Η ΗΘΙΚΗ ΑΝΩΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

«Το διάλειμμα ανάμεσα στην σήψη του παλιού και τον σχηματισμό και την καθιέρωση του καινούργιου, συνιστά μιά μεταβατική περίοδο, που πάντοτε είναι πλημμυρισμένη από αβεβαιότητες, σύγχυση, λάθη και άγριους - αλλά και επιθετικούς – φανατισμούς».


Τζών Κάλχουν

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η εποχή που ζούμε πλημμυρίζει αβεβαιότητες και σκορπίζει έντονα συναισθήματα ανασφάλειας. Ολα αυτά οφείλονται στην ανάγκη αναθεώρησης βαθιά ριζωμένων αντιλήψεων και ιδεοληψιών. Εύλογα, η πρώτη αντίδραση απέναντι σε τέτοιες μεταβολές είναι η απελπισία του αδικημένου και η οργή του αδύναμου να αντιστρέψει την ροή των πραγμάτων. Ιδίως όταν αυτή η κατεύθυνση ανατρέπει συνήθεις και δικαιώματα που θεωρούνταν μέχρι τότε δεδομένα και μη αντιστρέψιμα. Ανεξάρτητα αν επί της ουσίας ήσαν δίκαια και ορθολογικά.


Εποχή Ανατροπών
Ζούμε σε μιά εποχή ανατροπών. Ακόμη και καθιερωμένων ιστορικών και κοινωνικών μύθων. Που αναγκαστικά προκαλούν αναστάτωση και υποχρεωτική θεώρηση των πραγμάτων από διαφορετική οπτική γωνία. Η λογική του σοσιαλμαρξισμού που για χρόνια υπήρξε κυρίαρχη στην Ευρώπη καταρρέει. Το κράτος προστασίας που είχε οικοδομηθεί στην Ευρώπη πάνω στην ανάληψη από τους αμερικανούς των ευθυνών για την αμυντική θωράκιση της Δύσης κλονίζεται. Πρώτον, διότι οι ΗΠΑ δεν προτίθενται πλέον να φορτώνονται με το αμυντικό – και όχι μόνο - οικονομικό κόστος μιάς ενήλικης Ευρώπης που εξακολουθεί να συμπεριφέρεται σαν βρέφος. Καταγγέλλοντας δηλ. την Αμερική για τον ωμό της καπιταλισμό που όμως στήριζε την δυτικο-ευρωπαική κοινωνική ανεμελιά. Τώρα οι ΗΠΑ έχουν τα δικά τους προβλήματα. Και οφείλει η Ευρώπη να αντιμετωπίσει μόνη τα δικά της. Παρά την εξαφάνιση της σοβιετικής απειλής η Ευρώπη φαντάζει εντελώς ανοχύρωτη απέναντι στην καινούργια απειλή. Που είναι η ανεξελέγκτη μετανάστευση και η διείσδυση του ακραίου Ισλάμ στα εδάφη της.


Ολα αυτά τώρα η Ευρώπη οφείλει να τα αντιμετωπίσει με τις δικές της δυνάμεις. Απαλλαγμένη από ιδεοληψίες που παρεμπόδιζαν την πρόοδό της σε δυναμικότερες μορφές οικονομικής οργάνωσης όλα τα περασμένα χρόνια. Η περίφημη ευρωπαική κοινωνική συνοχή μέσω του επεκτατικού κοινωνικού της κράτους τώρα πλέον είναι εξαιρετικά δύσκολο να συντηρηθεί. Και οι σοσιαλδημοκρατικοί μύθοι που το συντήρησαν αρχίζουν να φθίνουν. Με σημαία την αναδιανομή εισοδημάτων πολλές χώρες της παλιάς λεγόμενης Ευρώπης φορολογούσαν βαριά τους πολίτες τους διευρύνοντας τον δημόσιο τομέα και ελέγχοντας σχεδόν όλες τις φάσεις της οικονομικής δραστηριότητας. Οι αγορές βαρυγκομούσαν κάτω από τις δαιδαλώδεις ρυθμίσεις που συντηρούσαν τεράστιους δημόσιους τομείς στο όνομα της εξασφάλισης μιάς δικαιότερης κοινωνικής πραγματικότητας. Το τι ακριβώς συνιστούσε αυτό το δίκαιο ήταν ζήτημα των εκάστοτε κυβερνώντων να αποφασίσουν μαζί με τις δημόσιες γραφειοκρατίες.

