ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Στην Ελλάδα δεν είμαστε συνηθισμένοι σε απομνημονεύματα Πρωθυπουργών. Τον θάνατό τους συνήθως συνοδεύουν αγιογραφήματα που περιγράφουν πραγματικά η και φανταστικά επιτεύγματα, ανάμικτα με προσωπικές ιστορίες με τον εκάστοτε συγγραφέα. Σε σπάνιες περιπτώσεις, όπως έγινε σε μιά σειρά από βιβλία για τον Κων/νο Καραμανλή, αγιογραφίες γράφηκαν όταν ο βιογραφούμενος ήταν ακόμη εν ζωή και πολιτικά ενεργός. Ισως για να είναι σε θέση να ελέγξει το κείμενο και να κάνει τις αναγκαίες, ευνοικές πάντα γι’ αυτόν, διορθώσεις.

Για όλους τους λόγους αυτούς το βιβλίο του πρώην Βρετανού Πρωθυπουργού Τόνυ Μπλέρ, “Ένα Ταξείδι”, θα ξενίσει τον έλληνα αναγνώστη. Κυρίως λόγω της αμεσότητας του ύφους της γραφής αλλά και εξ αιτίας του χαρακτηριστικού Βρετανικού αυτοσαρκασμού που εκχυλίζει από τις σελίδες του. Αν περιμένει κάποιος να αντικρύσει ένα ξερό επίσημο κείμενο που περίπου ελεγειακά θα παραθέτει επιτεύγματα και εθνεγερτικές σκέψεις και προτάσεις θα αισθανθεί μεγάλη απογοήτευση. Ο Τόνυ Μπλέρ είχε περίπου δαιμονοποιηθεί σαν ο μάγος του επικοινωνιακού spin που, με την βοήθεια του συνεργάτη του Αλιστερ Κάμπελλ, είχε σχεδόν εγκαταλείψει την ουσία της πολιτικής για την εικονική πραγματικότητα της επιλεκτικής μετάδοσης, σε καταιγιστικό ρυθμό, μηνυμάτων και πληροφοριών. Με το «Ένα Ταξείδι» ο πρώην αρχηγός αλλά και δημιουργός του Νέου Εργατικού Κόμματος αποδεικνύει πως το επικοινωνιακό του χάρισμα δεν ήταν προιόν τεχνικών κινήσεων κάποιου παρασκηνιακού επιτελείου. Η ίδια η προσωπικότητά του αποπνέει την ευκολία πρόσβασης στο μυαλό και το συναίσθημα του κοινού και των συνομιλητών του.

Ο Μπλέρ με τους Νέους Εργατικούς του κυβέρνησε την Βρετανία σε μιά εξαιρετικά σημαντική περίοδο της σύγχρονης ιστορίας. Η μαγική του επικοινωνία με το σχεδόν alter ego του, τον Αμερικανό Πρόεδρο Μπίλ Κλίντον, καθιέρωσε μια παγκόσμια συναίνεση πάνω στις αρχές της οικονομίας της αγοράς με φροντίδα των ασθενέστερων τμημάτων της κοινωνίας. Ο Μπλέρ κατηγορήθηκε σαν την Εργατική εκδοχή της Θάτσερ, όπως κι ο Κλίντον σαν ο συνεχιστής της ιδεολογικο-πολιτικής κληρονομιάς του Ρόναλντ Ρήγκαν. Όπως οι παλαιότεροι εκείνοι ηγέτες είχαν σμιλεύσει τα θεμέλια του αμερικανο-βρετανικού άξονα έτσι και οι νεώτεροι συνεχιστές της πολιτικής τους έφεραν ακόμη κοντύτερα τις δύο δυνάμεις. Η διαφορά ανάμεσά τους ήταν η αριστερότερη η σοσιαλδημοκρατική προέλευση της νεώτερης δυάδας.

Ο Κλίντον με τον τριγωνικό πολιτικό του σχεδιασμό και ο Μπλέρ με τον οραματικό Τρίτο Δρόμο, που είχε εμπνευσθεί ο στενός του φίλος Αντονυ Γκίντενς, είχαν παντρέψει τον ρεαλισμό μιάς πολιτικής στηριγμένης στις αγορές και την παγκοσμιοποίηση με την ενίσχυση του κράτους πρόνοιας και μιάς πολιτικής αρχών στον στίβο των διεθνών σχέσεων. Μαζί αντιμετώπισαν τις προκλήσεις του Μιλόσεβιτς αρχικά στην Βοσνία κι αργότερα στο Κόσοβο. Μαζί αγκάλιασαν μια καινούργια Ρωσία κι’ άνοιξαν τον δρόμο για την ενσωμάτωση της Κίνας στην παγκόσμια οικονομική πραγματικότητα. Ηταν στις δικές τους ημέρες που ο Κινέζος Υπουργός των Οικονομικών παρατηρούσε την Γαλλική πολιτική ηγεσία για την καχυποψία της απέναντι στην παγκοσμιοποίηση και τις ανοιχτές αγορές.

