ΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ...ΜΑΝΩΛΗ!

Ο βουλευτής Αργολίδας Μανώλης έκανε μιά δήλωση κι' έστειλε μιά επιστολή στον Αρχηγό του Κόμματός του και Πρωθυπουργό. Κάτι διόλου σπάνιο σε μιά κοινοβουλευτική δημοκρατία. Εν τούτοις εδώ ξέσπασε περίπου πολιτική καταιγίδα. Ανοήτως, η κυβέρνηση έδειξε να πανικοβάλλεται και ο εκπρόσωπός της άρχισε τις διαρροές για ενόχληση του κ. Καραμανλή και για ενδεχόμενη διαγραφή του βουλευτή.  Μαζί με τις πυρκαγιές η περίπτωση Μανώλη άρχισε να συνταράσσει το πολιτικό σκηνικό. Και έδιωξε από την δημοσιότητα το ζήτημα των παράνομων μεταναστών. Είναι γνωστό πως τελικά τίποτα δεν θα συμβεί. Μιά κυβέρνηση όμως που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει με ψυχραιμία και νηφαλιότητα μιά περίπτωση τύπου Μανώλη πως μπορεί να εμπνεύσει εμπιστοσύνη για τον χειρισμό σοβαρότερων και πραγματικών κρίσεων που μπορεί να μας περιμένουν σαν χώρα στην γωνία;

Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι η αφοσίωση στα επουσιώδη και η αδιαφορία η άγνοια των ουσιωδών. Τον θόρυβο και την δημοσιότητα του Μανώλη γρήγορα διαδέχθηκε το σήριαλ Αλαβάνου. Που κι’ αυτός παραιτείται από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ...παραμένοντας. Η μάλλον παραμένει μέχρι τελικά να παραιτηθεί. Κι’ όλα αυτά σε ένα πολιτικό περιβάλλον αστάθειας, αβεβαιότητας και γενικότερης ανυποληψίας. Ουδείς νοιάζεται για κρίσιμα ζητήματα που έχουν ήδη αρχίσει να βασανίζουν τον τόπο και απειλούν ακόμη και την μορφή της καθημερινής μας ζωής.

Και αυτά δεν είναι απλά τα οικονομικά, η εκτεταμένη δημόσια διαφθορά και η αυξημένη καταρράκωση της κοινωνικής συνοχής. Εχουν να κάνουν με την συμβίωση με ένα αυξανόμενο αριθμό «άλλων» που ήρθαν, έρχονται και θα έρχονται στον τόπο. Το ζήτημα της μετανάστευσης δεν είναι απλά θέμα δημόσιας ασφάλειας. Εχει να κάνει με αλλαγές σε βασικές δομές της ελληνικής κοινωνίας που οφείλει υποχρεωτικά να προσανατολίζεται προς μορφές πολυπολιτισμικές, με έμφαση στην ανεξιθρησκεία, και στην υποχρεωτική μεταβολή της ανθρωπογεωγραφίας στην δημόσια διοίκηση, στις ένοπλες δυνάμεις και στις αρχές ασφαλείας.

Με κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες μεταναστών καθιστάμενων μελών της ελληνικής κοινωνίας είναι αδύνατον να στεγανοποιηθεί η παρουσία τους σε ορισμένες βοηθητικές οικονομικές δραστηριότητες μόνο. Από τα πράγματα ο κοινωνικός τους όγκος θα πιέσει τις υπόλοιπες δράσεις του ελληνικού κράτους με σημαντικές συνέπειες. Πολλοί θα αρχίσουν να αποκτούν εκλογικά δικαιώματα. Κυρίως κείνοι που βρίσκονται νόμιμα πολλά χρόνια στην χώρα. Καθώς και τα παιδιά που γεννημένα εδώ αργά γρήγορα θα γίνουν έλληνες υπήκοοι με όλα τα συναφή δικαιώματα. Αναπόφευκτα, οι μεταναστευτικής προέλευσης έλληνες θα επιδιώξουν την είσοδό τους στην δημόσια διοίκηση – αφού βέβαια δικαιωματικά φοιτήσουν σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα – ενώ οι ανάγκες θα επιβάλουν λίγο αργότερα και την παρουσία τους στις υπηρεσίες δημόσιας τάξης και σε έναν διαμορφούμενο ημι-επαγγελματικό στρατό.

Ολα αυτά δεν αποτελούν μελλοντολογικές θεωρίες. Βρίσκονται χρονικά ήδη πάρα πολύ κοντά μας. Κι οφείλουμε να εξετάσουμε το πλαίσιο αλλά και τα δεδομένα της αντιμετώπισής τους. Είναι απαραίτητο η ελληνική κοινωνία να εθισθεί στο γεγονός πως «ο άλλοι» δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν παράγοντες αναταραχής και ανασφάλειας. Αλλά σαν μέρος της κοινωνικής μας πραγματικότητας. Μέσα σε πλαίσια όμως συντεταγμένων πολιτικών ρυθμίσεων και κάποιας οργανωμένης μεθόδου ενσωμάτωσης. Δεν είναι δυνατόν οι χιλιάδες ταλαιπωρημένοι άνθρωποι που φθάνουν μέχρι τις ακτές και τα σύνορά μας να χωνευθούν όλοι από τον δικό μας κοινωνικό ιστό. Αυτό όμως που είναι γεγονός είναι πως θα έρχονται. Και οι περισσότεροι θα κατορθώνουν να μπούν. Και χρειάζεται οργανωμένο κράτος για να τεθούν όρια και αποτελεσματικοί φραγμοί.

Οφείλουμε να σημειώσουμε πως αυτά δεν είναι φαινόμενα πρωτόγνωρα. Ούτε και υποχρεωτικά ανατρεπτικά. Ζούμε σε μιά εποχή που αλλάζουν, για πολλούς και διάφορους λόγους, σχεδόν τα πάντα γύρω μας. Αντιλαμβανόμαστε τις μεταβολές. Δεν γνωρίζουμε όμως που θα μας οδηγήσουν. Φαινόμενα που δεν είναι πρωτοφανή στην πορεία των πολιτισμών. Σύμφωνα με τον καθηγητή Alessandro Barbero το ξεκίνημα της διάλυσης της κραταιάς Ρωμαικής Αυτοκρατορίας υπήρξε ακριβώς η συσσώρευση μεταναστευτικών κυμάτων στα συνορά της*. Πλήθη Γοτθικών πληθυσμών δηλ. που, κάτω από την πίεση των επερχόμενων Ούνων, αναζήτησαν ασφάλεια και καλύτερη τύχη στα νοτίως του Δούναβη ευρισκόμενα εδάφη της χριστιανικής πλέον αυτοκρατορίας.

Για όσο διάστημα η απορρόφηση των ξένων φύλων ακολουθούσε μια ομαλή πορεία ανοχής του διαφορετικού και της ελεύθερης λατρείας άλλων θεοτήτων αλλά και μιάς σχεδιασμένης ενσωμάτωσης στις οικονομικές λειτουργίες της Ρωμαικής κοινωνίας και αγοράς οι δυσκολίες υπήρξαν σχεδόν ανύπαρκτες. Μόλις όμως η αυτοκρατορία αισθάνθηκε απειλούμενη, οι γηγενείς πληθυσμοί ενοχλημένοι και η αντίδραση μαζί με τις διώξεις να αντικαθιστά την ανοχή και την οργανωμένη ενσωμάτωση το αποτέλεσμα υπήρξε ένταση, συγκρούσεις και τελικά ένοπλες αντιπαραθέσεις**. Στην μάχη της Αδριανούπολης το 378μΧ οι αυτοκρατορικές δυνάμεις υπέκυψαν μπροστά στην αριθμητική υπεροχή και την στρατιωτική ισχύ των μεταναστών – βαρβάρων, οδηγώντας στην αρχή της τελικής κατάλυσης του Δυτικού Ρωμαικού κράτους. Και στο ξεκίνημα των μεσαιωνικών σκοτεινών χρόνων.

Αλλά και στην εποχή μας, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε το γεγονός ότι σε πολλές χώρες της Αφρικής, η μαζική μετακίνηση προσφυγικών πληθυσμών από μια χώρα σε μια άλλη, αποτελεί βασικό παράγοντα αποσταθεροποίησης (όπως π.χ. έγινε με τους πρόσφυγες Χούτου στο Κονγκό.)
 