 


Τί Είναι Δίκαιο;
Τώρα που οι πόροι περιορίζονται και οι φορολογικές επιδρομές γίνονται, λόγω οικονομικής δυσπραγίας, ατελέσφορες το θέμα της λεγόμενης δικαιοσύνης επανατοποθετείται. Γιατί είναι δίκαιη η αναδιανομή εισοδημάτων και δεν είναι δικαιότερη η κατάργηση των φόρων κληρονομιάς; Στο επιχείρημα πως οι κληρονόμοι δεν έκαναν ουσιαστικά τίποτε για να δικαιούνται τις προσόδους των γονιών τους, αντιπαρατίθεται το ερώτημα του τι ακριβώς έκαναν εκείνοι που ωφελούνται από την αναδιανομή των εισοδημάτων για να καρπούνται μέρος των περιουσιακών στοιχείων κάποιων άλλων. Γιατί είναι δίκαιες οι κρατικές παρεμβάσεις στην απόλαυση η αξιοποίηση όσων κάποιοι κέρδισαν με τον ιδρώτα τους και δεν είναι άδικες οι παροχές κρατικών προσόδων σε όσους πιέζουν με την ψήφο τους η με την επιρροή που ασκούν μέσω οργανωμένων ομάδων πίεσης σε κόμματα και σε κοινή γνώμη. Σε τελευταία ανάλυση, γιατί κάποιοι να μην απολαμβάνουν εξουσιών με βάση την πραγματική συνεισφορά τους στα κοινά οικονομικά βάρη παρά να εξασφαλίζουν παροχές απλά και μόνο λόγω της πολιτικής τους επιρροής;


Το ζήτημα της άμεσης φορολογίας είναι εν προκειμένω χαρακτηριστικό. Ολοι επιμένουν πως φοροδιαφεύγουν κυρίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι έμποροι (οι επιχειρηματίες γενικότερα) και τα βάρη τα φέρουν κυρίως οι μισθωτοί. Αυτή όμως είναι η μισή αλήθεια. Το κύριο βάρος των αμέσων φόρων (κοντά στο 50%) το φέρουν οι εταιρίες, ενώ από τα δημόσια έσοδα από μισθωτές υπηρεσίες πάνω από το 85% των μισθωτών καταβάλλει κάτω από το 16% των σχετικών εσόδων. Το μεγάλο βάρος των φόρων μισθωτών υπηρεσιών καταβάλλεται από το 15% μόνο των μισθωτών – κι αυτοί είναι τα υψηλόμισθα στελέχη επιχειρήσεων, τραπεζών, πολυεθνικών εταιριών και μισθωτοί σύμβουλοι επιχειρήσεων. Οι υπόλοιποι είτε δεν καταβάλλουν φόρους καθόλου η εισπράττουν επιστροφές. Τελικά, πάνω από το 45% του ενεργού πληθυσμού δεν πληρώνει νόμιμα φόρους. (1) Ενώ ελάχιστοι (εταιρίες, μεγαλοεισοδηματούχοι και εύποροι επαγγελματίες) φέρουν το μεγαλύτερο βάρος της κάλυψης των φορολογικών εσόδων από άμεσους φόρους. Που ακριβώς λοιπόν βρίσκεται η δικαιοσύνη;

 


Οι Πολιτικοί Μύθοι του Κρατισμού


Οι οπαδοί του κρατικού παρεμβατισμού προωθούν μια αφήγηση εξήγησης της πολιτικής που έχει επηρεάσει σοβαρά τις αντιλήψεις της κοινωνίας. Για τα οικονομικά προβλήματα που εμφανίζονται, τονίζει η σχετική αφήγηση, υπεύθυνες είναι οι ανεξέλεγκτες αγορές και η ακατάσχετη απληστία των καπιταλιστών που τις διαφεντεύουν. Για τα όποια προβλήματα δημιουργούνται δεν έχουν την παραμικρή ευθύνη οι απλοί πολίτες που υφίστανται την καταπίεση των διεφθαρμένων πολιτικών και των επιχειρηματικών συμφερόντων. Μοναδική διέξοδος αποτελεί η παρέμβαση του κράτους μέσω γενναίων χρηματοδοτήσεων και με την ενίσχυση της παρουσίας των ελεγκτικών του μηχανισμών στις αγορές (ρυθμιστικές παρεμβάσεις).


