ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΕΩΝ

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΕΩΝ

 

Σε ποιο βαθμό οι εθνικές ιδιαιτερότητες επηρεάζουν οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις; Σύμφωνα με τις πολιτικά ορθές αντιλήψεις της εποχής μας κάθε παρόμοιος υπαινιγμός πιθανότατα υποκρύπτει ρατσιστικές και κοινωνικά άδικες τάσεις. Μια τελευταία όμως μελέτη τριών αμερικανών επιστημόνων υποδηλώνει ακριβώς την ισχύ αυτού του επιχειρήματος. Αναζητώντας τις περιοχές της Ρωσίας που υπέστησαν τις μεγαλύτερες διώξεις Εβραίων πολιτών από τους εισβάλοντες Γερμανούς Ναζί, οι μελετητές (Daron Acemoglu του Massachusetts Institute of Technology, James Robinson του Harvard και Tarek Hassan του University of Chicago) κατέληξαν σε εντυπωσιακά συμπεράσματα.

Οι σκληρότερες διώξεις Εβραίων έγιναν σε έντεκα περιοχές της Δυτικής Ρωσίας όπου και ουσιαστικά ξεκληρίστηκε ο εκεί ιουδαικός πληθυσμός. Στις περιοχές λοιπόν ακριβώς αυτές σημειώνεται η χαμηλότερη οικονομική ανάπτυξη και πρόοδος από ολόκληρη την Ρωσία ενώ στις εκλογές κερδίζει μεγάλα ποσοστά το αρχαικό κομμουνιστικό κόμμα και άλλα ακραία συντηρητικά κινήματα.

Το προφανές συμπέρασμα είναι πως οι εθνικές εκκαθαρίσεις ξεκλήρισαν το περισσότερο μορφωμένο και οικονομικά παραγωγικότερο κομμάτι του τοπικού πληθυσμού. Η ιδιαιτερότητα των Εβραίων να επενδύουν στην παιδεία αλλά και να είναι ιδιαίτερα δραστήριοι σε επιχειρηματικές πρωτοβουλίες χάραξε, μέσω της απουσίας τους, τις μελλοντικές εξελίξεις στις περιοχές αυτές.

Σε περιοχές που οι Ναζί παρέμειναν για περισσότερο από έξη μήνες η φτώχεια σήμερα είναι μεγαλύτερη, τα ημερομίσθια χαμηλότερα και οι εκλογείς τείνουν να συμπεριφέρονται διαφορετικά από την υπόλοιπη χώρα. Ακόμα και στο περίφημο δημοψήφισμα του Μ. Γκορμπατσώφ το 1991 υπήρξαν αυτές από τις ελάχιστες περιφέρειες που ψήφισαν υπέρ της διατήρησης της Σοβιετικής Ενωσης. Το 2002, το ακαθάριστο εθνικό προιόν των περιφερειών αυτών ήταν κατά 23% χαμηλότερο από τον μέσο όρο ολόκληρης της υπόλοιπης Ρωσίας!

Είναι φανερό πως οι όποιες δημογραφικές αναταράξεις, στη βάση μάλιστα εθνικών η φυλετικών εκκαθαρίσεων, έχουν σοβαρές και μακροχρόνιες συνέπειες πάνω στις εξελίξεις κάθε περιοχής. Υπάρχει βέβαια αρκετή αμφισβήτηση των στοιχείων των σοβιετικών απογραφών επί Στάλιν. Που συνήθως συμφωνούσαν με τις προβλέψεις και τους λόγους του δικτάτορα κι όχι τόσο πολύ με τις πραγματικότητες της ζωής. Τα σχετικά όμως με τις διώξεις και απώλειες των Εβραίων στοιχεία διασταυρώθηκαν από τους μελετητές με τα αντίστοιχα στοιχεία Γερμανικών πηγών και της Βέρμαχτ και εκτιμάται πως είναι ακριβή.

Για να είναι όμως κάποιος απόλυτος και κατηγορηματικός θα πρέπει να ακολουθήσουν αντίστοιχες μελέτες για τις συνέπειες των εθνικών εκκαθαρίσεων και σε άλλες χώρες όπου υπήρχαν τοπικά μεγάλοι εβραικοί πληθυσμοί και διώχθηκαν από τους Γερμανούς – όπως η Πολωνία, η Ρουμανία η ακόμη και η Θεσ/νίκη στην Ελλάδα. Όπως το ίδιο θα πρέπει να διερευνηθεί και για άλλους μειονοτικούς πληθυσμούς που υπέστησαν διώξεις και εγκληματικές εκκαθαρίσεις (Πόντιοι, Αρμένιοι, Βόσνιοι, Ούγγροι στη Ρουμανία κα).