Δεν χωράει αμφιβολία πως και στις ημέρες μας κάτι απροσδόκητο ετοιμάζεται να γίνει. Κάτι το οποίο δεν είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε. Και που αφορά ολόκληρη την Ευρώπη. Την ισχυρότερη σήμερα πολιτειακή οντότητα στην ήπειρό μας. Κι’ εμείς αποτελούμε ουσιαστικά το ακραίο συνοριακό της φυλάκιο. Την πλέον εκτεθειμένη ακριτική της περιοχή. Κρατάμε όμως τα μάτια μας κλειστά σε ζητήματα παρόμοιας κρισιμότητας. Γιατί ζούμε στον αστερισμό του Μανώλη. Κι αναπνέουμε μέσα στα καυτά ερωτηματικά για το μέλλον του …Αλαβάνου!!

________________________________


*The Day of the Barbarians. Atlantic Books, 2007
**Με εξαιρετική αναλυτική ικανότητα η Amy Chua περιγράφει πως η πτώση των αυτοκρατοριών προκαλείται από την κατάργηση της πολιτιστικής ανοχής των αλλόφυλων συμπολιτών και την άνοδο του φανατισμού και του εθνικισμού. Βλ. Day of Empire: How Hyperpowers Rise to Global Dominance--And Why They Fall. Anchor Books, 2009.

Πλήρες Άρθρο »

ΣΧΟΛΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΒΥΘΟΣ


Η χώρα ακούμπησε σχεδόν τον πολιτικό βυθό. Οι έδρες που εξασφάλισαν στο ευρωπαικό κοινοβούλιο περιθωριακές (το ΛΑΟΣ), ασήμαντες (οι Οικολόγοι) η και ανατρεπτικές (ο ΣΥΡΙΖΑ του κ. Τσίπρα) δυνάμεις μαζί και με το χαμηλότατο γενικά επίπεδο των ψηφοδελτίων των δύο μεγάλων κομμάτων εξασφαλίζουν για την χώρα θέση παρία στο
επικείμενο ευρωπαικό γίγνεσθαι. Η Ευρώπη κλυδωνίζεται. Και μαζί της καταποντίζεται και η δική μας οικονομία. Ποιοί έχουν το κύρος να συζητήσουν, να προτείνουν και να καυτηριάσουν με βαρύτητα και αξιοπιστία πολιτικές και εξελίξεις στις δύσκολες ημέρες που έρχονται για την Ευρώπη; Από την ώρα που στο μυαλό των ενδιαφερομένων περισσότερο μετράει η επιστροφή στην εθνική πολιτική σκηνή η για κάποιους άλλους το επαγγελματικό βόλεμα για λίγο έστω καιρό ο καθένας μπορεί να καταλάβει την κατάσταση της χώρας και την αδυναμία παρουσίας της στα κέντρα εξουσίας του εξωτερικού. Είναι τυχαίο άραγε πως ουδέποτε έλληνας δημόσιος άνδρας δεν έπαιξε σαν υποψήφιος για κάποια από τις κορυφαίες θέσεις του διεθνούς διπλωματικού στερεώματος;

 


ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

Πολλοί με επικρίνουν διότι σχολιάζω υποτίθεται τα γεγονότα από απόσταση. Δίχως να μετέχω σε διαδικασίες που, όπως ισχυρίζονται, έχω ευθύνες για τα αδιέξοδά τους. Λησμονούν όμως όλοι αυτοί πως μετέχοντας στην πολιτική πάλευα για πολιτικές που και σήμερα υποστηρίζω πως είναι απαραίτητες για τον τόπο. Και πως σχεδόν όλοι τότε αντιδρούσαν καταγγέλλοντάς τες σαν νεοφιλελεύθερες. Δίχως αντιπροτάσεις και εναλλακτικές λύσεις. Πόσοι θυμούνται πως εγκατέλειψα την πολιτική εξ αιτίας της διακομματικής τότε σιωπής για τις σκανδαλώδεις προμήθειες του ΟΤΕ; Αλλά και λόγω της εξοργιστικής απάθειας απέναντι σε όλα αυτά της κοινής γνώμης;

 

 

 

ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ ΕΑΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ


Οσο για το επιχείρημα πως ο νεοφιλελευθερισμός κατέρρευσε προκαλώντας την διεθνή οικονομική κρίση δύο μόνο σχόλια. Ο νεοφιλελευθερισμός κατηγορείται για την εφαρμογή σκληρού μονεταρισμού. Της περιορισμένης δηλ. διάθεσης χρήματος. Η κρίση όμως προκλήθηκε από την παροχή εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών και των κυβερνήσεων
απίστευτων ποσοτήτων χρήματος. Αρα; Πολλές Τράπεζες επίσης στην Αμερική διώχθηκαν ποινικά διότι διέθεταν δάνεια σε εύπορους λευκούς κι όχι σε άκληρους κι αδύναμους να ξεπληρώσουν τα χρέη τους μαύρους. Γιατί αυτό επέβαλαν οι νόμοι της κυβέρνησης και οι πολιτικές επιταγές του Κογκρέσου. Πως απέτυχε λοιπόν η οικονομία της αγοράς;

Εγώ είμαι συνεπής σε θέσεις κι αρχές. Οι επικριτές μου όμως;

                

                  ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ

 

Γίναμε τώρα στην Ελλάδα όλοι οικολόγοι! Μας νοιάζουν οι αλλαγές στο παγκόσμιο κλίμα και η υπερθέρμανση του πλανήτη. Είμαστε όμως αρκετά εύσωμοι ώστε δύσκολα να μπορούμε να κρυφτούμε πίσω από τις υποκρισίες μας. Μιά βόλτα σε μιά παραλία μετά την επέλαση των ντόπιων λουομένων εύκολα αποδεικνύει την πραγματική μας ευαισθησία για το περιβάλλον.  Σκουπίδια, πεταμένα μπουκάλια και λογής ακαθαρσίες συνθέτουν την κληρονομιά της 'ευαίσθητης' παρουσίας μας. Η χρήση του αυτοκινήτου ακόμη και για μετακινήσεις ολίγων εκατοντάδων μέτρων, η απαξίωση των δημόσιων μέσων μεταφοράς και η συντονισμένη αντίδραση στην απαγόρευση καπνίσματος σε κλειστούς χώρους αποκαλύπτει την πραγματικότητα σχετικά με την οικολογική μας ευαισθησία και το καθαρό, υποτίθεται, περιβάλλον. Αγωνιούμε για το μέλλον του πλανήτη. Αδιαφορούμε όμως για την κατάσταση στην γειτονιά μας... Εγινε λοιπόν και η απαραίτητη ημερίδα στην Αθήνα για το περιβάλλον. Οι ευαίσθητοι καλεσμένοι, όλοι με λιμουζίνες, πάρκαραν ασύδοτα πάνω στην Λεωφ. Βασ. Σοφίας πνίγοντας την Αθήνα κυκλοφοριακά και την ατμόσφαιρά της με ρύπανση. Και μίλησε και ο Πρωθυπουργός. Που έχει στα χέρια του την ΔΕΗ - την πλέον ρυπογόνο επιχείρηση της Ευρώπης!! Που επιτρέπει την κατασκευή στην Αττική γυάλινων κάστρων που καταναλώνουν σαν μονάδες περισσότερη ενέργεια - χειμώνα, καλοκαίρι - από ένα ολόκληρο χωριό της ελληνικής επαρχίας. Κατά τα άλλα είμαστε όλοι οπαδοί της οικολογίας. Και θα εκλέξουμε και οικολόγο ευρωβουλευτή. Μπράβο μας!!          

 

Πλήρες Άρθρο »

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΕΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ

Ολα τα κόμματα που πρωταγωνιστούν στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό έχουν ανάγκη πολιτικής ανασυγκρότησης. Γιατί στην πραγματικότητα δεν συνομιλούν με την κοινωνία. Βρίσκονται αφοσιωμένα σε πολιτικές πλατφόρμες και διαρθρωτικά σχήματα που δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές αντιλήψεις του κοινωνικού τους περίγυρου.