Καμία από τις πολιτικές αυτές, συνεχίζει η σχετική ιστορία, δεν θα επιβαρύνει την μεσαία τάξη και τα χαμηλά έως μέτρια εισοδήματα. Για την εξασφάλιση κοινωνικής ισορροπίας και μιάς νέας οικονομικής ευημερίας το βάρος θα σηκώσουν οι πλούσιοι μέσω νέων σοβαρών φορολογικών επιβαρύνσεων. Τα υψηλά εισοδήματα θα επιβαρυνθούν ώστε η κοινωνία να αποκτήσει προσόδους και η ευημερία να διευρυνθεί καλύπτοντας όλο και περισσότερους πολίτες.


Οι αφηγήσεις αποτελούν πανίσχυρο πολιτικό εργαλείο. Διότι επηρεάζουν τις σκέψεις των ανθρώπων και συνήθως καταλήγουν σε ολοκληρωμένες δημόσιες πολιτικές. Είναι όμως εξαιρετικά επικίνδυνες όταν είναι λαθεμένες. Διότι μπορούν να οδηγήσουν σε τραγικά οικονομικά και κοινωνικά αποτελέσματα. Κι η ιστορία που αφηγούνται οι οπαδοί του κρατισμού δεν είναι αληθινή. Είναι γεμάτη παρανοήσεις, εσφαλμένες εντυπώσεις και λάθος συμπεράσματα. Και σε μεγάλο βαθμό οδήγησε στις σημερινές τραγικές οικονομικές εξελίξεις.
Ο Ρόλος του Κράτους στην Οικονομική Κατάρρευση


Η οικονομική κατάρρευση, τόσο η ελληνική και η διεθνής, δεν προήλθαν από την φιλαργυρία των καπιταλιστών. Στην Ελλάδα δεν απέτυχαν οι αγορές. Χρεοκόπησε το ίδιο το κράτος κάτω από το βάρος των χρεών του σε ξένους κυρίως δανειστές. Το ελληνικό κράτος στήριξε την καθημερινότητα της κοινωνίας σε δανεισμό από το εξωτερικό. Σε επίπεδο πολύ έξω και πάνω από τις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας να παράγει πλούτο για να ξεπληρώσει τα χρωστούμενα. Σε παγκόσμιο επίπεδο το αμερικανικό τραπεζοπιστωτικό σύστημα δεις εν κατέρρευσε λογω έλλειψης ελέγχων και ιδιωτικής απληστίας. Η οικονομία των ΗΠΑ σχεδόν διαλύθηκε, με παγκόσμιες επιπτώσεις, λόγω επιλογών του αμερικανικού δημοσίου να επιμείνει σε μια πολιτική στεγαστικών δανείων, με εργαλείο υλοποίησης τις ημικρατικές τράπεζες Φάννυ Μαίη και Φρέντυ Μακ, σε άτομα αδύναμα να προσφέρουν εγγυήσεις για τα στεγαστικά δάνεια αυτά. (2) Μετά το ξέσπασμα της κρίσης μάλιστα το Κογκρέσσο επανήλθε με νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες για την …συνέχιση της πολιτικής αυτής (!) (3)


