ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟ 2012

ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟ 2012

 

Ha-Joon Chang, 23 Things They Don’t Tell You About Capitalism. London: Penguin Books, 2010

Με την οικονομική κρίση έχει γίνει μόδα η επίθεση εναντίον των συστημάτωων που υποτίθεται την προκάλεσαν. Η Νάομι Κλάιν αποτύπωσε μια σχετική μυθολογία στο «Δόγμα του Σοκ» όπου γεγονότα παντρεύονται με εικασίες κάτω από ένα υπόβαθρο θριλερικής αναζήτησης του κακού. Που δεν θα μπορούσε να είναι άλλος βέβαια από τον Μίλτον Φρήντμαν, γκουρού των ελεύθερων αγορών και θεμελιωτή, κατά κάποιο τρόπο, της οικονομικής Σχολής του Σικάγο. Αλλοι θεωρητικοί πέρασαν επίσης στην καταδίκη των ασύδοτων κι’ ανεξέλεγκτων αγορών που δίχως κανόνες υποτίθεται πως εξουθενώνουν τις ασθενείς οικονομικά τάξεις και βαθαίνουν τα πλούτη των ισχυρών. Δίχως ίχνος λογικής επιχειρηματολογίας, με αφορισμούς και καταγγελίες οι συγγραφείς αυτοί επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν πάνω στην εύλογη αγωνία του κόσμου αγνοώντας στοιχεία και πραγματικότητες. Οι αγορές ήσαν αυτές που έβγαλαν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της γής από την φτώχεια και την αθλιότητα δημιουργώντας πλούτο και ευημερία για πλήθη που μέχρι πρόφατα υποσιτίζονταν και ζούσαν στο περιθώριο των οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων. Η αντικειμενική διαπίστωση είναι πως όσο μεγαλύτερο είναι το άνοιγμα της αγοράς στις ελεύθερες επιλογές των πολιτών τόσο μεγαλύτερος πλούτος επισκέφθηκε την χώρα που το απολαμβάνει. Οι μοναδικές χώρες που έμειναν πίσω είναι αυτές που εξακολουθούν να είναι κλεισμένες στις καταβολές των σοσιαλιστικών οραματισμών για ισότητα. Που οδηγούν όμως με μαθηματική ακρίβεια σε όλο και μεγαλύτερη δυστυχία.

Η πρόσφατη οικονομική κρίση επέτρεψε όμως σε πολλούς αμφισβητίες της οικονομίας της αγοράς να ξιφουλκίσουν ενάντια στην λογική του δημοκρατικού καπιταλισμού. Αφού η κρίση ξεσπασε στην Αμερική και πέρασε γοργά στην Βρετανία, στην Ιρλανδία και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης, αυτονόητα - για κάποιους - είναι το ίδιο το σύστημα που φταίει κι όχι ο τρόπος χρησιμοποίησης του – ακόμη και οι διαστρευλώσεις του. Οι Τράπεζες, ημικρατικές κατά κύριο λόγο όπως οι Φάννυ Μέη και Φρέντυ Μακ στις ΗΠΑ, που διέθεταν δάνεια – βάσει σχετικού νόμου – σε καινούργιους ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν διέθεταν τις σχετικές περιουσιακές εγγυήσεις ήσαν ανεξέλεγκτες κι αρρύθμισυες προκαλώντας την σχετική φούσκα; Και δεν ήταν η σχετική κρατική πολιτική που επέμενε – με απειλές ποινικών κυρώσεων μάλιστα - στην δανειοδότηση από τις Τράπεζες άπορων μαύρων αντί των εύπορων λευκών; Ακούγομαι λίγο σαν παλιός κομμουνιστής που απολογείται για κάτι που έχει αποδειγμένα αποτύχει. Ο καπιταλισμός όμως, επιμένω, δεν απέτυχε. Εχω τόσες φορές ακούσει τα τελευταία χρόνια θριαμβολογίες για την κατάρρευσή του που δεν έχω εμπιστοσύνη σε κανένα πλέον προφήτη. Αυτοί που σίγουρα απέτυχαν τραγικά είναι οι ψοφοδεείς πολιτικές ηγεσίες που στο όνομα της εξαγοράς ψήφων λησμονούν κάθε ορθολογικό οικονομικό δεδομένο.

Πάνω στο κλίμα αυτό ήταν αναπόφευκτο πως θα ερχόταν κι ένα βιβλίο από ένα σθεναρό απολογητή του οικονομικού προστατευτισμού και της κρατικής βιομηχανικής πολιτικής, γιατι αυτά ακριβώς διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Cambridge ο συγγραφέας των “23 Things…” Ha-Joon Chang , για να κατακεραυνώσει τις κατά τη γνώμη σφαλερές ιδέες που κυκλοφορούν για την οικονομία της αγοράς. Σε ένα κλίμα κατ’ αρχήν που ο καπιταλισμός δύσκολα βρίσκει καταφύγιο από τις εκτοξευόμενες εναντίον του κατηγορίες είναι ο Chang αξιοθαύμαστος που βρίσκει αλήθειες – πληγές για την γούνα του δηλ. – που ακαδημαικοί και δημοσιογράφοι μας κρύβουν με επιμέλεια. Και ποιές ακριβώς είναι αυτές οι αλήθειες; Δυστυχώς η Κάμπελ το έχει ήδη γράψει το θρίλερ της για το «Σοκ» ώστε να βρεί νέες αναπάντεχες εξελίξεις στην αφήγησή της. Θα σταχυολογήσω μερικές από τις “αποκαλύψεις” του Chang.

Δεν υπάρχει ελεύθερη αγορά. Ολα τα σχετικά αποτελούν μύθο. Πως το κατάλαβε; Καλά θα έκανε να το ψιθυρίσει στ’ αυτί των διαπύρσιων κηρύκων των δήθεν φιλολαικών πολιτικών των παροχών στην Ελλάδα που καταγγέλουν για τα πάντα τον νεοφιλελευθερισμό (Παπαρήγα, Μανώλης, Τσίπρας και η ευρύτερη παρέα τους). Ο Chang μας λέει, σιγά την αποκάλυψη, πως δεν την θέλουν οι ίδιοι οι επιχειρηματίες. Το έχει πεί και ο Φρήντμαν αυτό και γράφτηκε ολόκληρο βιβλίο να το αποδείξει , των Raghuram, G. Rajan και Luigi Zingales, Saving Capitalism from the Capitalists (Νέα Υόρκη, Random House, 2003). Τι «αποκαλύπτει» λοιπόν ο Chang;

Οι εταιρίες και οι επιχερήσεις δεν θα πρέπει να φροντίζουν τα συμφέροντα των μετόχων και ιδιοκτητών τους, μας λέει. Δηλαδή να βάζουν κάποιοι χρήματα και ο φορέας που τα εισπράττει να μην νοιάζεται για τις επιδίωξεις τους. Σας μοιάζει λογικό κάτι τέτοιο; Ακόμη κι’ ο Φωτόπουλος της ΔΕΗ φωνάζει για τον λαό υποτίθεται, αλλά όμως κουβέντα δεν κάνει για τα 600 δις ευρώ που, με νόμο του φορομπήχτη σημερινού Υπουργού Οικονομικών, μπαίνουν ετήσια από το κράτος στο Ταμείο των εκεί εργαζομένων.

Στις πλούσιες χώρες, μας λέει, πληρωνόμαστε πιό πολλά από τους υπόλοιπους κατοίκους της γής. Λες και δεν το ξέραμε!! Διαφορετικά θα τρέχαμε να μεταναστεύσουμε στο Μπανγκλαντές. Δεν κάναμε τίποτα για να το αξίζουμε, μας υπενθυμίζει ο Chang. Και ποιός εφηύρε τις νεωτεριστικές μεθόδους αύξησης της βιομηχανικής αλλά και της γεωργικής παραγωγής – μήπως οι κάτοικοι του Κονγκό; Αν οι επιχειρήσεις δεν φρόντιζαν τους μετόχους τους θα είχε γίνει ποτέ καμία παρόμοια ανακάλυψη; Πόσες έχουν γίνει στην Μποστουάνα, την Ουγγαρία, την Κούβα και την Λαική Δημοκρατία της Μογγολίας; Για να αναφέρω λίγα μόλις παραδείγματα...