Αρχίζοντας από τα μικρότερα κόμματα των ιδεολογικών άκρων που υποτίθεται πως εκφράζουν την αντίθεσή τους προς το σύστημα, το αδιέξοδο είναι παραπάνω από φανερό. Το ΚΚΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ, που ολοένα και περισσότερο συγκλίνουν σε ταυτόσημες θέσεις και μοιάζουν με βίαια χωρισμένα δίδυμα αδέλφια, παλινδρομούν συγκεχυμένα πάνω σε μιά πολιτική ρητορική άρνησης και μηδενισμού. Δεν θέλουν τα περισσότερα από αυτά που κυριαρχούν στην εποχή μας.  Είναι αντίθετοι στην παγκοσμιοποίηση, στην Ευρωπαική Ενωση, στο Ευρώ, στον δημοκρατικό καπιταλισμό, στο ΝΑΤΟ σε κάθε στρατιωτική επέμβαση οπουδήποτε στον κόσμο ανεξάρτητα από αίτια και καταστάσεις, υποστηρίζουν τους μετανάστες κι αρνούνται μέτρα περιορισμού των κινήσεών τους  αλλά απεχθάνονται τα αποτελέσματα της παρουσίας τους εδώ. Κοντολογής, τα κόμματα της εντόπιας κομμουνιστικής αριστεράς δυσαρεστούνται από τον δυτικό χαρακτήρα και ευρύτερο προσανατολισμό της χώρας. Κι έχουν μάθει να εκμεταλλεύονται την παραδοσιακή φιλο-αριστερή στάση μεγάλης μερίδας της ελληνικής κοινωνίας.

Πλήν όμως η δεξαμενή αυτή με τα χρόνια αρχίζει να στερεύει. Οι σημερινοί πολίτες, και ιδιαίτερα οι νέοι, απαιτούν προτάσεις αντιμετώπισης των προβλημάτων για να κινηθούν πολιτικά. Πότε ξανά κατά το παρελθόν δεν σημειώθηκε αποχή στους κόλπους των κομμάτων της αριστεράς. Το συμπέρασμα είναι πως οι απηρχαιωμένες κομμουνιστικές απόψεις δεν πείθουν. Το συνειδητοποιούν αυτό οι εξάγγελοι της λαικής εξέγερσης και ανυπακοής. Εκτός κι’ αν το μήνυμα ήταν, σε παραλλαγή της παλιάς επαναστατικής κραυγής του Μάο,  πολεμήστε το σύστημα από τις παραλίες...

Το φαινόμενο του ΛΑΟΣ είναι ιδιαίτερο. Κατόρθωσε από το πολιτικό περιθώριο να μετακινηθεί στο κέντρο των εξελίξεων. Η εξήγηση βρίσκεται σε δύο κυρίως γεγονότα. Το ένα είναι η νομιμοποίηση που του προσέφερε στην καρδιά του κοινωνικού αστισμού η σοβαρή παρουσία της Νίκης Τζαβέλα. Για πρώτη φορά το κόμμα του Γ. Καρατζαφέρη πλαισιώθηκε από μιά προσωπικότητα της κεντρικής οικονομικής και κοινωνικής σκηνής. Η δύναμη των συμβολισμών αναδείχθηκε σε όλο της το πολιτικό μεγαλείο.

Το δεύτερο ζήτημα είναι η απίστευτης πολιτικής απρονοησίας αντίδραση στελεχών αλλά και της επίσημης ΝΔ στα λεγόμενα αλλά και σε ορισμένες θέσεις της ηγεσίας του ΛΑΟΣ. Η τακτική της λογομαχίας με τον κ. Καρατζαφέρη και το κόμμα του αφαιρεί πάντοτε από την μεγάλη παράταξη και προσθέτει στην μικρή. Ενώ για την ΝΔ αποτελούσε χρυσή ευκαιρία η πετυχημένη παρουσία του ΛΑΟΣ που με την τακτική της ανοχής και της μεγαλοθυμίας του μεγάλου πολιτικού οργανισμού θα μπορούσε εύκολα να αφομοιώσει. Στην ουσία, το πολιτικό ζήτημα που ανέδειξε το κόμμα του κ. Καρατζαφέρη, δίχως όμως πραγματικές προτάσεις για την λύση του, είναι το υπαρκτό ζήτημα των μεταναστών. Που τα μεγάλα κόμματα ξεπερνούσαν μέχρι προ τινος σαν ουσιαστικά ανύπαρκτο.

Κι’ εδώ ακριβώς αναδεικνύεται η πολιτική αδυναμία της ΝΔ. Η οποία έχει αναδείξει σε αυτοσκοπό την επικοινωνία και τις έρευνες της κοινής γνώμης και έχει ξεχάσει την πολιτική. Δίχως στίγμα, σαφή ταυτότητα και οριοθετημένους πολιτικούς προσδιορισμούς η κυβερνητική πλειοψηφία επιχειρεί σαν κόμμα να απευθυνθεί στους πάντες. Πραγματικά όμως δεν μιλάει στην καρδιά κανενός. Κι όταν συμφέροντα θίγονται, γίνονται λάθη η εκτίθενται πράξεις και παραλείψεις στελεχών η οργή και η απαξίωση κορυφώνονται. Δεν υπάρχει κομματικο-ιδεολογικό ανάχωμα να συγκρατήσει την απογοήτευση και να υψώσει τείχη ανασυγκρότησης. Πλήν ίσως, για τους παλαιότερους,  κάποιου παραδοσιακού κομματικού πατριωτισμού. Που βέβαια δεν αρκεί πλέον. Από το ζενίθ δηλαδή η κατρακύλα στο ναδιρ είναι άμεση, επίπονη και σχεδόν απόλυτη.

Για το ΠΑΣΟΚ το πρόβλημα βρίσκεται στην ζωντανή κληρονομιά του παρελθόντος. Αν εξαιρέσει κανείς τον Αρχηγό και κάποια κεντρικά στελέχη ελάχιστοι συνειδητοποιούν πως η κοινωνία στην οποία απευθύνονται δεν είναι ίδια με εκείνη που αγκάλιασε κάποτε το σύνθημα της τότε αλλαγής. Η κοινωνία σήμερα είναι περισσότερο εγωκεντρική, επηρεασμένη από τις πιέσεις του καθημερινού life style, βομβαρδιζόμενη από μηνύματα ενός παγκόσμιου χωριού και με ανάγκες εξατομικευμένες κι’ αλλιώτικες από τα παρωχημένα συνθήματα ενός σοσιαλιστικού εξισωτισμού. Αν δεν μορφοποιηθούν αυτές όλες οι ανάγκες σε ένα ενιαίο μήνυμα πολιτικής κινητοποίησης θα είναι σχεδόν αδύνατη η οικοδόμηση ενός κινήματος λαικής πλειοψηφίας. 

Δεν είναι σίγουρα κάτι τέτοιο εύκολο. Διότι η ελληνική κοινωνία έχει πολυδιασπασθεί σε νησίδες μικροσυμφερόντων που απομυζούν κρατική προστασία και κοινοτικές ενισχύσεις. Και όλα αυτά πρέπει τώρα να αλλάξουν. Ο διεθνής δανεισμός δεν είναι πλέον εύκολος ενώ η Ευρώπη και η ίδια κλυδωνίζεται στις βασικές της δομές με έκδηλες πλέον οικονομικές αδυναμίες.       
Κάποιος οφείλει να εμπνεύσει τις νεώτερες γενιές. Δίχως την δική τους κινητοποίηση ο τόπος δεν έχει μέλλον.  