Σε καμία περίπτωση επίσης οι πολίτες των χωρών στις οποίες ξέσπασαν οι οικονομικές κρίσεις δεν είναι ανεύθυνοι για τα αδιέξοδα. Στις ΗΠΑ ο τομέας των Τραπεζών όχι μόνο δεν υπήρξε ανεξέλεγκτος αλλά υφίσταται τις βαρύτερες κυβερνητικές ρυθμίσεις και την στενότερη εποπτεία από κάθε άλλη δράση της αγοράς. (4) Το κράτος όμως στόχευε, μέσω ενός συστήματος κοινωνικής μηχανικής, σε μια δυναμική ανατροπή του κοινωνικού στάτους κβό με την παροχή ιδιοκτησίας και συνακόλουθα περιουσίας σε πολίτες που με βάση τα πραγματικά οικονομικά στοιχεία δεν το εδικαιούντο. Όταν λοιπόν εξασφαλίζεις, μέσω δανείων που από τα πράγματα δεν μπορείς να αποπληρώσεις, εισοδήματα πάνω από τις δυνατότητές σου δεν μπορεί να είσαι ανεύθυνος για τις συνακόλουθες αρνητικές συνέπειες.


Και στην περίπτωση της Ελλάδας τα πράγματα δεν είναι διαφορετικά. Στην λογική του «να πληρώσουν αυτοί που τα έκλεψαν» γίνεται προσπάθεια οι ένοχοι της κρίσης να περιορισθούν ανάμεσα σε δεφθαρμένους πολιτικούς και σε αντιπαθείς επιχειρηματίες. Όπως όμως σωστά επεσήμανε ο Π. Μανδραβέλης στην «Καθημερινή» της 9-1-2011:


«Αν και δεν υπάρχει Ελληνας που να δήλωσε την πραγματική τιμή στα συμβόλαια αγοραπωλησίας ή γονικής παροχής ακινήτων· αν και δεν πρέπει να υπάρχει επαγγελματίας που να δηλώνει όλα του τα εισοδήματα στην εφορία· αν και δεν πρέπει να υπάρχει αγρότης που να μην δήλωσε πλασματική παραγωγή για να πάρει επιπλέον επιδοτήσεις· αν και δεν πρέπει να υπάρχει δημόσιος υπάλληλος που να μην έχει λάβει πλασματικές υπερωρίες και εκτός έδρας, υποθέτουμε για την οικονομία του λόγου ότι δεν κλέψαμε όλοι μαζί. Υποθέτουμε πως οι μόνοι που έκλεψαν ήταν οι βδελυροί πολιτικοί και κάποιοι καταχθόνιοι επιχειρηματίες.


Υπάρχει όμως μια διαφορά μεταξύ του «κλέψαμε όλοι μαζί» και του «φάγαμε όλοι μαζί». Για παράδειγμα: τα 500 εκατομμύρια που πήραν με τον «δίκαιο αγώνα» τους οι αγρότες από τον κ. Σωτήρη Χατζηγάκη, τον Φεβρουάριο του 2009, δεν τα έκλεψαν. Απλώς συνέβαλαν να δημιουργηθεί το υπέρογκο έλλειμμα 15,8% του 2009 που μας χαντάκωσε. Ούτε τα πανεπιστήμια σε κάθε ραχούλα - «δίκαιο αίτημα κάθε τοπικής κοινωνίας» - ήταν κλοπή. Ηταν απλώς επενδύσεις στο βρόντο με στόχο να δημιουργηθεί τοπική «ανάπτυξη», δηλαδή ιδιωτικά εισοδήματα σε καφετέριες, γκαρσονιέρες κλπ.


Επίσης: όσοι διορίστηκαν προεκλογικά στο μετρό το 2009 δεν έκλεψαν κανέναν. Σύμφωνα με το πόρισμα του Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης κ. Ρακιντζή, από 1.139 άτομα που απασχολούνταν την 31/3/2004, έφθασαν τα 1.688 άτομα στις 21/10/2009, αύξηση δηλαδή σχεδόν κατά 50%. Η ΑΜΕΛ για πρώτη φορά στην ιστορία της παρουσίασε ζημιές και μαντέψτε ποιος θα τις πληρώσει. Το αστείο δε είναι ότι όλοι εκείνοι που ψέγουν τον κ. Πάγκαλο για την αποστροφή «μαζί τα φάγαμε» είναι οι ίδιοι που ζητάνε επαναπρόσληψη των «απολυμένων» συμβασιούχων του μετρό».