Ο Μπλέρ, αν και με μεγαλύτερη δυσκολία, συνέχισε την στενή σχέση με τις ΗΠΑ και στη διάρκεια της Προεδρίας του Τζώρτζ Μπούς, του νεώτερου. Αποσκοπώντας να ασκήσει επιρροή για μετριοπαθέστερες πολιτικές και συνετότερες επιλογές. Οι προσπάθειές του δεν στέφθηκαν πάντα από επιτυχία. Κι’ αυτό του στοίχισε. Στο βιβλίο του ο Τόνυ Μπλέρ δεν αποφεύγει τα αγκάθια. Κι’ ομολογεί τις αποτυχίες του. Όπως με χιούμορ αναφέρεται και σε επιτυχίες που μάλλον προέκυψαν παρά τις σχεδίασε. Κοντολογής, ο πρώην Βρετανός Πρωθυπουργός δεν ναρκισσεύεται ούτε και περιγράφει μεγαλειώδεις εμπνεύσεις και πολιτικούς θριάμβους.

Ο έλληνας αναγνώστης, που συνήθως βλέπει την πολιτική κάτω από τους σκόπιμα διαστρεβλωτικούς φακούς των ΜΜΕ, θα διαπιστώσει πως και στο υψηλότερο δυνατόν επίπεδο οι πολιτικές ηγεσίας απαρτίζονται από απλούς καθημερινούς ανθρώπους. Ο Τόνυ Μπλέρ είναι ο απλός επισκέπτης σε μια καφετέρια που περιμένει υπομονετικά πίσω σου για το ρόφημά του. Είναι ο γεμάτος αγωνία κι αμφιβολίες υπεύθυνος μάνατζερ που γνωρίζει πως η κάθε του απόφαση μπορεί να προκαλέσει αναταράξεις στην ζωή των συναδέλφων του. Είναι όμως και ο υπεύθυνος ηγέτης που πασχίζει να πείσει τους συμπολίτες του για πολιτικές ριψοκίνδυνες αλλά κατά τη γνώμη του απαραίτητες. Το Ιράκ και η Βόρεια Ιρλανδία έρχονται άμεσα στο νού. Ο Μπλέρ παραδέχεται πως σε μερικές περιπτώσεις η καθαρή αλήθεια υπέστη πλήγματα. Και πως σε άλλες, οι επιλογές του δεν ήταν πετυχημένες.

Ο δημιουργός του Νέου Εργατικού Κόμματος άφησε σίγουρα την σφραγίδα του στην ιστορία. Νομιμοποιώντας κατά κύριο λόγο σε ευρύτερο πολιτικό επίπεδο τις ανατρεπτικές καινοτομίες της Θατσερικής κληρονομιάς καθώς και την θεώρηση της παγκοσμιοποίησης σαν ευκαιρίας κι’ όχι σαν απειλής. Ανέβασε το καταρρακωμένο μέχρι τότε κόμμα του σε ζηλευτά εκλογικά ποσοστά. Το κληροδότησε στον παλιό του φίλο αλλά και ανταγωνιστή Γκόρντον Μπράουν σε δύσκολες όμως ώρες και κάτω από προβληματικές πολιτικές συνθήκες. Στο βιβλίο του επιμένει πως οι επίγονοι στην ηγεσία δεν θα πρέπει να εγκαταλείψουν αυτή την πορεία. Η ιστορία μοναχά όμως θα δείξει αν τελικά θα εισακουσθεί.

Εγχειρίδιο πολιτικής ηγεσίας, ανάλυση της βρετανικής πολιτικής σκηνής, μελέτη διεθνών σχέσεων η μια αφήγηση σε επίπεδο σύγχρονου πολιτικού θρίλερ; Το βιβλίο του Τόνυ Μπλέρ “Ένα Ταξείδι” είναι όλα αυτά, αλλά και κάτι παραπάνω. Μια καταγραφή εμπειριών που διατρέχουν πολλά επίπεδα πολιτικής ιστορίας μαζί με μια αγωνιώδη προσωπική πορεία. Ο άνθρωπος Μπλέρ είναι και Τσώρτσιλ αλλά και Τζόκ, που πίνει μπύρα δίπλα σου στις εξέδρες ενός αγγλικού ποδοσφαιρικού γηπέδου. Κι αυτό προκύπτει αβίαστα από το βιβλίο. Είναι μια δουλειά φτιαγμένη από στόφα μπέστ σελλερ. Ελπίζω το ελληνικό κοινό να το τιμήσει ανάλογα.