Επισημαίνει επίσης πως το air conditioning και το πλυντήριο υπήρξαν σημαντικότερα από το Ιντερνέτ και το Twitter. Kαι ποιός είπε όχι; Ομως κι’ αυτά προήλθαν από εγκεφάλους που δούλευαν σε συνθήκες ανταγωνισμού με στόχο το κέρδος. Στον αέρα λοιπόν οι προηγούμενες δήθεν αλήθειες. Αν θεωρείς, μας λέει ο Chang, πως οι άνθρωποι είναι κακοί υποτιμάς την ανθρώπινη φύση και χάνεις πόρους. Ενα 30% είναι πάντα καλό και οφείλεις να το φροντίζεις. Μα ο Francis Fukuyama στο βιβλίο του Trust: The Social Virtues and the Creation of Prosperity (Νέα Υόρκη, The Free Press, 1996) αυτό ακριβώς επισημαίνει. Πως ο καπιταλισμός της αγοράς χτίσθηκε με μεγάλη επιτυχία εκεί ακριβώς που η εμπιστοσύνη στην καλή πίστη του αντισυμβαλλόμενου έχτιζε κλίμα καλών οικονομικών σχέσεων και σταθερών συμβολαίων. Τι ακριβώς λοιπόν μας «αποκαλύπτει» ο Chang;

Τέτοιες κενοτυπίες πλημμυρίζουν το βιβλίο του Κορεάτη καθηγητή. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν κατά την γνώμη μου βασικά δύο του επιχειρήματα. Το ένα αφορά τον προστατευτισμό. Κανένας δεν αναπτύχθηκε σε πραγματικές συνθήκες ελεύθερου εμπορίου και ανοιχτού ανταγωνισμού, μας λέει. Δεν συμφωνεί όμως μαζί του η ιστορία. Η Ιαπωνία πήρε μπρός με προστατευτισμό. Και με αμερικανική ομπρέλα. Αλλά αγκαλιά με αυτόν κατέρρευσε. Κι ακόμη αγκομαχά. Οι ΗΠΑ, όταν οι συνθήκες των διεθνών ανοιχτών αγορών ήσαν ανύπαρκτες, προστάτευαν πράγματι τομείς της βιομηχανίας τους. Οταν όμως το επιχείρησαν επί παγκοσμιοποίησης και Προέδρου George Bush Jr, η οικονομία τους περίπου κατέρρευσε. Δεκάδες συγγραφείς τον είχαν από τότε προειδοποιήσει, λ.χ. o Stephen Slivinski, Buck Wild: How Republicans Blew the Bank and Became the Party of Big Government , (Nelson, 2006). Και τελικά ήλθε ο Ομπάμα, με συμβούλους τον Stiglitz και τον Krugman. Ο Θεός να μας φιλάει. Η Κίνα λ.χ. αναπτύχθηκε λόγω ανοιχτών αγορών. Οι παρεμβάσεις της όμως στον τομέα του νομίσματος κι ο προστατευτισμός της συμβάλλουν τώρα σε μεγάλες δυσκολίες και πιθανά αδιέξοδα.

Οι απόψεις του επίσης για το κεφάλαιαο είναι τουλάχιστον περίεργες. Το Κεφάλαιο έχει εθνικότητα μας λέει, διεύθυνση και αριθμό κατοικίας. Ναι, άλλά τα Hedge Funds και τα Μutual Funds μπορεί να είναι κατ’ εξοχήν πολυεθνικά. Οπως και τόσα άλλα σύνθετα χρηματοπιστωτικά προιόντα. Το κυριότερο όμως είναι τα περίφημα Sovereign Wealth Funds. Που είναι κρατικά και παίζουν περίεργα παιχνίδια. Με τίποτα αυτά δεν μπαίνουν στην εξίσωση των απόψεων του Chang. Κινούνται με διαφορετική λογική και χρησιμοποιούν την οικονομική δύναμη για πολιτικο-στρατηγικούς στόχους.

Κοντολογής, η εποχή ενδείκνυται για μελέτες - κράχτες που υποδηλώνουν εγκυρότητα αλλά στοχεύουν απλά και μόνο στην συναισθηκατική φόρτιση των ημερών. Παλιότερα είχε κάνει μεγάλη επιτυχία ένα σχετικά προφητικό βιβλίο για το 1979 – The Crash of '79 του Paul Erdman (Νέα Υόρκη, Sphere, 1978). Σήμερα δυστυχώς βγαίνουν πολλά κατά την εκτίμησή μου σκουπίδια για το 2012.

Thing 6: Greater macroeconomic stability has not made the world economy more stable. Brutal anti-inflationary policies can easily do more damage than the inflation they combat. Protecting the value of a nation’s money is less important that protecting its economy as a whole. We’ve had more financial crises the more obsessed with hard money we’ve become.


Thing 7: Free-market policies rarely make poor countries rich. As I discussed in Chapter Six of my own book, every developed nation from England down to the present day got that way through protectionism and state industrial policy, not pure free markets. Even the good ol’ USA played this game from Independence until after WWII.


Thing 8: Capital has a nationality. Capital mobility causes plenty of mischief in our overly globalized world, but it’s a myth that capital has been denationalized into free-floating ether. Money always belongs to somebody, and those somebodies have passports and home addresses. It matters who’s in charge, and the answer is never “nobody.”


Thing 9: We do not live in a post-industrial age. The myth that we do has just led to the neglect of U.S. manufacturing while Japan and Germany remain quite competitive in hard industries despite paying decent wages. You can’t download a ride to work or the supermarket.


Thing 10: The U.S. does not have the highest standard of living in the world. Much bad policy, both here and abroad, has been based on the idea that the American version of capitalism is observably superior. But our per-hour average income ranks about 8th in the world on a purchasing-power parity (read the book to find out what that is) basis.


Thing 11: Africa is not destined for underdevelopment. Africans aren’t poor because of any mysterious or immutable factors. In the 1960s and 1970s, they were making progress. They’re poor for the same reasons other nations were once poor—which means that their poverty can be fixed if the apply the same solutions other nations have.


Thing 12: Governments can pick winners. Not every time, and don’t get careless, but the free market isn’t always right, and the government isn’t always wrong. In the U.S., government was responsible for (in order) the Erie Canal, the Transcontinental Railroad, the Interstate Highway System, and the Internet. Not to mention the aircraft and semiconductor industries. In East Asia, governments did even more.


Thing 13: Making rich people richer doesn’t make the rest of us richer. Trickle down economics doesn’t work because wealth doesn’t trickle down. It trickles up, which is why the rich are the rich in the first place.


Thing 14: U.S. managers are overpriced. America has the highest-paid corporate managers in the world. We don’t have the best-performing industries. Are we getting our money’s worth? You do the math.

Thing 15: People in poor countries are more entrepreneurial than people in rich countries. Yup: they open up fruit stands at the drop of a hat. This doesn’t stop them from being poor, so stop telling them they need to be more “entrepreneurial.” Their problems lie elsewhere.

Thing 16: We are not smart enough to leave things to the market. In the real world, markets don’t take care of themselves. They need to be regulated. How much and in what way is legitimate party politics, but an unregulated economy is a dangerous fantasy.

Thing 17: More education in itself is not going to make a country richer. You need not just education, but industries for educated people to work in. And paper-pushing education isn’t necessarily the kind of education you need—something America forgets with its neglect of serious vocational training. Again, ask Germany and Japan.

Thing 18: What is good for General Motors is not necessarily good for the United States. There was (maybe) once a time when the interests of giant corporations were reasonably closely aligned with the interests of the national economies they reside in. That time is long gone. Multinationals will treat nations as hotels if we let them.

Thing 19: Despite the fall of communism, we are still living in planned economies. Capitalist planned economies, that is—only nobody calls it that when we get the results that happy suburban consumers like ourselves want. The very fact that people are whining to Washington to solve our economic problems reveals how important planning is in this country.

Thing 20: Equality of opportunity may be not be fair. A “get what you deserve” society sounds good, and in many ways it is, but there need to be some minimums for what even the losers get.

Thing 21: Big government makes people more open to change. Because it makes them more able to take risks. Some economies with big welfare states do very well, thank you. It all depends on what kind of big government you have. If big government is always a loser, why is America borrowing money from Sweden?

Thing 22: Financial markets need to become less, not more, efficient. Efficiency in financial markets isn’t the same thing as efficiency in other industries. It can easily just mean “efficiently sinking into debt.” Even we Americans understood this from about 1930 to 1980; time to relearn it.

Thing 23: Good economic policy does not require good economists. Most of the really important economic issues, the ones that decide whether nations sink or swim, are within the intellectual reach of intelligent non-economists. Technical Economics with a capital “E” has remarkably little to say about the things that really matter. Concerned citizens need to stop being intimidated by the experts here.

On this last score, reading Dr. Chang's book would be a good place to start.