Η έξοδος επίσης από την κρίση με την κινητοποίηση των μηχανισμών του κράτους και την χρησιμοποίηση δημοσίων πόρων είναι πάντοτε ατελέσφορη. Στην πορεία της ιστορίας έχει αποδειχθεί πως ουδέποτε η ανάπτυξη προήλθε από δημόσιους πόρους. Αντίθετα, η ανάμιξη του δημοσίου ανατρέπει την ομαλή λειτουργία των αγορών, φορτώνει με γραφειοκρατικούς ελέγχους τις κοινωνίες κι’ επιβάλλει τεράστιες οικονομικές επιβαρύνσεις στους πολίτες. Κι εδώ ανατρέπεται ένας ακόμη μύθος της σοσιαλιστικής αφήγησης. Το μεγάλο βάρος του κόστους των κρατικών παρεμβάσεων πέφτει στις πλάτες των απλών φορολογούμενων κι όχι σε μιάς υποτιθέμενης κι’ άφαντης πλουτοκρατίας. Στις ΗΠΑ οι τεράστιες δαπάνες της κυβέρνησης Ομπάμα για την διάσωση προβληματικών Τραπεζών και επιχειρήσεων αλλά και για την χρηματοδότηση υποτιθέμενων φιλολαικών κοινωνικών προγραμμάτων φόρτωσε με τεράστια ελλείμματα την αμερικανική οικονομία φέρνοντάς την στα όρια να γίνει εξ’ ίσου προβληματική με την ελληνική. Και παράλληλα, τα βάρη για την μεσαία τάξη μεγαλώνουν, ακόμη κι ο Πωλ Κρούγκμαν συνιστά νέους φόρους για τα μεσαία εισοδήματα ενώ η ανεργία και οι δείκτες λαικής κατανάλωσης χειροτερεύουν.

Στην Ελλάδα, οι ανάγκες συντήρησης του γιγαντιαίου δημόσιου τομέα, μεγαλύτερου σε απόλυτους αριθμούς ακόμα κι’ από το μαμούθ – κράτος της πρώην σοβιετικής Ρωσίας, οδήγησαν στην τραγική απόληξη της ουσιαστικής χρεοκοπίας της ώρας. Παράλληλα όμως υπήρξε η κύρια αιτία για τις πολιτικές φορολογικών επιδρομών στα μεσαία εισοδήματα και στην ακίνητη περιουσία. Οι ίδιοι πάντοτε, τα φορολογικά δηλ. υποζύγια, καλούνται να καλύψουν τις μαύρες τρύπες του δημόσιου τομέα και τις οικονομικές αυθαιρεσίες της κρατικής γραφειοκρατίας.


Η Ηθική Ανωτερότητα της Ελευθερίας


Οι προσπάθειες των οπαδών του κρατισμού να κερδίσουν τις εντυπώσεις φροντίζοντας υποτίθεται για την ευημερία των λαικότερων στρωμάτων πέφτει στο κενό. Με μοχλό την αναδιανομή των εισοδημάτων ο τελικός πολιτικός στόχος είναι η μεγαλύτερη ισότητα. Ανεξάρτητα από τις πραγματικές συνθήκες του οικονομικού περιβάλλοντος, η εμμονή στην ισότητα οδηγεί πολύ συχνα στην απώλεια της ευημερίας. Όταν δεν είναι δυνατή η εξασφάλιση ισότητας προς τα πάνω οι κρατιστές δεν διστάζουν να προχωρήσουν σε πολιτικές υλοποίησης ενός εξισωτισμού προς τα κάτω. Σημασία για τους πολίτες δεν (θα πρέπει να) έχει ποιος διαθέτει περισσότερα και ποιος λιγότερα. Η ουσία της πολιτικής θα πρέπει να είναι η εξασφάλιση ευημερίας, με την έννοια της άνετης κι’ ευτυχισμένης ζωής για όλους. Η πράξη στη Ελλάδα έδειξε πως ο κρατισμός, με σημαία τον λαικισμό και την σοσιαλιστική στόχευση της αναδιανομής εισοδημάτων, οδήγησε τα πράγματα στα άκρα και την κοινωνία στο χείλος του γκρεμού. Ποιο ηθικό υπόβαθρο μπορεί να διαθέτει μιά πολιτική που, στηριγμένη στην παροχολογία, τους φόρους και τον εξωτερικό δανεισμό, εξαθλιώνει στο τέλος τα λαικά στρώματα και βυθίζει την κοινωνία στην ανυποληψία και την αποσύνθεση.