Πλήρες Άρθρο »

ΣΧΟΛΙΑ

                                                                    ΣΧΟΛΙΑ

 

ΚΑΗΜΕΝΗ ΕΛΛΑΔΑ

Οφείλουμε να τα σημειώνουμε. Ασχετα αν κανείς δεν ακούει. Και σχεδόν τίποτα δεν γίνεται. Με την Siemens η συνολική συμπεριφορά του λεγόμενου δημόσιου χώρου είναι απαράδεκτη. Το 'ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ' ανακάλυψε χρηματισμό της ΝΔ μεταξύ 1990 - 1994. Ξέχασε όμως πως το 1993 η ΝΔ ανατράπηκε σαν κυβέρνηση επειδή ουσιαστικά αντιτάχθηκε στην προμήθεια των ψηφιακών του ΟΤΕ από την Siemens και την ΙΝΤΡΑΚΟΜ (την οποία παρεπιμπτόντως όλοι φαίνεται να έχουν λησμονήσει). Γιατί λοιπόν θα είχε χρηματισθεί η ΝΔ; Mήπως για να παραμείνει σιωπηλή, όταν μετά την αλλαγή κυβέρνησης οι ψηφιακές παροχές δόθηκαν στην παραπάνω κοινοπραξία; Δεν ηχεί λίγο παράλογο; Αλλά και η στάση της δικαιοσύνης δεν είναι τουλάχιστν περίεργη; Φυλακίζεται η Τσέκου για να μην μιλήσει προφανώς για την υπόθεση τότε Ζακόπουλου, ενώ κανένας δεν ακουμπάει τον κ. Χριστοφοράκο που φέρεται να έχει διαβρώσει το σύνολο σχεδόν του κρατικού μηχανισμού και αρνείται μάλιστα - αν και κληθείς- να παρουσιασθεί στον εισαγγελέα. Και αφήνεται ανενόχλητος να διαφύγει στο εξωτερικό. Αυτός προφανώς για να μην μιλήσει. Πως βρίσκονται άξαφνα στα χέρια εφημερίδων έγγραφα που έχει μοναχά ο εισαγγελέας και που δεν διατίθενται ούτε για γνώση των δικηγόρων; Δεν έχει κανένας ευθύνη γι' αυτό; Πως γίνεται να δίνεται προθεσμία απολογίας σε πιθανούς κατηγορούμενους και την επομένη να συλλαμβάνονται; Ενώ θα μπορούσε απλά να απαγορευθεί η έξοδός τους από την χώρα. Το πιό περίεργο όμως είναι πως η Siemens εξακολουθεί να κάνει δουλειές με το ελληνικό δημόσιο. Δεν υπάρχει άλλη χώρα με παρόμοιες εκκρεμότητες που να επιτρέπει στην εταιρία να συνεργάζεται επιχειρηματικά με το κρατος δίχως να έχει πληρώσει αποζημιώσεις και να μην έχει κατονομάσει τα δημόσια πρόσωπα που έχουν χρηματισθεί. Καημένη Ελλάδα!! 

 

ΤΟ DEBATE ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ 

Μοναδική ελληνική πρωτοτυπία. Περισσότεροι δημοσιογράφοι από πολιτικούς μετέχουν στο προεκλογικό ντημπέητ. Οι δημοσιογράφοι δίνουν συνεντεύξεις μπαίνοντας και βγαίνοντας από το τηλεοπτικό μέγααρο που φιλοξενεί την εκδήλωση. Εκφράζουν άποψη για το τι θα γίνει και γνώμη για το τι έγινε. Μόνο την ψήφο των ελλήνων δεν ζήτησαν. Αν και κάτι τέτοιο θα ήταν εντιμότερο. Και περισσότερο δημοκρατικό. Εξ άλλου οι περισσότεροι είχαν τις ερωτήσεις γραμμένες. Μήπως και τους ξεφύγει κάποια ατάκα. Και χάσουν τα λόγια τους. Και πέσει έτισ η δημοτικότητά τους στο χρηματιστηριο των ...παρουσιαστών!!    Η Ελλάδα πάντα διδάσκει. Ακόμα και μαθήματα χρεωκοπημένης δημοκρατίας...

Πλήρες Άρθρο »

Η ΑΠΕΙΛΗ ΤΗΣ ΙΣΛΑΜΙΚΗΣ ΖΙΧΑΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Εχουμε σίγουρα χάσει την στοιχειώδη επαφή με την πραγματικότητα. Κι’ αδιαφορούμε για τα πραγματικά προβλήματα που μας περιστοιχίζουν. Επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον μας στα ασήμαντα και τα επικοινωνιακά εντυπωσιακά. Εγιναν εκλογές για την Ευρώπη και οι έλληνες αναλώθηκαν σε ανούσιες παπαγαλομαχίες για σκάνδαλα, μίζες και κομματικά προγράμματα γνωστά μοναχά στους ειδήμονες και τους φανατικούς. Ουδείς ενδιαφέρθηκε για τα πραγματικά προβλήματα της χώρας μας στην Ευρώπη. Γιατί κι αυτή δεν είναι αλάθητη. Μαστίζεται μάλιστα από την οικονομική κρίση αλλά κι από μια βαθιά αμφισβήτηση θεσμών, διαδικασιών και πολιτικών προσανατολισμών.

Το σοβαρότερο ίσως πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι κοινωνίες μας σήμερα – σε ολόκληρη την Ευρώπη – είναι το ασυγκράτητο κύμα μετανάστευσης που αλλοιώνει σταδιακά εθνικούς χαρακτήρες, συνήθειες και παραδοσιακές δομές. Κανένας βέβαια δεν μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη. Και τα μεταναστευτικά ρεύματα είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων κοινωνικών αναταράξεων, οικονομικών ανατροπών και εθνοπολιτικών αναστατώσεων.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ευρώπη κατακλύζεται από αλλότρια φύλα και ξένους λαούς. Δεν έχει όμως κάτι τέτοιο ξαναγίνει σε συνθήκες ειρήνης και έλλειψης κατακτητικών συγκρούσεων. Για πρώτη φορά σε τέτοιους αριθμούς μουσουλμάνοι και ασιάτες εισρέουν στις δυτικές κοινωνίες δημιουργώντας προυποθέσεις ανάπτυξης αυτόνομων μειονοτικών θυλάκων. Κατά το παρελθόν, αιματηρές πολεμικές συγκρούσεις κατέληξαν σε κοινωνικές ισορροπίες που σταδιακά αφομοίωσαν με λίγες – τουλάχιστον ευδιάκριτες - πολιτιστικές συνέπειες διαφορετικές εθνικές, φυλετικές και θρησκευτικές ομάδες.

Σήμερα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Οι εισρέοντες λαοί δεν έρχονται σαν κατακτητές. Αλλά σαν εξαθλιωμένοι συνήθως οικονομικοί η πολιτικοί πρόσφυγες που αναζητούν καλύτερη τύχη σε περισσότερο ανεπτυγμένα περιβάλλοντα. Η απουσία αιματηρών συγκρούσεων επιτρέπει την διατήρηση της εθνικής και θρησκευτικής τους αυτονομίας. Κι ανεξάρτητα από την ευρύτερη ψυχολογική στάση των υποδεχόμενων λαών η ιδιαιτερότητά τους γίνεται ανεκτή και αποδεκτή με βάση το πλαίσιο αξιών που κυριαρχεί στις δυτικές κοινωνίες. Ένα μίγμα δηλ. δημοκρατικότητας, ανοχής και υποστήριξης.

Υπάρχει όμως ένα σοβαρότατο ζήτημα που πολλοί παραγνωρίζουν. Η ανοχή διαφορετικών ηθικών και πολιτιστικών αξιών δίχως κάποιο πλαίσιο πολιτικής για την τελική τους αφομοίωση στο κυρίαρχο κοινωνικό μοντέλο ενθαρρύνει την οικοδόμηση αυτονομίας και χωριστής ταυτότητας. Δεν θα πρόκειται τελικά δηλ. για μετακίνηση πληθυσμών και αναπόφευκτη ενσωμάτωση σε μιά άλλη κοινωνία. Αλλά για αποδοχή συγκροτημένων κινήσεων σχηματισμού ολοκληρωμένων νέων κοινωνικών σχημάτων. Θα υπάρξουν δηλ κοινωνίες μέσα στις κοινωνίες. Δεν πρόκειται οι ασιάτες λ.χ. και ιδιαίτερα οι μουσουλμάνοι να γίνουν εδώ έλληνες. Αλλά θα αναπτύξουν δικούς τους κοινωνικούς πυρήνες με εσωτερικούς κανόνες, αξίες κι αρχές.