Ian Fletcher is the author of the new book Free Trade Doesn’t Work: What Should Replace It and Why (USBIC, $24.95)  He is an Adjunct Fellow at the San Francisco office of the U.S. Business and Industry Council, a Washington think tank founded in 1933.  He was previously an economist in private practice, mostly serving hedge funds and private equity firms. He may be contacted at ian.fletcher@usbic.net.

© 2011 Copyright  Ian Fletcher - All Rights Reserved
Disclaimer: The above is a matter of opinion provided for general information purposes only and is not intended as investment advice. Information and analysis above are derived from sources and utilising methods believed to be reliable, but we cannot accept responsibility for any losses you may incur as a result of this analysis. Individuals should consult with their personal financial advisors.
 

Πλήρες Άρθρο »

ΠΑΡΑΦΡΟΣΥΝΗ

ΠΑΡΑΦΡΟΣΥΝΗ

 

Υπάρχουν πράγματα που μου είναι αδύνατον να καταλάβω. Σαν ένας μανδύας παραφροσύνης να έχει τυλίξει την χώρα και απίστευτες πράξεις και γεγονότα  να κατακλύζουν την επικαιρότητα. Ο Υπουργός των Οικονομικών δηλώνει εξουθενωμένος και στη συνέχεια ισχυρίζεται πως θα ήθελε κάποια ημέρα να έκανε πράγματα ωφέλιμα για τον τόπο. Ευθαρσώς δηλ. μας δηλώνει πως βαρέθηκε την δουλειά του και πως αυτά που κάνει δεν κάνουν καλό στη χώρα!! Και βρίσκεται ακόμη στην κυβέρνηση, υπηρετώντας έναν μάλλον αποσβολωμένο Πρωθυπουργό. Που κι’ αυτός με τα σειρά του ανέλαβε ευθύνες δίχως να έχει ξεκαθαρισθεί τι δυνατότητες έχει στα χέρια του και μέχρι που τα κόμματα που τον στηρίζουν θα έχουν την δυνατότητα να του βάζουν θανατηφόρες τρικλοποδιές, υπονομεύοντας το έργο του…

Οι πολίτες τα έχουν προφανώς χαμένα παρατηρώντας το γκροτέσκο σκηνικό που έχει στηθεί μπροστά τους. Κι όσοι απ’ αυτούς σκέφτονται σοβαρά προφανέστατα αισθάνονται ανασφαλείς από την ρηχότητα και την αφέλεια κάποιων που ασκούν σήμερα δημόσια εξουσία. Η κυβέρνηση επιβάλλει συνέχεια καινούργιες φορολογικές επιβαρύνσεις εκτιμώντας πως έτσι θα μπορούσε να αυξήσει τα δημόσια έσοδα. Στοιχειώδης όμως γνώση των μηχανισμών λειτουργίας της οικονομίας, κι’ όχι βέβαια πολλά από αυτά που διδάσκονται σε ελληνικά δημόσια Πανεπιστήμια, κάνει φανερή των πραγματοποιούμενη μείωση των εισπράξεων του κράτους. Οι φόροι εξοντώνουν την αγορά, περικόπτοντας το λαικό εισόδημα. Οσο μειώνονται τα διαθέσιμα χρήματα περιορίζεται και η κατανάλωση. Η ζήτηση δραματικά ψαλιδίζεται μειώνοντας ανάλογα και τον τζίρο των συναλλαγών. Λιγότερες οικονομικές πράξεις σημαίνει μικρότερα εισοδήματα και δραματικά λιγότερα έσοδα από έμμεσους και άμεσους φόρους.

Ο πρώην Πρόεδρος της Αργεντινής, που προήδρευσε της χρεοκοπίας της χώρας του,  το είχε δηλώσει στην τηλεόραση ευθαρσώς. «Το λάθος μου ήταν», είχε τονίσει μιλώντας πρίν από ενάμισυ χρόνο περίπου στην κάμερα του Σκάι, «πως είχα αφήσει τον Υπουργό μου των Οικονομικών τότε να βάλει μεγάλους φόρους. Αυτό οδήγησε στην κατάρρευση». Ο κ. Παπανδρέου προφανώς δεν τον άκουσε. Είτε είχε υπέρμετρη εμπιστοσύνη στις γνώσεις του τότε αρμόδιου για τα οικονομικά Υπουργού του. Ο κ. Παπαδήμος όμως; Αυτός οικονομικά θα πρέπει κατά βάση να καταλαβαίνει. Γιατί τότε δεν αντιδρά; Προτιμά να αφήσει να καταρρεύσει η χώρα στα χέρια του;

Ζούμε στην Ελλάδα και σε ένα ιδιόμορφο πολιτικό περιβάλλον. Με δεξιούς αριστερούς, και αριστερούς δεξιούς!! Οι πρώτοι, κομμουνιστές η σοσιαλιστές κατά δήλωσή τους,  υπεραμύνονται της ατομικής ιδιοκτησίας, καταγγέλλουν το χαράτσι της ΔΕΗ κι αντιδρούν στα τέλη και τους φόρους. Γι’ αυτούς, ιδεολογικά απέναντι είναι  ό,τι τυπικά δεν τους βολεύει. Κατηγορούν τις φορολογικές επιδρομές και την προστασία του Δημοσίου σαν νεοφιλελεύθερες πολιτικές (!!) κι επιμένουν να αγνοούν πως στην Ελλάδα δεν κατέρρευσε η οικονομία της αγοράς και οι Τράπεζες, αλλά το ίδιο το κράτος.

Οι δεύτεροι, οπαδοί της λεγόμενης λαικής δεξιάς, λατρεύουν το κράτος, υπεραμύνονται συχνά του οικονομικού του ρόλου και επιμένουν σε πολιτικές παροχών που διαμορφώνουν   μια κοινωνία ραντιέρηδων και προσοδοθήρων. Αυτοί αντιδρούν με πάθος σε κάθε σκέψη μείωσης του δημόσιου τομέα της οικονομίας και σε περιστολές επιδοτήσεων και κάθε άλλου είδους παροχών.

Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον πολιτικής παράνοιας ταλαντεύεται η ελληνική οικονομία αγωνιώντας για τον δρόμο που θα πρέπει να ακολουθήσει. Δίχως αποφασιστικότητα  για ουσιαστικές και θεαματικές περικοπές στον δημόσιο τομέα κι’ επιμένοντας σε ημίμετρα που αφήνουν ανέπαφο το υπόστρωμα διαφθοράς κι’ αφοσίωσης σε ένα καταστρεπτικό κρατισμό η χώρα δεν πρόκειται να σωθεί. Παρά τις οικονομικές θυσίες του λαού και την τραγική ύφεση που έχει προκληθεί. Ο κόσμος δυστυχώς δεν έχει ξεπεράσει ακόμα τα στάδια άρνησης και θυμού που κατακλύζουν το συναίσθημα μετά από κάποιο ψυχολογικό τραύμα. Για να φτάσουμε όμως στην αποδοχή και την δημιουργική πράξη μεσολαβεί κι’ ένα στάδιο κατάθλιψης που είναι ικανό να μας καταστρέψει. Για να το ξεπεράσουμε χρειαζόμαστε  σοβαρούς, γνώστες των πραγμάτων κι’ αποφασισμένους για τομές ηγέτες. 

Πλήρες Άρθρο »

Η απενοχοποίηση του Νεοφιλελευθερισμού

Η απενοχοποίηση του Νεοφιλελευθερισμού

 

του Γεωργίου Ι. Αναστασόπουλου* από το blog ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΔΥΝΑΜΙΣ

(Προσοχή, το κείμενο που ακολουθεί περιλαμβάνει χαρακτηρισμούς για την αριστερά, κι όχι μόνον, που κάποιοι θα μπορούσαν να εκλάβουν ως 'υβριστικούς'. Όσοι διέπονται από  «προοδευτικές» ευαισθησίες ας διαβάσουν καλύτερα κάτι πιο ανώδυνο κι ευχάριστο, όπως…τις περιπέτειες του Βαρόνου Μινχάουζεν)

Είναι ν’ απορεί κανείς με την θρασύτητα, την άγνοια ή ακόμη και την βλακεία όσων ακόμη και σήμερα επιμένουν να αποδίδουν την ευθύνη για όλα τα κακά της μοίρας μας (τους) στον νεοφιλελευθερισμό. Το φαινόμενο πια λαμβάνει διαστάσεις ομαδικού «πνευματικού αυνανισμού» στους κόλπους της αριστερή διανόησης (ή παρανόησης) επεκτεινόμενο με καταιγιστικούς ρυθμούς και στην λαϊκή δεξιά.

