στην περίπτωση του καπιταλισμού, όμως,η συζήτηση αυτή είναι εκτός θέματος.

Όπου εφαρμόστηκε συνάντησε τεράστια επιτυχία. Η πρόκληση για την επόμενη γενιά είναι πως αυτή η επιτυχία θεωρείται δεδομένη. Και μάλιστα σε τέτοιον βαθμό που θα αποτελέσει αιτία εντεινόμενης απογοήτευσης σε περιόδους οικονομικής στενότητας. Το πρόβλημα δεν αφορά τα περισσότερο καπιταλιστικά μέρη της σύγχρονης οικονομίας, αλλά τα λιγότερο καπιταλιστικά μέρη.Οι τομείς που αφορούν την υγεία, την εκπαίδευση και την κοινωνική πρόνοια είναι εκείνοι που πρέπει να επαναπροσδιοριστούν.

*Ο κ. Lawrence Summers είναι πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ και καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Harvard.

Πλήρες Άρθρο »