Πιθανότατα πολύ γρήγορα οι κανόνες αυτοί θα έρθουν σε σύγκρουση με το θεσμικό πλαίσιο της κοινωνίας υποδοχής, Κι’ αναγκαστικά τότε θα υποχωρήσει η κοινωνία που τους είχε αρχικά φιλοξενήσει. Διότι θα είναι πολίτες, θα ασκούν εκλογική επιρροή, θα κινούνται από την δύναμη μεγαλύτερης πίστης και φανατισμού και θα απαιτούν – με επίκληση πατροπαράδοτων κανόνων της κοινωνίας φιλοξενίας - σεβασμό της εθνικής και της θρησκευτικής τους ιδιαιτερότητας.

Κοντά σε όλα αυτά, οι μουσουλμανικές κοινότητες που αρχίζουν έτσι και χτίζονται έχουν μιά ιδιαίτερη δική τους δυναμική. Υπακούουν σε διαφορετικούς κανόνες και στηρίζονται σε σκληρή εσωτερική πειθαρχία. Ανεξάρτητα από την στάση του ελληνικού πληθυσμού αλλά και τις προθέσεις του ελληνικού κράτους ουδείς μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξη και γιγάντωση μιάς αυτόνομης ισλαμικής κοινότητας στην χώρα. Στην Ελλάδα ζούν σήμερα κοντά στους 700.000 μουσουλμάνοι. Οι οποίοι εκκλησιάζονται σε υπόγεια και παράνομα τζαμιά και στους οποίους ασκούν κατήχηση αγνώστου προέλευσης – αυτοδιοριζόμενοι συνήθως – κληρικοί.

Το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν έχει να κάνει απλά με την παρουσία μεταναστών και μουσουλμάνων. Το κεντρικό ζήτημα είναι πως η ροή εισόδου παράνομων μεταναστών από μουσουλμανικές χώρες της Ασίας δεν μπορεί να ανακοπεί. Οι αριθμοί τους λοιπόν συνέχεια θα μεγαλώνουν. Εφ’ όσον οι χώρες προέλευσής τους είναι σουνιτικές, ενστερνίζονται δηλ. την σκληρότερη εκδοχή του ορθόδοξου Ισλάμ, αναπόφευκτα ανάμεσα στους λαθραίους μετανάστες θα βρίσκονται συνειδητοί ανατροπείς της ειρηνικής αντίληψης περί θρησκείας.

Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε πως βρισκόμαστε μπροστά σε μιά νέα πραγματικότητα. Θα συμβιώσουμε υποχρεωτικά με μια παράλληλη κοινωνική οντότητα με διαφορετικούς προσανατολισμούς, αξίες και επιδιώξεις. Εφ’ όσον από τα πράγματα δεν είναι δυνατόν να εμποδισθεί η συνεχής ροή μουσουλμάνων μεταναστών, δεν υπάρχει συγκροτημένη κατεύθυνση αντιμετώπισης με πολιτικούς όρους του φαινομένου ούτε και φαίνεται αντικειμενικά δυνατή η απέλαση μεγάλου αριθμού των ανθρώπων αυτών (εφ όσον είναι δίχως χαρτιά και ταυτότητα εθνικότητας), είμαστε υποχρεωμένοι να ετοιμασθούμε για τα χειρότερα.

Δεν μιλάμε εδώ για φοβία απέναντι στους μουσουλμάνους. Αλλά για όσο διάστημα η χώρα είναι αδύνατον να οργανωθεί συστηματικά σαν μιά σύγχρονη πολιτεία έχουμε την υποχρέωση να αναλογισθούμε τα προβλήματα και τους κινδύνους. Είναι απαραίτητο να ελεγχθεί συστηματικά το πλαίσιο λειτουργίας των ιερατικών κέντρων των ισλαμιστών και να ολοκληρωθεί η ταυτοποίηση των κληρικών. Οσοι προέρχονται από Σαουδική Αραβία η Ινδία (κι’ όσοι αρνούνται να αποκαλύψουν την προέλευσή τους) θα πρέπει κατ’ αρχήν να απαγορεύεται να ιερουργούν και να μην γίνονται στη χώρα δεκτοί.

Παρά τις δυσκολίες επιβολής των κανόνων της δικής μας έννομης τάξης σε μιά παράλληλα αναπτυσσόμενη μουσουλμανική Ούμα (κοινότητα) – κάτι που θα γίνεται όλο και δυσχερέστερο όσο θα αυξάνει η πολιτική επιρροή των μουσουλμάνων – είναι παραπάνω από αναγκαίο να ξεκαθαρισθούν οι κανόνες του παιχνιδιού και να γίνει απόλυτα σαφές πως η ελληνική νομοθεσία θα εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση. Η οποιαδήποτε υποχώρηση στον τομέα αυτό θα αποκολλήσει κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας και θα τα εντάξει μαχητικά σε τμήματα αμφισβήτησης του παραδοσιακού ελληνικού κοινωνικού ιστού.

Η συσπείρωση των διάσπαρτων σήμερα ισλαμικών στοιχείων πίσω από μιά επιθετική ζιχάντ (ιερός πόλεμος) δεν είναι δύσκολο να μορφοποιηθεί. Ιδιαίτερα αν ανάμεσα στους ιεροκήρυκες κυριαρχήσουν οι απόστολοι του μίσους και κήρυκες του σαουδικού Βαχαμπισμού. Στόχος θα είναι η αλλόθρησκη ελληνική κοινωνία που θα βρίσκεται μακριά από τον οίκο του θεού (Νταρ αλ Ισλμ). Θα συνιστά τον αντίπαλο Οίκο του Πολέμου (Νταρ αλ Χάρμπ). Εναν χώρο υπό αμφισβήτηση και μελλοντική ανατροπή. Η αδυναμία ελέγχου και η θεαματική αύξηση των μελών της ιερής κοινότητας θα προσδώσει δυναμική στις κινήσεις των αμφισβητιών.

Το πνεύμα της ζιχάντ εύκολα μπορεί να διαπεράσει τον κορμό μιάς αριθμητικά εύρωστης ισλαμικής κοινότητας. Που πιθανότατα να αποκτήσει και σοβαρά οικονομικά μέσα (είτε από το εσωτερικό είτε από το εξωτερικό). Το πάθος μάλιστα μεγαλώνει όταν η κοινότητα είναι απομονωμένη η περικυκλωμένη από πολυάριθμες αλλόθρησκες ομάδες. Η διαχείριση της κατάστασης ώστε να αποτραπεί η ρήξη και να υπάρξει συνοχή και συνεργασία με τον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο είναι δυσχερής. Είναι όμως απαραίτητη. Και οι κινήσεις δεν μπορεί να είναι μοναχά αποτρεπτικές.

Ο φανατισμός της Ζιχάντ δεν διαφέρει πολύ από τα μεσαιωνικά ευρωπαικά κινήματα θρησκευτικού φανατισμού. Κι αυτή, όπως κι εκείνα, δεν διστάζουν μπροστά στην θυσία ανθρώπινων ζωών για την επίτευξη ανώτερων θρησκευτικών στόχων. Η εκτόνωση του μίσους προυποθέτει τολμηρές και μακρόπνοες πολιτικές πρωτοβουλίες. Εφ’ όσον η ανάσχεση της εισόδου χιλιάδων καινούργιων μελών του ισλαμικού κοινοτικού πυρήνα στην Ελλάδα δεν είναι εφικτή οφείλουμε να επεξεργασθούμε πολιτικές εκτόνωσης του θρησκευτικού μίσους και αποσυμπίεσης της φορτισμένης τους μαχητικότητας.