Για όλα τα κακά τούτου του τόπου ισχυρίζονται πως φταίει ο νεοφιλελευθερισμός. Παρ’ όλο που είναι απορίας άξιο το πότε εφαρμόσθηκε, σε τούτον δω τον τόπο, τα τελευταία 40 χρόνια κάποια νεοφιλελεύθερη πολιτική. Να ξεκινήσουμε από το κύμα των κρατικοποιήσεων της κυβέρνησης Κ. Καραμανλή την περίοδο 1974-1981, που τα διαδέχθηκαν τα μαζικά κύματα κοινωνικοποιήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου, και με εξαίρεση την περίοδο 1991-93, τα ακολούθησε μέχρι και το 2010 η ίδρυση εκατοντάδων κρατικών ινστιτούτων, φορέων και οργανισμών, από τις επόμενες κυβερνήσεις Σημίτη και Κ. Καραμανλή. Μην ήσαν όλες αυτές οι πολιτικές αποφάσεις νεοφιλελεύθερες πρακτικές; Από πότε η κρατικοποίηση βαπτίζεται νεοφιλελεύθερη; Μόνο ένας «πολιτικά αυτιστικός» θα μπορούσε να ισχυρισθεί μια τέτοια ασυναρτησία. Οι κρατικοποιήσεις αποτέλεσαν κι αποτελούν κατ’ εξοχήν χαρακτηριστικό σοσιαλιστικών πολιτικών, οι ιδιωτικοποιήσεις φιλελεύθερων και μόνο η ριζική συρρίκνωση έως κι εξαφάνιση του κράτους θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως νεοφιλελεύθερη.

Επιπλέον δε, από την λαίλαπα των κρατικοποιήσεων, τα τελευταία τριάντα χρόνια, είχαμε και μια θεαματική γιγάντωση του κεντρικού κράτους, προσθέτοντας κάθε χρόνο... δεκάδες χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους, με κορυφαίες σε επιδόσεις τις προεκλογικές χρονιές, χωρίς όμως κάποια ανάλογη βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών τους. Από πότε η διόγκωση τους κράτους αποτελεί, ιστορικά, νεοφιλελεύθερη πολιτική; Ποιος βλαξ θα μπορούσε να χαρακτηρίσει ως νεοφιλελεύθερη μια κατ’ εξοχήν σοσιαλιστική επιλογή; Δεν αποτελεί την ουτοπία της αριστεράς η 100% κρατική, κολεκτιβοποιημένη πολιτεία όπως ακριβώς υλοποιήθηκε στην «μακαρίτισσα» τη Σοβιετία; Και δεν αποτελεί ιδανικό του νεοφιλελευθερισμού μια πλήρως ιδιωτική οικονομία της αγοράς; Προς ποια από τις δύο κατευθύνσεις κινήθηκαν οι κυβερνήσεις μας τα τελευταία 30 χρόνια; Μήπως στο να μετατρέψουν την Ελλάδα στην πιο σοσιαλιστική χώρα της Δύσης; Η διόγκωση, του δημοσίου και των ΔΕΚΟ δεν αποτελεί νεοφιλελεύθερη, αλλά, καθαρόαιμη, σοσιαλιστική πολιτική. Τι αποτελεί το τόσο δυσνόητο, που αδυνατούν να το συλλάβουν οι, προφανώς επί δεκαετίες τελούντες «εν εφεδρεία» εγκέφαλοι των αριστερών και λαϊκών δεξιών αντι-νεοφιλελεύθερων τελάληδων;

Εντελώς συμπτωματικά(!) τα τελευταία 40 χρόνια έχουμε και μια συστηματική διόγκωση των κρατικών ελλειμμάτων, του δημοσίου χρέους καθώς και του δημοσίου δανεισμού! Τρία κατεξοχήν χαρακτηριστικά σοσιαλιστικών οικονομιών! Φυσικά, οι αριστεροί διανοητές μας δεν θα διάβασαν πουθενά, διότι προφανώς δεν γνωρίζουν ανάγνωση ή απλώς δεν τους μένει χρόνος κατηγορώντας τον νεοφιλελευθερισμό, ότι οι νεοφιλελεύθεροι αποφεύγουν σαν το διάβολο το λιβάνι τα κρατικά ελλείμματα, απεχθάνονται το δημόσιο χρέος και αποστρέφονται τον δημόσιο δανεισμό.

Να αναφερθούμε και στο εργασιακό, ασφαλιστικό και κλειστά επαγγέλματα; Από πότε αποτελεί νεοφιλελεύθερη πολιτική ή πλήρης υποταγή της εργασιακής νομοθεσίας στα κακώς εννοούμενα «συμφέροντα» των εργαζομένων και των αργόμισθων συνδικαλιστών; Από πότε αποτελεί νεοφιλελεύθερη πολιτική η καταδίκη κάθε εργοδότη, η «ποινικοποίηση» του κέρδους, ο διασυρμός της δημιουργικότητας και ο ευτελισμός της ιδιοκτησίας; Από πότε αποτελεί νεοφιλελεύθερη πολιτική η μαστίγωση του ιδιώτη επενδυτή αλλά και του επαγγελματία από εξοντωτικά ασφαλιστικά και, ουσιαστικά, μη ανταποδοτικά τέλη; Από πότε αποτελεί νεοφιλελεύθερη πολιτική το «κλείσιμο» εκατοντάδων επαγγελμάτων με κρατικές αποφάσεις και ρυθμίσεις, μόνο και μόνο για να προστατευθούν τα συμφέροντα συντεχνιών εις βάρος των καταναλωτών, που το κράτος, προφανώς, τους θεωρεί κορόιδα και τους υποχρεώνει να πληρώνουν τα «καπέλα» των προκλητικά ευνοημένων συντεχνιών. Ώστε είναι νεοφιλελεύθερες όλες αυτές οι «καραμπινάτες» σοσιαλιστικές επιλογές αγαπητοί μας φίλοι της αριστεράς; Αν ισχύει αυτό άλλο τόσο και ο ήλιος ανατέλλει από τη δύση!

Τι να πούμε για τα διάφορα τέλη υπέρ τρίτων, τα υποχρεωτικά ωράρια εργασίας, τα υποχρεωτικά επιμελητήρια και κάθε λογής άλλες υποχρεωτικές εισφορές (σε πάνω από τριακόσιες, τις ανεβάζει ο ΣΕΒ) που «γδέρνουν» επιχειρήσεις και επαγγελματίες. Αλήθεια ποιος νεοφιλελεύθερος κρατικός νους τις θεσμοθέτησε; Μήπως διαφεύγει από το κενόν περιεχομένου ως φαίνεται μυαλουδάκι των κρατιστών πως όλα τούτα τα μέτρα αποτελούν σοσιαλιστικές συλλήψεις απείρου κάλλους; Θα πρέπει να είναι ευτυχισμένοι από κει πάνω οι Μαρξ, Έγκελς και Λένιν από τους διεστραμμένους τρόπους με τους οποίους η ελληνική γραφειοκρατία εξοντώνει κάθε ίχνος ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων. Εξίσου ευτυχισμένοι θα πρέπει να είναι και οι γείτονες μας (Βούλγαροι, Σκοπιανοί, Αλβανοί και σε λίγο και οι Τούρκοι) που, τρίβοντας τα χέρια τους, υποδέχονται κατά χιλιάδες τις ελληνικές παραγωγικές μονάδες. Από πότε η εξόντωση και η εκδίωξη του κεφαλαίου από μια χώρα αποτέλεσε νεοφιλελεύθερη πολιτική;

Αποτελεί νεοφιλελεύθερη επιλογή η αργή αλλά συστηματική κατάσχεση από το κράτος της ιδιωτικής περιουσίας μέσω των δεκάδων έμμεσων και άμεσων φόρων; Η ιστορία μας διδάσκει πως οι κομμουνιστές είναι αυτοί που αρπάζουν τα σπίτια από τον κοσμάκη! Εσείς βαλθήκατε τώρα να μας πείσετε πως κι αυτό το πράττουν οι νεοφιλελεύθεροι; Σαν δεν μας τα λέτε καλά σύντροφοι της αριστεράς και της λαϊκής δεξιάς. Ψεύδεστε, ψεύδεστε ασύστολα και η μύτη σας μεγαλώνει!