Στην ουσία το ηθικό πλεονέκτημα της οικονομίας της αγοράς δεν βρίσκεται κυρίως στην δυνατότητα εξασφάλισης όλο και περισσότερης ευημερίας για το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού. Εκεί που η ανωτερότητα του καπιταλισμού είναι αναμφισβήτητη βρίσκεται στην ποιότητα αλλά και στην ικανοποίηση με την εργασία. Εκεί που οι οικονομίες της κρατικής προσταγής και του κρατικού σχεδιασμού βλέπουν την εργασία σαν μέσο κυρώς εξασφάλισης οικονομικών ανταλλαγμάτων για βελτίωση της ζωής του καθενός, στην οικονομία της αγοράς η δουλειά είναι και μέσο ανάπτυξης της προσωπικότητας του πολίτη. Όπως σημειώνει κι’ ο Νομπελίστας οικονομολόγος Εντμουντ Φέλπς, «το βασικό πλεονέκτημα της καπιταλιστικής οικονομικής διαδικασίας δεν είναι τόσο η παραγωγή αγαθών όσο η ικανοποίηση με την διαδικασία παραγωγής τους». Ο καπιταλισμός πράγματι δημιουργεί αναστατώσεις κι’ ανατρέπει συνήθειες. Από την άλλη μεριά όμως κινητοποιεί τα μυαλά των ανθρώπων για να ανακαλύψουν και να κάνουν πράξη νέες ιδέες μεταβάλλοντάς τες σε εμπορικά προιόντα. Προκαλώντας την ίδια ώρα τον ενθουσιασμό των καταναλωτών για καινούργια ενδιαφέροντα και εμπειρίες στη ζωή τους. (6)


Η δύναμη της ελεύθερης επιλογής και της αδέσμευτης επιχειρηματικής δράσης δεν μπορεί να υπερκερασθεί από καμία άλλη πολιτική πρωτοβουλία. Οι πολίτες, σε ένα τέτοιο σύστημα, φορτίζονται από συναισθήματα αυτοεκτίμησης, μια και μόνοι τους – δίχως κανενός την προστασία, το επίδομα η την συνδικαλιστική κάλυψη - διεκδικούν και συχνά κατακτούν την επιτυχία. Ασκούν έτσι απόλυτο έλεγχο πάνω στη ζωή τους, γεμίζουν αισιοδοξία για ένα μέλλον που από μόνοι τους θα είναι σε θέση να σχηματίσουν και βλέπουν την ζωή τους γεμάτη ουσία και ενδιαφέρον αφού έχουν την δύναμη να διαλέξουν τι θα κάνουν, να αλλάξουν προσανατολισμό αν απογοητευθούν και δεν εξαρτώνται από εξωτερικούς παράγοντες (ειδικές νομοθεσίες, γραφειοκρατίες, χάρες από πολιτικούς) για την πορεία που θα ακολουθήσουν.(7)


Η ηθική ανωτερότητα της ελευθερίας εδράζεται και σε βαθιές φιλοσοφικές αρχές. Εφ’ όσον είναι αναμφισβήτητο πως ο εαυτός μας μας ανήκει τότε προκύπτει πως ορισμένες μορφές ανθρώπινης συμπεριφοράς είναι είτε δίκαιες είτε άδικες. Ο φόνος λ.χ. είναι άδικος διότι παραβιάζει την ατομική ιδιοκτησία του εαυτού μου. Εξ ίσου άδικη είναι και η κλοπή. Λόγω των ατομικών περιουσιακών μου στοιχείων. Αν είναι όμως άδικο, και στην εποχη μας παράνομο, να αφαιρέσω περιουσιακά σου στοιχεία και να τα διαθέσω όπως εγώ εκτιμώ πως είναι σωστό, δεν θα είναι εξ ίσου άδικο (παράνομο) αν κάτι τέτοιο το κάνει το ίδιο το κράτος; «Δεν μπορώ να παραχωρήσω στην κυβέρνηση δικαιώματα που δεν έχω. Εφ’ όσον δεν έχω το δικαίωμα να σε κλέψω, τότε από τα πράγματα δεν μπορώ να δώσω στο κράτος ένα τέτοιο δικαίωμα». (8) Η πολιτική αφήγηση όμως του κρατισμού αυτό ακριβώς υποστηρίζει. Γι αυτό και δεν στηρίζεται σε στέρεες ηθικές βάσεις. Μία από τις δέκα εντολές ορίζει «Ου κλέψεις». Στα σίγουρα δεν μπορεί να ερμηνευθεί σαν … «Ου κλέψεις, εκτός κι αν έχεις εξασφαλίσει τις ψήφους της πλειοψηφίας».(9)