Το ισχυρότερό μας όπλο είναι η οικονομία της αγοράς!! Αν και το Ισλάμ διδάσκει εγκράτεια, σοβαρούς αυτοπεριορισμούς και αυστηρή λιτότητα, η προοπτική της ατομικής ανέλιξης και οικονομικής προόδου μπορεί να σπάσει τα τείχη της απομόνωσης και της άρνησης των άλλων. Μέσα στις τάξεις της ισλαμικής Ούμα το ράγισμα της μονομέρειας και της μονολιθικής αντιμετώπισης της Δυτικής κοινωνίας και των καταναλωτικών της αγαθών μπορεί να κλονίσει σοβαρά το οικοδόμημα του φανατισμού. Και να ανοίξει διαδρόμους συνεννόησης και αποφυγής ρήξεων.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Τουρκία λ.χ. προς την εκτόνωση των διαφορών ανάμεσα σε φανατικούς ισλαμιστές, μετριοπαθείς μουσουλμάνους και κοσμικούς δυτικόφρονες Τούρκους δείχνουν έναν σχετικό δρόμο. Σε πρόσφατο βιβλίο του ο καθηγητής Cihan Tugal επεξηγεί τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν για την επίτευξη του σκοπού αυτού*. Αναλύοντας την μεταστροφή μεγάλου μέρους του ακραίου μουσουλμανικού στοιχείου μιάς μεγάλης συνοικίας της Κων/πολης σε μετριοπαθέστερες θέσεις ο Tugal καταλήγει σε ιδιαίτερα ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Αποδεικνύει δηλ. πως η διευκόλυνση συμμετοχής στο σύστημα και οι επιβραβεύσεις σε ατομικό και οικογενειακό επίπεδο από την εμπλοκή στις καπιταλιστικές οικονομικές σχέσεις αμβλύνει τον φανατισμό των θρησκευτικών δοξασιών κι’ απομακρύνει τους πιστούς από τις επιρροές των ακραίων μουλάδων.

Αυτό που προκύπτει είναι πως στην περίπτωση αδυναμίας ανάσχεσης ενός συνεχούς ρεύματος παράνομης μετανάστευσης, κάτι που είναι φανερό πως συμβαίνει στην Ελλάδα, η αντιμετώπιση ενός βαθμιαία ριζοσπαστικοποιούμενου μουσουλμανικού στοιχείου δεν μπορεί να στηρίζεται απλά και μόνο σε μέτρα αστυνομικού ελέγχου και καταστολής. Μια επιλογή που από τα πράγματα είναι φανερό πως θα είναι αμφίβολης αποτελεσματικότητας. Θα πρέπει να συνοδεύεται από κινήσεις ενθάρρυνσης της ενσωμάτωσης της παράλληλης αυτής μουσουλμανικής κοινότητας στις κυρίαρχες πολιτικές δομές της χώρας και στους μηχανισμούς μιάς δυναμικής οικονομίας της αγοράς. Η ύπαρξη δηλ. αυτόνομης, με θρησκευτικό ίσως χαρακτήρα, πολιτικής εκπροσώπησης του κόσμου αυτού μέσα από μηχανισμούς που σέβονται την ιδιαιτερότητά του αλλά και που ταυτόχρονα τον ελκύουν σε κοινωνικά και οικονομικά σχήματα της κυρίαρχης γύρω του κοινωνικής πραγματικότητας θα οδηγήσει πιθανότατα σε μετριοπάθεια και γενικότερη εκτόνωση.

Εφ όσον το κράτος δεν μπορεί να λειτουργήσει σύμφωνα με τις αρχές δημιουργίας του (αποτελεσματικός έλεγχος δηλ. των συνόρων και επιβολή του νόμου) η επιλογή της ρήξης και των συγκρούσεων θα είναι απόλυτα ατελέσφορη. Η προσέλκυση του μουσουλμανικού πληθυσμού στις υποδομές δράσης του καπιταλιστικού συστήματος θα είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος εκτόνωσης των εντάσεων και εξασφάλισης ηρεμίας και ευρύτερης κοινωνικής συνοχής. ΟΙ αναγκαίες βέβαια προυποθέσεις είναι δύο. Στιβαρές ηγεσίες ικανές να συλλάβουν το πρόβλημα και να προωθήσουν λύσεις. Και αποσυμφόρηση της γραφειοκρατικής αλλά και της κοινωνικής πραγματικότητας ώστε η αποδοτική λειτουργία γνήσιων καπιταλιστικών θεσμών να είναι εφικτή.

*Passive Revolution: Absorbing the Islamic Challenge to Capitalism (Stanford University Press, 2009)

Πλήρες Άρθρο »

ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠΟ ΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ!

Τα αποτελέσματα των εκλογών χάλασαν το κλίμα που είχαν δημιουργήσει οι δημοσκοπήσεις. Εφ’ όσον κάθε εβδομάδα υπήρχαν τρείς τουλάχιστον έρευνες της κοινής γνώμης είχαμε συνηθίσει να ζούμε σε ένα συνεχές κλίμα εκλογών με μεταβαλλόμενο μάλιστα πολιτικό περιβάλλον. Οι εκλογές μας προσγείωσαν σε μια περισσότερο πεζή πραγματικότητα. Ένα αποτέλεσμα μόνο δηλ. δίχως «καταλληλότερο», σύμφωνα τουλάχιστον με τους δημοσκόπους, και όχι σύμφωνο με τις προβλέψεις των λογής τηλεοπτικών ειδικών.

Και τι θα κάνουμε τώρα δίχως, για ένα διάστημα τουλάχιστον, δημοσκοπήσεις; Οι εκλογές δεν πληρώνονται, δεν οφείλονται σε κάποια εφημερίδα η τηλεοπτικό σταθμό, δεν συντηρούν οικονομικά εταιρίες ούτε και δίνουν δουλειά σε μερικές εκατοντάδες, η και χιλιάδες κατά περίπτωση, εργαζόμενους. Τι κι αν είναι ακριβείς; Δεν περιέχουν δράμα, αντιπαράθεση, ανάλυση από ειδικούς. Με άλλα λόγια, δεν πουλάνε πολύ στο επικοινωνιακό τοπίο.

Τι τις χρειαζόμαστε λοιπόν; Καλύτερα δεν είμαστε με τις δημοσκοπήσεις; Που δίνουν και το δικαίωμα σε προέδρους εταιριών και ειδικούς αναλυτές να εξηγούν τάσεις, πολιτικές ικανότητες και προοπτικές. Και σε φουσκωμένους σαν διάνους τηλεπαρουσιαστές και συμπαρευρισκόμενες χαριτωμένες δημοσιογραφίνες να αφαιρούν τον λόγο από υπουργούς, να αποστομώνουν πολιτικούς αρχηγούς και να καταγγέλλουν αδυναμίες και υπεκφυγές σημαντικών πολιτικών προσωπικοτήτων;

Με άλλα λόγια, με τις δημοσκοπήσεις είχαμε συνηθίσει. Τώρα με τις εκλογές λίγο αναστατωθήκαμε. Χάσαμε την σιγουριά των προβλέψεων και καταλήξαμε στην απογοήτευση της πραγματικότητας. Διότι ορισμένες δημοσκοπήσεις καθώς και τα exit polls με τα οποία μαθητευόμενοι μάγοι μας είχαν μάθει να ζούμε, λιγότερο η περισσότερο διαψεύσθηκαν. Κάτι βέβαια που οι εταιρίες ερευνών δεν θα μπορούσαν να δεχθούν. Κι άρχισαν οι ομηρικές μονομαχίες. Και πάλι στην τηλεόραση!!

Αντί για reality shows έχουμε τώρα δημοσκόπους να μαλλιοτραβιούνται και παρουσιαστές να κατακεραυνώνουν. Διότι κι’ αυτοί βρέθηκαν εκτεθειμένοι. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ζημιά από την διάψευση των βαρύγδουπων διαπιστώσεων των σταρ της TV μπροστά σε κάτωχρους και νευρικούς πολιτικούς εκπροσώπους. Που άξαφνα παίρνουν τα πάνω τους μια και οι τηλε-εισαγγελείς αποδεικνύεται πως δεν έχουν στα χέρια τους την απόλυτη αλήθεια.

Θα αλλάξει βέβαια τώρα τίποτε; Και βέβαια όχι. Από την ώρα που τρεμάμενα πολιτικά ανθρωπάκια θα τρέχουν στα στούντιο να υποδυθούν με προθυμία τον ρόλο του σάκου του μπόξ στα χέρια των καλοπληρωμένων υπαλλήλων των βαρόνων των μήντια, τα πράγματα θα παραμένουν ως έχουν. Οι πολιτικές ηγεσίες θα κινούνται με το μάτι και το αυτί στραμμένα στα δελτία των οκτώ ενώ οι πολιτικοί θα βλέπουν την καριέρα τους να καθορίζεται από την συχνή η αραιή τους παρουσία στα στούντιο των τηλεοράσεων.