Τέλος θα εστιάσω στο πιο αναμασημένο επιχείρημα των μηρυκαστικών της βλακείας. Αυτό της μείωσης του εισοδήματος και της αύξησης της φορολογίας. Δεχόμαστε μια απίστευτη πλύση εγκεφάλου πως οι μειώσεις εισοδημάτων όλων των πολιτών (επαγγελματιών αλλά και ιδιωτικών και δημοσίων υπαλλήλων) που οφείλονται σε τακτικές και έκτακτες εισφορές (=νέοι φόροι), περαιώσεις (= επιπλέον φόροι), κατάργηση φοροαπαλλαγών (=αύξηση φόρων), θέσπιση νέων τελών με φαντεζί ονόματα π.χ. αλληλεγγύης (=ξανά νέοι φόροι) αποτελούν στυγνή νεοφιλελεύθερη πολιτική! Από πότε οι νεοφιλελεύθεροι έγιναν εραστές της φορολογίας; Ακόμη και οι πρωτοετείς των οικονομικών και πολιτικών επιστημών γνωρίζουν πως η βασική διαφοροποίηση, εδώ και αιώνες, των φιλελεύθερων από τους σοσιαλιστές εστιάζεται στο ζήτημα της φορολογίας. Οι φιλελεύθεροι επιδιώκουν λιγότερους φόρους σε αντίθεση με τους σοσιαλιστές που επιβάλλουν περισσότερους. Πόσο μάλλον οι νεοφιλελεύθεροι που «ονειρεύονται» εξάλειψη έως εκμηδένιση της φορολογίας! Στο τόσο βασικό αυτό χαρακτηριστικό, που διαφοροποιεί ουσιαστικά σοσιαλιστές και νεοφιλελεύθερους, έρχονται οι ντόπιοι αριστεροί διανοητές, κονδυλοφόροι και οι σφουγγοκωλάριοί τους της λαϊκής δεξιάς και διαστρέφουν πλήρως την πραγματικότητα ,αντιστρέφοντας συνειδητά την χρήση των όρων και αποδίδοντας στον νεοφιλελευθερισμό προθέσεις και μέτρα που αποτελούν διαχρονικά και διεθνώς κυρίαρχες πολιτικές επιλογές των αριστερών, σοσιαλιστών, σοσιαλδημοκρατών και λοιπών κρατιστών.

Δεν είναι όμως πλήρεις σοσιαλισμού, στην χώρα μας, όλες οι επιλογές που αφορούν άμεσα ή έμμεσα την λειτουργία της αγοράς. Αλλά και στα κοινωνικά ζητήματα η πατρίδα μας εφαρμόζει μια πλήρη σοσιαλιστική πρακτική. Να αρχίσουμε από τον δημόσιο χαρακτήρα της εκπαίδευσης, ουσιαστικά, σε όλες της βαθμίδες της; Να περάσουμε στην αντίστοιχη περίπτωση της υγείας, της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας περίθαλψης, των δημοσίων δαπανών χωρίς αντίκρισμα; Να αναφερθούμε στις εκατοντάδες δημοτικές επιχειρήσεις που αποτελούν κυψέλες βολεμένων «κηφήνων» χωρίς τη δυνατότητα ανταγωνισμού από ιδιωτικούς φορείς, π.χ. αποκομιδή απορριμμάτων; Σε όλες αυτές τις κρίσιμες, κοινωνικά, δραστηριότητες είναι το κράτος αυτό που ασκεί το «επιχειρείν» εδώ και δεκαετίες, υπό, πρακτικά, μονοπωλιακές συνθήκες και παντού αποτυγχάνει! Κακή ποιότητα υπηρεσιών με υψηλό κόστος, λαδώματα, γραφειοκρατία, διαφθορά. Το κράτος δίνει εξετάσεις κάθε μέρα κι αποτυγχάνει παντού και πάντα. Μήπως ακόμη και για την αποτυχημένη λειτουργία του κράτους ευθύνεται ο νεοφιλελευθερισμός;

Κακά τα ψέματα! Η Ελλάδα σήμερα καταρρέει διότι ουσιαστικά εδώ και δεκαετίες κατέρρευσε πρώτα ηθικά. Επί δεκαετίες διώξαμε τις επιχειρήσεις, κυνηγήσαμε ανελέητα τον ιδιωτικό τομέα, θεοποιήσαμε την λαμογιά, απαξιώσαμε και κλείσαμε την παραγωγή, εθιστήκαμε στις επιδοτήσεις, καλομάθαμε στον εύκολο και φτηνό δανεισμό. Επί σαράντα χρόνια τούτη η χώρα και τούτος ο λαός επέλεξαν να ζήσουν εφαρμόζοντας ένα μοντέλο άκρατου κρατισμού. Ένα μοντέλο 100% σοσιαλιστικής έμπνευσης και εφαρμογής. Ένα μοντέλο που απέτυχε ολοκληρωτικά. Ένα μοντέλο που μας οδήγησε στον όλεθρο.

Και αντί όλοι οι υποστηρικτές των σοσιαλιστικών ασυναρτησιών να σκύψουν το κεφάλι και να ζητήσουν συγγνώμη, ή απλά να σιωπήσουν, έχουν το θράσος να κατηγορούν ως υπαίτιο τον νεοφιλελευθερισμό, ο οποίος ουδέποτε εφαρμόστηκε, ούτε κατά διάνοια, στην χώρα μας. Αυτή η συμπεριφορά, αυτή η πρακτική και αυτή η επιμονή τους στο να δαιμονοποιούν τον νεοφιλελευθερισμό δεν είναι μόνον άδικη, ψευδής και υποκριτική απλά απόλυτα προκλητική και αντικοινωνική. Είναι μια πρακτική θρασύδειλων συκοφαντών.

Οι νεοφιλελεύθεροι δεν έχουν κανένα λόγο να ανέχονται τις λοιδορίες κανενός αποτυχημένου κρατιστή, αριστερού της σαμπάνιας ή δεξιού λαϊκιστή. Η κατασυκοφάντηση του νεοφιλελευθερισμού δεν θα στρέψει την ιστορία μακριά από τις δικές τους ευθύνες αναφορικά με την κατάντια της χώρας. Για τις οποίες και θα «λογοδοτήσουν» και θα «πληρώσουν» όσο κι αν προσπαθούν να κρυφτούν πίσω από σκιές που δεν υπάρχουν και από μπαμπούλες που οι ίδιοι εφευρίσκουν.

Ο σοσιαλισμός στην Ελλάδα καταρρέει με πάταγο και στα συντρίμμια του θάβει όλη τη χώρα.

Το μέλλον μας δεν μπορεί να είναι παρά (νεο)φιλελεύθερο.

ΥΓ. Σε όσους ευαγγελίζονται «φιλελεύθερους σοσιαλισμούς» και «σοσιαλιστικούς (=κοινωνικούς) φιλελευθερισμούς», για να είναι αρεστοί σε όλους, χωρίς να λένε τίποτα, υπενθυμίζουμε πως ομελέτα χωρίς να σπάσουν αυγά δεν έγινε ποτέ!

---------------------------------
*ένας νεοφιλελεύθερος πολίτης

Πλήρες Άρθρο »

Η ασύμμετρη απειλή στην παγκόσμια οικονομία

Η ασύμμετρη απειλή στην παγκόσμια οικονομία

 

Του Ηλία Καραβόλια

Το νέο «δημοσιονομικό συμβόλαιο» μεταξύ των 17 μελών της ευρωζώνης, δεν πρόκειται βεβαίως περί … «συμβολαίου», αλλά περί γαλλογερμανικού συμβιβασμού για τα τραπεζικά τους συμφέροντα .Μοιάζει με «προληπτική στρατηγική», με μια σχεδόν ολιγαρχική σκλήρυνση των ευρωπαϊκών θεσμών - υπό το μαστίγιο της «αναγκαιότητας» και το φόβο του χάους από ενδεχόμενη κατάρρευση του ενιαίου νομίσματος , όπως το ξέραμε.

Επειδή αυτές οι πρόσφατες  αποφάσεις στην Ε.Ε δείχνουν συνεχή λιτότητα και πιο έντονη ύφεση τουλάχιστον για 2 χρόνια ακόμη, τουλάχιστον ας μην πέφτουμε τόσο έντονα στην παγίδα των μακροχρόνιων καταθλιπτικών περιόδων που μας σερβίρονται συνέχεια . Να δούμε λοιπόν ένα τεράστιο σφάλμα που έχει επικρατήσει ως ‘δεδομένο’ στις  ευρωπαικές κοινωνίες : το ότι δηλαδή, η τρέχουσα κρίση ,είναι κρίση του ευρώ και της ευρωζώνης. Ελάχιστοι αναλυτές τολμούν να συσχετίσουν την κρίση του ευρώ με την κρίση της οικονομίας των ΗΠΑ από τα τέλη του 2008 και τα πρώτα σημάδια επιβράδυνσης του κινεζικού θαύματος .