Το διαβατήριο λοιπόν για την επιτυχία, την ευημερία και την κοινωνική συνοχή δεν μπορεί να είναι άλλο από μια πολιτική που να στηρίζεται στην ελευθερία. Ελεύθερες αγορές, ελεύθερες κι’ ανοιχτές επιλογές, ελεύθερη επιχειρηματική δράση, παραγωγή και συνακόλουθη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και δραματικές περικοπές σε κρατικές υπηρεσίες και δράσεις σηματοδοτούν την πορεία ανάκαμψης και κατάκτησης του αύριο. Ενας τέτοιος πολιτιστικός εναγκαλισμός του καπιταλισμού θα μπορούσε δυναμικά να οδηγήσει σε αύξηση πλούτου και σε μείωση χρεών. Απεγκλωβίζοντας την χώρα από τα αδιέξοδα της παρακμής και της χρεοκοπίας. Κι’ εφοδιάζοντας παράλληλα τον κόσμο με το πανίσχυρο οπλοστάσιο ενός καινούργιου αξιακού συστήματος αδιαμφισβήτητης ηθικής ανωτερότητας.


Σημειώσεις
(1) Στις ΗΠΑ αντίστοιχα το 40% περίπου δεν πληρώνει καθόλου φόρους. Βλ. σχετ. Tax Foundation, “How Do Americans Feel About Taxes Today? Tax Foundation’s 2009 Survey of U.S Attitudes on Taxes, Government Spending and Wealth Distribution,” April 2009, No. 166
(2) Βλ. Arthur C. Brooks, The Battle. New York: Basic Books, 2010, σελ. 38 – 41. Είναι χαρακτηριστικό πως ο Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ το 2005 Αλαν Γκρήνσπαν είχε προειδοποιήσει για τον καταστροφικό ρόλο των ημικρατικών Τραπεζών. Ο σχετικός όμως νόμος που είχε ετοιμασθεί για τον περιορισμό των δανείων δίχως εγγυήσεις και του ρόλου των Φάννυ Μαίη και Φρέντυ Μάκ καταψηφίσθηκε στην Γερουσία. Βλ. Κevin Hassett, “How the Democrats Created the Financial Crisis”, Bloomberg.com, September 22, 2008. Βλ επίσης Andrew Bernstein, Capitalism Unbound: The Incontestable Moral Case for Individual Rights . Lanham, Maryland: University Press of America, 2010, σελ. 122-130 .
(3) Όπως παραπάνω, Brooks, σελ. 42
(4) “Deregulation under Bush 43: Myths and Realities,” AEI center for Regulatory and Market Studies, May 6, 2009
(5) Jay Richards, “Phelps: The Moral Superiority of Dynamic Capitalism”, May 3, The Enterprise Blog, AEI, http://blog.american.com/?author=80&paged=2 - 145k
(6) Don Boudreaux, “Phelps on Capitalism”, Café Hayek website, 4 December 2009
(7) Για μια εξαιρετική ανάλυση αυτών ακριβώς των ζητημάτων, βλ. Brooks, όπως παραπάνω, σελ. 82-98
(8) Ο καθ. Walter Williams υποστηρίζει με πάθος το σχετικό επιχείρημα, στο “Οn Liberty’s Moral Superiority”, Religion& Liberty, Volume 4, Number 6 - November and December 1994
(9) Walter Williams, όπως παραπάνω.