Ούτε είχε ούτε και τώρα θα έχει σημασία αν αυτά που εκεί μεταφέρονται είναι ακριβή η παραπειστικά. Ούτε τα ειδησεογραφικά επιτελεία δείχνουν να νοιάζονται αλλά ούτε και οι τηλεθεατές φαίνεται ιδιαίτερα να το μετράνε. Αφού οι τηλεθεάσεις δεν αυξομειώνονται με βάση την διάψευση η επιβεβαίωση των εκεί λεγομένων. Περισσότερη σημασία έχει το «θέαμα». Ποιος θα φωνάξει δηλ., ποιος ενδεχόμενα θα γελοιοποιηθεί, ποιόν θα προσβάλλουν δίχως να τολμήσει να απαντήσει και ποιοί τέλος θα μαλλιοτραβηχτούν με εκφράσεις πεζοδρομίου και ύφος αρειμάνιου βαζιβοζούκου.
Οσες περισσότερες ακρότητες και γελοιότητες, τόσο μεγαλύτερη τηλεθέαση. Δεν μεταδίδονται πληροφορίες ούτε βέβαια και ίχνος καινούργιας γνώσης. Η τηλεθέαση επιζητεί φτηνό κουτσομπολιό, χυδαιότητα και απαξίωση. Και οι πολιτικοί ταγοί του τόπου συνωστίζονται στα πλατώ απαξιωνόμενοι στα μάτια του κοινού, προκειμένου να εξασφαλίσουν αυτό το περίφημο δεκάλεπτο δημοσιότητας. Τι χρειαζόμαστε λοιπόν το Κοινοβούλιο και τις εκλογές; Εχουμε τις περίφημες εκπομπές λόγου και (τρομάρα της) ενημέρωσης μαζί και με τις δημοσκοπήσεις. Που γνήσια η όχι (δεν έχει ιδιαίτερη σημασία) αντανακλούν τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης σ’ αυτά που περνούν μπροστά από τις οθόνες των τηλεοπτικών συσκευών. Αφoύ εκεί γαλουχείται η όποια δημοκρατική μας ευαισθησία, γιατί εκεί να μην ολοκληρώνεται κιόλας;

Aπ’ ό,τι φαίνεται μάλιστα οι ηγεσίες του τόπου διαμορφώνουν θέσεις, αρχές και προτάσεις με βάση τα πορίσματα αυτών των, προβληματικής πλέον εγκυρότητας, ερευνών. Γιατί λοιπόν να μην αφήσουμε στους καναλάρχες επίσημα πλέον, μέσω των τηλεοπτικών τους παρουσιαστών εκπροσώπων, την ευθύνη διαμόρφωσης των κανόνων του παιχνιδιού; Αυτοί να επιλέγουν ηγεσίες, να προκρίνουν πολιτικές, να καθιερώνουν νομοθετικά πλαίσια και να κινητοποιούν λαικές στηρίξεις. Κι’ αντί για κόμματα να έχουμε εταιρίες δημοσκοπήσεων που να παλεύουν να περάσουν τα δικά τους - με το εξυπνότερο σύστημα, δήθεν, αντικειμενικότητας.

Αφού είμαστε για γέλια, τι θα πείραζε να το εκμεταλλευόμασταν κιόλας - εμφανίζοντας μια πραγματικά παγκόσμια πολιτειακή πρωτοτυπία.

Πλήρες Άρθρο »

ΨΗΦΟΣ ΚΑΤΑΔΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΡΓΗΣ

Την φορά αυτή οι έλληνες δεν ψήφισαν με τα πόδια αλλά με το κεφάλι τους. Η καθαρή καταδίκη της κυβέρνησης δεν προέκυψε σαν αποτέλεσμα απογοητεύσεων από συγκεκριμένες πολιτικές. Αλλά σαν προιόν αγωνίας για το που ακριβώς οδηγείται ο τόπος. Χειρισμοί επικίνδυνοι, ανακόλουθοι αλλά και θεσμικά επικίνδυνοι επέβαλαν στον μέσο έλληνα να θεωρήσει από διαφορετική οπτική γωνία τα προβλήματα του τόπου.

Γι αυτό και οι πολίτες ψήφισαν. Εστω και απέχοντας. Διότι δεν ήθελαν πιθανότατα να καταψηφίσουν τους υπονομευτές των προσδοκιών τους. Κάνοντας ακόμη μεγαλύτερη την συντριβή των κυβερνητικών επιλογών και μεθοδεύσεων. Διότι μεγαλύτερη εκλογική συμμετοχή θα διεύρυνε παραπέρα το μέγεθος της κυβερνητικής ήττας. Αυξάνοντας παράλληλα και το συναίσθημα κυριαρχίας αλλά και τις πιθανές εκρήξεις αλαζονίας από την πλευρά ορισμένων στελεχών της αντιπολίτευσης.

Ο κόσμος είναι οργισμένος. Από την έλλειψη δημοκρατικής ευαισθησίας και κοινής λογικής. Τιμώρησε την κυβέρνηση για την κατάφωρη παραβίαση υποσχέσεων και την προδοσία προσδοκιών και ονείρων. Η εκλογική απαξίωση των κυβερνητικών πρακτικών υπήρξε περίπου εκκωφαντική. Ο σχηματισμός ενός ευρωψηφοδελτίου εσωκομματικών ισορροπιών και διάφανης αναξιοκρατίας, η άθλια κομματική συμπεριφορά απέναντι στην πρώην Υπουργό Παιδείας, η αήθης κίνηση υπονόμευσης της Υπουργού Εξωτερικών για δήθεν ευθύνες της στην δραπέτευση υπόλογων για το σκάνδαλο Siemens επιχειρηματικών στελεχών, η πλήρης αποσιώπηση του γεγονότος πως το υπό διερεύνηση σκάνδαλο αφορούσε τις ενέργειες της τότε κοινοπραξίας Siemens – Intrakom (ένας μάλιστα εκ των υπόπτων υπήρξε στέλεχος και των δύο εταιριών) αλλά και η ενοχλητική κάλυψη έκδηλα εκτός ηθικής κινούμενων κυβερνητικών στελεχών συνέβαλαν αποφασιστικά στην πρόσθετη καχυποψία της κοινής γνώμης. Χώρια βέβαια από τα ζητήματα πολιτικής αναποτελεσματικότητας και έλλειψης πολιτικού στίγματος που σημάδεψαν την κυβερνητική πορεία.

Δεν επιβράβευσε βέβαια ο λαός εντυπωσιακά και κανέναν άλλο. Διότι οι εναλλακτικές λύσεις είναι χλωμές και δίχως φόρτιση αισιοδοξίας και υποσχέσεων. Ο μεγάλος πολιτειολόγος Paul Lazarsfeld έχει γράψει πως τις εκλογές δεν τις κερδίζουν οι αντιπολιτεύσεις. Αλλά πως τις χάνουν οι κυβερνήσεις. Το πρόβλημα στην χώρα μας είναι πως δεν εμπνέει κανένας. Με αποτέλεσμα ο κόσμος να αγωνιά για το αύριο δίχως να μπορεί να ακουμπήσει με σιγουριά πουθενά. Ο Αρχηγός της Αξ. Αντιπολίτευσης αποπνέει ειλικρίνεια και σοβαρότητα. Αλλά ο κόσμος δεν εμπιστεύετα! ι τον πολιτικό του περίγυρο. Υπήρξε πραγματικός άθλος η προσωπική του επιτυχία (διότι ουσιαστικά πολέμησε μόνος) να εξασφαλίσει αυτό το εκλογικό ποσοστό για το κόμμα του. Διότι οι εκλογείς ακόμη αποστρέφονται την παράταξη της οποίας προίσταται και, ιδίως οι νεότεροι, χλευάζουν τις τυμπανοκρουσίες περί …σοσιαλισμού!!