Καιρός είναι να κατανοήσουμε ότι η Ευρωζώνη είναι ένα μέρος στην μεγάλη εικόνα της  παγκόσμιας οικονομικής πραγματικότητας και ότι η τωρινή κατάσταση έχει ένα ξεκάθαρο ονοματεπώνυμο :  κρίση υπερσυσσώρευσης και υπερπίστωσης κεφαλαίου, με βασική πηγή την μειωμένη ζωτικότητα των ανεπτυγμένων  οικονομιών, δηλαδή τον περιορισμό του περιθωρίου κέρδους - παρά τη μείωση των μισθών και της κοινωνικής δαπάνης.

Αλίμονο εάν δεν κατανοούν κάποιοι ,πέρα και πάνω από δόγματα ή ιδεολογίες, ότι τα προβλήματα φαίνονται ξεκάθαρα από πού πηγάζουν, στην παγκόσμια σκηνή, όταν δούμε τα νούμερα ,τη σύνθεση και τον όγκο των κεφαλαίων που κυκλοφορούν πάνω από τις κοινωνίες και τις οικονομίες ( και δυστυχώς όχι εντός τους): Το παγκόσμιο ΑΕΠ είναι περίπου 60 τρις, την ίδια στιγμή που η χρηματοπιστωτική σφαίρα πλησιάζει τα 820 τρις, εκ των οποίων μόνο τα 60 τρις βρίσκονται στις θεσμικές και ρυθμισμένες αγορές χρήματος· τα άλλα είναι τοποθετημένα σε παράγωγα και σε σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα. Και αναρωτιέται κανείς, πόσες φορές άραγε  πρέπει το μέγεθος των αγορών αυτών να υπερβεί το ύψος του παγκόσμιου προϊόντος και του παγκόσμιου εμπορίου, ώστε να συνειδητοποιήσουμε την πηγή των δεινών σήμερα διεθνώς, πλέον.

Στο παρελθόν, παρόμοιες κρίσεις αντιμετωπίστηκαν με τη «δημιουργική καταστροφή», με την απαξίωση δηλαδή των ασθενέστερων επιχειρήσεων και την καταστροφή τεράστιων κεφαλαίων. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, όσο και αν δεν μας αρέσει να το θυμόμαστε, ήταν ο τρόπος για να ξαναμπεί η παγκόσμια οικονομία σε ανοδική τροχιά ( σε δεύτερη φάση, η παγκόσμια ανάκαμψη οφειλότανε στην τότε ενίσχυση της ζήτησης μέσω του New Deal)Xωρίς την Καταστροφή, δεν θα υπήρχε Επανόρθωση. Σήμερα, φαίνεται  μεν ελάχιστα πιθανό ένα παγκόσμιο συστημικό χάος , αλλά πάντως… πιθανό, στο βαθμό που δεν υπάρχει ένα  νέοNew Deal, για να  επιβάλει διαγραφή χρεών και υποτίμηση φουσκωμένων περιουσιακών στοιχείων.

Το παγκόσμιο σπιράλ απαξίωσης εργασίας και περιουσίας, αυτή η νέα ασύμμετρη απειλή της παγκόσμιας οικονομίας, σχετίζεται άμεσα με το τωρινό σκηνικό στον πολύ-πολικό κόσμο : η ανάδυση ενός οικονομικού ηγεμονικού κέντρου φαίνεται αδύνατη και δεν υπάρχει χώρα ή συνασπισμός χωρών ,για να αντικαταστήσει την ασθενική ηγεμονία των ΗΠΑ (που διαθέτει ωστόσο εξαιρετική στρατιωτική ισχύ). Ούτε η Κίνα μπορεί ακόμα να αναλάβει αυτό το ρόλο, ας μην γελιόμαστε, ούτε η Ευρώπη, που  ενδεχομένως  και να  πάψει να υφίσταται ως οιονεί ένωση μελών, ούτε βεβαίως η Ιαπωνία, που από τη δεκαετία του ‘90 έπαψε να «συμπρωταγωνιστεί» εξ αιτίας της πιστωτικής κρίσης και της μακροχρόνιας ύφεσης .

Μια νέα  παγκόσμια πολεμική σύγκρουση , πολύπλευρής εμπλοκής ,μπορεί να φαίνεται σχετικά απίθανη ,είναι όμως πολύ πιθανή μια μόνιμη μακρά περίοδος ‘βουβών’ εμπορικών και νομισματικών πολέμων, που στα ενδιάμεσα διαστήματα θα περιλαμβάνει βραχυπρόθεσμες αναγκαστικές συμφωνίες αποφυγής της συνολικής κατάρρευσης.

Η οικονομία διεθνώς θα συνηθίσει να ισορροπεί πάνω στο τεντωμένο σχοινί των ισοτιμιών και των ροών κεφαλαίου, που ρυθμίζονται από το αόρατο και μακρύ χέρι ελάχιστων - δυστυχώς -κέντρων χρηματοπιστωτικής ισχύος. Αυτό το χέρι όμως πιέζει αφόρητα και επικίνδυνα , τα μεγαλύτερα τμήματα της παγκόσμιας κοινωνίας …

 

Σχόλιο Παναγιώτη Γεννηματά:

Η  διαφορά  είναι  ότι  σήμερα  δεν  αφήνουμε  την  κρίση να  κάνει  τη  δουλειά  της.  Να  καθαρίσει  δηλαδή το  τοπίο  από  το  πλεόνασμα  πλασματικού  κεφαλαίου. Τα  έχουν  πεί  όλα  οι  μαρξιστές  οικονομολόγοι και  κυρίως  η  Ρόζα  Λούξεμπουργκ  και  ο  Χίλφερντιγκ το  1910. Οι  ψευτοκεϋνεσιανές αντικυκλικές  προσπάθειες διαιωνίζουν  τις  κρίσεις  συντηρώντας  τα  πλεονάσματα  πλασματικού  κεφαλαίου. Παράλληλα ο πόλεμος  έχει,  ως  οικονομική  αντί-δράση  εξουδετερωθεί  στο  κέντρο του  συστήματος. Η  κρίση  είναι  λογική  φάση  στην  πορεία  υπερσυσσώρευσης.  Όσο  όμως  προσπαθείς  να  την  βγάλεις  από  το  λογικό κύκλο  τόσο  μεγαλώνεις  τον κύκλο... 

Πλήρες Άρθρο »

Fed vs EΚΤ: χρηστικοί vs σταθεροί νομισματικοί χειρισμοί

Fed vs EΚΤ: χρηστικοί vs σταθεροί νομισματικοί χειρισμοί

 

Του Ηλία Καραβόλια - Δεκεμβρίου 12, 2011

Η πιστωτική κρίση των τελευταίων ετών έχει δείξει τις μεγάλες διαφορές φιλοσοφίας που υπάρχουν ανάμεσα στη Fed και την ΕΚΤ ώς προς την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.

Ακόμα και αν δεν το παραδέχεται, η Fed ακολουθεί μία λογική functional finance όπου το κυρίαρχο χαρακτηριστικό του νομίσματος είναι η χρήση του ώς μέσο συναλλαγών. Σε μεγάλο βαθμό αυτό οφείλεται και στο γεγονός ότι το δολάριο παραμένει το κυρίαρχο reserve currency, το νόμισμα στο οποίο αποτιμώνται χρέη, συναλλαγές, currency pegs. Παρότι επιτρέπει τη δημιουργική καταστροφή, η Fed δεν έχει πρόβλημα να κάνει mark-to-infinity/fantacy ενεργητικό και να δημιουργήσει μία ποικιλία απο lending facilities προκειμένου να συνεχίσει να λειτουργεί το σύστημα πληρωμών. Αν το τελευταίο απαιτεί η νομισματική βάση να αυξηθεί κατά 2 τρις $ δεν έχει κανένα πρόβλημα να το κάνει, με απευθείας αγορές δημοσίου χρέους ή με FX swaps εκατοντάδων δις $.

Στην Ευρώπη απο την άλλη η ΕΚΤ ακολουθεί τη λογική της Bundesbank, λογική που θα έλεγα ότι είναι πιο κοντά στην Αυστριακή θεωρία με την κυρίαρχη μορφή του νομίσματος να είναι το store of value. Η απομείωση και καταστροφή ενεργητικού θεωρείται αρετή μαζί με την αποπληθωριστική δράση της σε σχέση με την οποιαδήποτε μείωση της αξίας του νομίσματος. Τα προβλήματα του τραπεζικού/κρατικού τομέα θεωρούνται βραχυπρόθεσμα, μπροστά στην αξία της διατήρησης του νομίσματος.

Για μένα είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο το Ευρώ δεν πρόκειται ποτέ να γίνει ισχυρό reserve currency. Η λογική του sound finance δεν μπορεί να συμβιβάζεται με τη χρήση ενός νομίσματος σε συναλλαγές. Το Ευρώ έχει περισσότερο τη λογική του χρυσού για αποθήκευση πλούτου παρά τη λογική συναλλακτικού μέσου. Στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής κρίσης αυτό φαίνεται απο την άρνηση να προστατευθεί η αξία του ενεργητικού (μορφής κρατικού χρέους) των τραπεζών. Τα bank reserves αντί να δίνονται με χαμηλό κόστος και με χαλαρή αντιμετώπιση του collateral, είναι εξαιρετικά δυσεύρετα και γίνονται hoard (απο τις Γερμανικές τράπεζες για παράδειγμα). Η αξία τους αυξάνεται ενώ η αξία του ενεργητικού μειώνεται. Δε θα μου φανεί περίεργο η SNB να κατέχει bank reserves παρά να τα επενδύει σε Ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα.

Το Ευρώ μπορεί να λειτουργήσει σε καιρούς πιστωτικής και οικονομικής επέκτασης. Σε καιρούς οικονομικής κρίσης η οποία προέρχεται απο τον χρηματοπιστωτικό τομέα όπου υπάρχει flight to liquidity, αποκτά τα χαρακτηριστικά του χρυσού. Ακριβό, δυσεύρετο αποθεματικό. Αναγκαστικά το ενεργητικό (και η οικονομία) που στηρίζεται πάνω του πρέπει να συρρικνωθεί ώστε να ακολουθήσει την τιμή του.

Το θέμα είναι καθαρά ‘πολιτικό’ με την έννοια ότι πρέπει να καθοριστεί ποιά θα είναι η κυρίαρχη αξία του νομίσματος στην Ευρώπη, το store of value ή το medium of exchange. Η πορεία που ακολουθείται (πχ η ενσωμάτωση προβλέψεων για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς), η απουσία ουσιαστικής παρέμβασης στην ισοτιμία, η επιδίωξη ισοσκελισμένου εξωτερικού εμπορίου δείχνει σαφέστατα μία προτίμηση στο πρώτο. Όποιοι θέλουν ένα μέσο διατήρησης του πλούτου τους (και επαύξησης του μέσω του επιδιωκόμενου αποπληθωρισμού) μπορούν να αισθάνονται ευτυχείς. Οι υπόλοιποι δε ξέρω.

Πλήρες Άρθρο »

UBS: Εάν διαλυθεί το ευρώ αγοράστε χρυσό, κονσέρβες και ένα όπλο!

UBS: Εάν διαλυθεί το ευρώ αγοράστε χρυσό, κονσέρβες και ένα όπλο!

 

Τι να αγοράσετε εάν διαλυθεί το ευρώ; Χρυσό, τρόφιμα σε κονσέρβες και ένα όπλο, είναι η συμβουλή της UBS προς τους πελάτες της.

Ο ελβετικός επενδυτικός οίκος ήταν ο πρώτος που επιχείρησενα υπολογίσει τις συνέπειες της διάσπασης της Ευρωζώνης, όταν ακόμα το σενάριο αυτό φάνταζε αδιανόητο. Σήμερα, που η Ευρωζώνη παραδέχεται επίσημα ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αποκλειστεί, και ολόκληρος ο πλανήτης επιχειρεί να προετοιμαστεί για το χειρότερο, η UBS επιστρέφει με μία νέα έκθεση, στην οποία ο συντάκτης της, Larry Hatheway, παραδέχεται ότι οι προηγούμενες εκτιμήσεις του οίκου για τις επιπτώσεις της κατάρρευσης του ευρώ ήταν συντηρητικές.

Τότε, είχε υπολογίσει ότι η έξοδος μιας χώρας από το ευρώ θα κόστιζε από το 20% έως το 40% του ΑΕΠ της.

Τώρα, η UBS προειδοποιεί ότι οι επιπτώσεις θα είναι πολύ πιο σημαντικές. Και τονίζει ότι οι Ευρωπαίοι επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο αυτό με «ανόητες ιδέες».

Ενώ όλοι συμφωνούν ότι η Ευρωζώνη ήταν ελαττωματική από την αρχή, αυτό δεν σημαίνει ότι η καλύτερη λύση είναι η διάλυσή της. Αντίθετα, αυτό που ήταν «χαλασμένο» θα πρέπει να φτιαχτεί, λέει η UBS.

Όπως επίσης, τονίζει ότι είναι λανθασμένη η άποψη ότι η Ελλάδα θα ήταν καλύτερα εκτός της Ευρωζώνης. Με την επιστροφή στη δραχμή, το δημόσιο χρέος θα μεταφραζόταν στο νέο εθνικό νόμισμα, όμως, τα χρέη του ιδιωτικού τομέα προς ξένα πιστωτικά ιδρύματα θα έπρεπε να αποπληρωθούν στο αρχικό τους νόμισμα.Με δεδομένο ότιη νέα δραχμή θα υποτιμηθεί σημαντικά (κατά 58% υπολογίζει η Nomura), αυτό σημαίνει ότι ο ιδιωτικός τομέας της Ελλάδας θα βρισκόταν αντιμέτωπος με τεράστιες χρεοκοπίες.

Τραπεζικός και μη τραπεζικός τομέας θα κατέρρεαν, οι πιστώσεις θα εξαφανίζονταν και η οικονομία θα έπεφτε σε depression. Η πτώση της δραχμής θα έφερνε εκτίναξη του πληθωρισμού και περαιτέρω μείωση της αγοραστικής δύναμης. Όλα αυτά δεν αντισταθμίζονται μονάχα από μια ήπια αύξηση της ανταγωνιστικότητας.

Επιπλέον, η UBS προειδοποιεί ότι όσοι πιστεύουν ότι η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ μπορεί να αποτελέσει ένα μεμονωμένο γεγονός, κάνουν λάθος. «Μόλις μια χώρα φύγει από την Ευρωζώνη, οι κάτοικοι των άλλων χωρών που κινδυνεύουν θα καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι η χώρα τους θα είναι η επόμενη που θα ακολουθήσει. Η λογική υπαγορεύει ότι θα στείλουν τον πλούτο τους στο εξωτερικό, προκαλώντας τραπεζικό πανικό, που θα φέρει την κατάρρευση του χρηματοοικονομικού τους κλάδου και της οικονομίας τους», εξηγεί.

Όσο για εκείνους που επιχειρούν να προετοιμαστούν για τη διάσπαση του ευρώ (τράπεζες, επιχειρήσεις, οίκοι εκκαθάρισης, ακόμα και κράτη), η UBS εξηγεί ότι απλά αυταπατώνται. Κανείς δεν μπορεί να είναι προετοιμασμένος για κάτι τέτοιο. «Πρόκειται για φαντασία. Είναι σαν να ζητάμε από τον Γουέλινγκτον να υποβάλει σε stress test το στρατό του απέναντι στο σενάριο που θέλει τον Ναπολέοντα να έχει B-52 στο Βατερλό. Δεν χαράσσεις νέες θέσεις για τα στρατεύματα, οπισθοχωρείς όσο πιο γρήγορα μπορείς στην άλλη πλευρά της Μάγχης, εάν όχι στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού», τονίζει ο οίκος.

Ποιες θα ήταν, λοιπόν, οι καλύτερες επενδύσεις στο ενδεχόμενο της διάσπασης του ευρώ;

«Υποθέτω ότι θα υπήρχαν κάποιες επενδύσεις που θα άξιζαν να εξεταστούν. Τα πολύτιμα μέταλλα για παράδειγμα. Όμως, και άλλα μέταλλα θα αποτελούσαν σοφές επενδύσεις, επίσης. Ανάμεσα σε αυτά, οι κονσέρβες τροφίμων και τα όπλα μικρού διαμετρήματος», καταλήγει ο οίκος.

Πλήρες Άρθρο »

Τι σχεση εχει ο φιλελευθερισμος με την χρηματοπιστωτική κρίση;

Τι σχεση εχει ο φιλελευθερισμος με την χρηματοπιστωτική κρίση;

 

Του Αντώνη Κρούστη

'Μετά το παγκόσμιο πόλεμο επικράτησαν ανά τον κόσμο οι Κευνσιανες ιδέες περί χρηματοδότησης της ζήτησης . Αυτό είχε ένα θετικό αποτέλεσμα και πολλά αρνητικά. Το ένα ήταν ότι τονώθηκε η παράγωγη άρα η ανάπτυξη. Το δεύτερο όμως ήταν ότι το εργαλείο αυτό στα χέρια'.

Μετά το  παγκόσμιο  πόλεμο  επικράτησαν  ανά τον  κόσμο οι  Κευνσιανες  ιδέες περί χρηματοδότησης της  ζήτησης. Αυτό είχε ένα θετικό αποτέλεσμα και πολλά αρνητικά.

Το ένα ήταν ότι τονώθηκε η παράγωγη άρα η ανάπτυξη. Το δεύτερο όμως ήταν ότι το εργαλείο αυτό στα χέρια των κυβερνήσεων δούλεψε σαν αγκίστρι αλίευσης ψηφοφόρων.

Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός , η αύξηση των δαπανών, το σπάταλος κράτος και η υπερκατανάλωση των πολιτών ,δημιούργησε (υπαιτιότητα των κυβερνήσεων) μια τεράστια οικονομική φούσκα και δυσβάστακτα δημόσια  χρέη γνωρίζοντας (οι πολιτικοί)ότι ποτέ δεν θα κληθούν να τα ξεπληρώσουν οι ίδιοι.

Για κάθε 15ευρώ μόνο το 1ευρω αντιστοιχεί σε παραγόμενα προϊόντα και υπηρεσίες. Τα άλλα 14 είναι τόκοι, χρηματιστηριακά κέρδη, ομόλογα, εγγυήσεις, ασφάλιστρα κινδύνου, διαφθορά και οικονομικό, και όχι μόνο, έγκλημα.

Η διαφορά αυτή μεταξύ της οικονομικής δυνατότητας και της εικονικής ,καλύπτονταν εννιοτε με δανεισμό ή με έκδοση νέου χρήματος.

Ο φιλελεύθερος διανοητής Φρίντριχ Χαγιεκ στο βιβλίο του «Ο δρόμος προς την δουλεία» επικρίνει την τακτική αυτή «σαν το Δούρειο Ίππο για την κατάλυση των ελευθεριών των πολιτών και την παράδοση τους στον κρατισμό και την γραφειοκρατία.»

Ακριβώς το ίδιο αναφέρει το 1977 και ο φιλελεύθερος νομπελίστας Τζέιμς Μπιουκαναν στο βιβλίο του «η Δημοκρατία σε έλλειμμα» ,«ότι τα Κευνσιανα ελλείμματα δεν είναι μόνο μια λανθασμένη μακροοικονομική πολιτική, αλλά και και ο κύριος ιδεολογικός μοχλός υπονόμευσης της Δημοκρατίας.»

Φιλελεύθεροι  νομπελίστες οικονομολόγοι όπως οΜίλτον Φρήντμαν, ο Ρόναλντ Κόουζ, ο Ντάγκλας Νορθ, ο Γκάρυ Μπέκερ, ο Τζόρτζ Στίγκλερ, ο Βέρνον Σμιθ, κ.α, ήσαν οι μόνοι που προειδοποιούσαν σε κάθε τόνο ότι «η πρόοδος και η σταθερότητα της Δημοκρατίας, θεμελιώνεται στο περιορισμένο και λιτό κράτος, το οποίο αντί να διαβρώνεται από τα υψηλά δημόσια ελλείμματα και τα βαριά δημόσια χρέη, οφείλει να υπερασπίζεται και να προασπίζει τα ατομικά δικαιώματα και να διευρύνει τις ελευθερίες των ατόμων και των αυτορυθμιζόμενων θεσμών που τα ελεύθερα άτομα παράγουν όπως η αγορά, ο μηχανισμός των τιμών, ο ανταγωνισμός, τα περιουσιακά δικαιώματα, τα συμβόλαια και τις συμβάσεις, το δίκαιο και τα αιώνια και διαρκή ήθη και έθιμα που αποκρυσταλλώνουν στον μακρύ ιστορικό χρόνο τις μεγάλες αρετές της κοινωνικής συνεργασίας και συναναστροφής»

Ο Μιλτον Φρηντμαν σε μια σειρά από συνεντεύξεις του για το ευρώ , έλεγε ξεκάθαρα ότι «Ένα ενιαίο νόμισμα αποτελεί ένα πολύ σωστό νομισματικό μέτρο υπό ορισμένες συνθήκες, όπως δηλαδή αυτές που επικρατούν στις ΗΠΑ, αλλά ένα πολύ λανθασμένο μέτρο υπό άλλες συνθήκες, όπως π.χ. αυτές που επικρατούν στην Ευρώπη».

«τα οφέλη από τη μεγαλύτερη πειθαρχία και το χαμηλότερο κόστος συναλλαγών υπερβαίνουν τις ζημιές που θα προκαλέσει η εγκατάλειψη ενός αποτελεσματικού προσαρμοστικού μηχανισμού οπς αυτού των μεταβαλλόμενων ισοτιμιών».

Σε άλλη ερώτηση αν θα πετύχει τουλάχιστον στους πολιτικούς του στόχους το ευρώ; «Μάλλον όχι», απαντάει ο Φρίντμαν. «Πιστεύω ότι η υιοθέτηση του ευρώ», αναφέρει στο προαναφερθέν άρθρο του,

«θα έχει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Θα επιδεινώσει την πολιτική ένταση μεταξύ των χωρών, μετατρέποντας τα διαφορετικά οικονομικά σοκ που πλήττουν κάθε χώρα -και τα οποία θα μπορούσε να είχε απορροφήσει ο μηχανισμός των μεταβαλλόμενων συναλλαγματικών ισοτιμιών- σε έντονες πολιτικές διαφορές».

Ο Stephen D King, επί κεφαλής των οικονομολόγων της παγκόσμιας Τράπεζας HSBC, σημειώνει «πως οι παγκόσμιες τεράστιες οικονομικές ανακατατάξεις θα υποχρεώσουν τους λαούς των ΗΠΑ και της Ευρώπης να αρχίσουν να ζούν μέσα στα όρια των ρεαλιστικών τους δυνατοτήτων»

Μέσα στον γενικότερο επίπλαστο δυτικό ευδαιμονισμό, λαμπρά μυαλά με υπεύθυνες φωνές, που επέλεξαν να πολιτευτούν με γνώμονα όχι τις επόμενες εκλογές αλλά τις επόμενες γενεές ,να σπάσουν τον φαύλο κύκλο δανεισμού-κατανάλωσης-δανεισμού επιβάλλοντας δημοσιονομική πειθαρχία, λοιδορηθήκαν σαν κοινωνικά ανάλγητοι, νεοφιλελεύθερη λαίλαπα, προδότες, εθνικοί μειοδότες, άνθρωποι του κεφαλαίου, εκποιητες της δημόσιας περιουσίας και των εργατικών κεκτημένων και πολλά άλλα που αν τους ακούγαμε δεν θα βρισκόμαστε σ’αυτή την δύσκολη οικονομική κατάσταση.

Όταν οι φιλελεύθεροι έλεγαν ότιτο κράτος δεν μπορεί να κάνει τον επιχειρηματία , ότι το κράτος δεν μπορεί να θρεψει όλους αυτούς τους κομματικούς στρατούς, δεν άκουγε κανείς, όταν έλεγαν ότι ο δανεισμός ενός κράτους ,πρέπει να συμβαδίζει με την παραγωγικότητα και να εξυπηρετεί την αύξηση της παραγωγικής βασης,δεν άκουγε κανείς ,όταν το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα με πολιτικές διαπλεκομενες εντολές νόθευε την οικονομία της αγοράς μεταφέροντας ευτυχία από το αβέβαιο μέλλον στο εικονικό παρόν και πάλι δεν άκουγε κανείς.

Ακόμα και τώρα(2012μΧ) που οι φιλελεύθεροι στην Ελλάδα ζητούν να θεσπιστεί συνταγματικά ο «δημοσιονομικός κανόνας» που δεν θα επιτρέπει τις κυβερνήσεις να δημιουργούν ελλείμματα και χρέη καταθέτοντας ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, βγαίνει η δεξιά αγκαλιά με την αριστερά φωνασκώντας «ΟΧΙ στην θεσμοποιηση της λιτότητας»

Ε !!! βγάζεις άκρη με την συντήρηση του τόπου;

Κρούστης Αντώνης

Πλήρες Άρθρο »