Ο ίδιος για να εμπνεύσει οφείλει να μεταβάλει το εταιρικό σήμα του πολιτικού χώρου που καθοδηγεί και να υιοθετήσει θέσεις μετριοπαθείς, σύγχρονες, αδογμάτιστες και ρεαλιστικές. Και να απαγκιστρωθεί, όπως έχει ήδη αρχίσει βαθμιαία να το κάνει, από κυκλώματα εργολαβικά και προμηθευτικά – αλλά και από τους πολιτικούς τους εκπροσώπους και διεκπεραιωτές – ώστε να εξασφαλίσει ισχυρή και σταθερή αξιοπιστία και λαική εμπιστοσύνη.

Στα μικρότερα κόμματα είναι ολοφάνερο πως λαική στήριξη δεν υπάρχει. Στις σημερινές συνθήκες απαξίωσης των κεντρικών κομματικών οργανισμών θα έπρεπε να είχαν κυριαρχήσει σαρωτικά. Είναι όμως ολοφάνερο πως μετέχουν αντί να οδηγούν σε έξοδο από την κρίση. Η στροφή προς τα αριστερά του ΣΥΝ και η στήριξη των αθλιοτήτων των λογής κουκουλοφόρων σε πόλεις και πανεπιστημιακούς χώρους δεν απέδωσε. Ακρα υπάρχουν ήδη στον τόπο. Δεν αποδίδει ο εναγκαλισμός τέτοιων θέσεων από την παλιά μετριοπαθή παράταξη του Κύρκου, του Κωνσταντόπουλου, του Κ! ουβέλη και του αξέχαστου Μ. Παπαγιαννάκη. Οι οικολόγοι απλά μετατράπηκαν σε όχημα μεταφοράς δυσαρέσκειας (κι’ αξιοποίησης βέβαια των περιβαλλοντικών διακηρύξεων όλων των άλλων) δίχως όμως την μεταμόρφωσή τους σε ολοκληρωμένο πολιτικό κίνημα.

Και κάτι τελευταίο. Πολλοί με επικρίνουν διότι σχολιάζω υποτίθεται τα γεγονότα από απόσταση. Δίχως να μετέχω σε διαδικασίες που, όπως ισχυρίζονται, έχω ευθύνες για τα αδιέξοδά τους. Λησμονούν όμως όλοι αυτοί πως μετέχοντας στην πολιτική πάλευα για πολιτικές που και σήμερα υποστηρίζω πως είναι απαραίτητες για τον τόπο. Και πως σχεδόν όλοι τότε αντιδρούσαν καταγγέλλοντάς τες σαν νεοφιλελεύθερες. Δίχως αντιπροτάσεις και εναλλακτικές λύσεις. Πόσοι θυμούνται πως εγκατέλειψα την πολιτική εξ αιτίας της διακομματικής τότε σιωπής για τις ! σκανδαλώδεις προμήθειες του ΟΤΕ; Αλλά και λόγω της εξοργιστικής απάθειας απέναντι σε όλα αυτά της κοινής γνώμης;

Οσο για το επιχείρημα πως ο νεοφιλελευθερισμός κατέρρευσε προκαλώντας την διεθνή οικονομική κρίση δύο μόνο σχόλια. Ο νεοφιλελευθερισμός κατηγορείται για την εφαρμογή σκληρού μονεταρισμού. Της περιορισμένης δηλ. διάθεσης χρήματος. Η κρίση όμως προκλήθηκε από την παροχή εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών και των κυβερνήσεων απίστευτων ποσοτήτων χρήματος. Αρα; Πολλές Τράπεζες επίσης στην Αμερική διώχθηκαν ποινικά διότι διέθεταν δάνεια σε εύπορους λευκούς κι όχι σε άκληρους κι αδύναμους να ξεπληρώσουν τα χρέη τους μαύρους. Γιατί αυτό! επέβαλαν οι νόμοι της κυβέρνησης και οι πολιτικές επιταγές του Κογκρέσου. Πως απέτυχε λοιπόν η οικονομία της αγοράς;

Εγώ είμαι συνεπής σε θέσεις κι αρχές. Οι επικριτές μου όμως;

Πλήρες Άρθρο »

ΣΧΟΛΙΑ

 Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΗΣ ΕΥΠΡΕΠΕΙΑΣ, ΤΗΣ ΜΕΤΡΙΟΠΑΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ


Ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης δεν είναι πιά μαζί μας. Η απουσία του θα πλήξει την χώρα και τον λαό μας. Σε μιά περίοδο καταβύθισης του τόπου στην απαξίωση, την διαφθορά και την γελοιότητα προσωπικότητες όπως αυτή του Μιχάλη θα απουσιάζουν από το πολιτικό στερέωμα. Δεν ξέρω σε τι βαθμό η κοινωνία καταλαβαίνει το μέγεθος της απώλειάς του. Αν κρίνω από τους γελωτοποιούς που επελέγησαν να μετέχουν στην 100άδα των 'μεγάλων ελλήνων' και την απουσία προσωπικοτήτων με περιεχόμενο, ουσιαστική δράση και παιδεία ίσως η έλλειψη του Μιχάλη να μην δυσαρεστήσει τους πολλούς αδιάφορους στις ημέρες μας συμπατριώτες μας. Για τον τόπο όμως και στην ουσία η απώλεια θα είναι μεγάλη. Ηπιων τόνων πολιτικός, με απόψεις, με ιδέες και πρτάσεις. Ενας πολιτικός αντίπαλος που συχνά χαιρόσουν να διαφωνείς μαζί του. Διότι οι αντιρρήσεις του ήσαν γεμάτες αντι-προτάσεις και ζωντανό εποικοδομητικό πολιτικό λόγο. Εβγαινες πάντα πολιτικά πλουσιότερος από μιά συζήτηση με τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη. Αν και ιδεολογικά στην αντίπερα όχθη από τον Μιχάλη, αισθάνομαι σαν κάποιος να μου έκλεψε ένα κομμάτι της ψυχής μου. Ο Μιχάλης συζητούσε, δεν κραύγαζε. Πρότεινε, δεν ούρλιαζε. Αποδείκνυε τον πολιτισμό της πολιτικής. Δεν κατρακύλαγε στην υστερία του φανατισμού και στην χυδαιότητα του πολιτικού Κατινισμού. Μιχάλη, θα μας λείψεις...

 

ΚΑΙ Ο ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΤΗΣ ...ΚΟΡΟΙΔΙΑΣ

Σοβαρές προσωπικοτητες της κοινωνίας αποφάσισν να συστήσουν έναν καινούργιο πολιτικό οργανισμό - την Δράση. Είχα από την αρχή επιφυλάξεις για το εγχείρημα φοβούμενος την έλλειψη προβολής. Εκτιμούσα πως η έλλειψη οικονομικών μέσων θα δυσκόλευε την παρουσίαση της νέας κίνησης στο ελληνικό κοινό και βέβαια θα ενταφίαζε κάθε δυνατότητα επικοινωνίας των θέσεων και των προτάσεών της. Ποτέ όμως δεν περίμενα πως το καίριο πλήγμα θα ερχόταν από απόφαση του μοναδικού έλληνα επιφορτισμένου με την ορθολογική λειτουργία της Δημοκρατίας. Ο Υπουργός Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης κλπ κ. Προκόπης Παυλόπουλος αποφάσισε να απαγορεύσει την δημόσια προβολή οποιουδήποτε εκτός Βουλής ευρισκόμενου κόμματος!! Με άλλα λόγια, το πολιτικό κατεστημένο νομοθετικά πνίγει την δημοκρατία επιβάλλοντας στους έλληνες να ακούν, να αξιολογούν και βέβαια να ψηφίζουν τα κόμματα μοναχέ εκείνα που και στο παρελθόν ψήφισαν και πιθανότατα τώρα σιχαίνονται. Ο θεματοφύλακας της Δημοκρατίας αποφάσισε εν ψυχρώ να προχωρήσει στην στείρωσή της. Ακόμη περισσότερο παράδοξη βέβαια είναι και η θέση του Συμβ. Επικρατείας, που αποφάσισε να ασχοληθεί με το θέμα και σχετικά να αποφανθεί τον ...ερχόμενο Οκτώβριο!! Απόλυτα έγκαιρα δηλ. σε σχέση με το επικείμενο ζήτημα και την ελεύθερη λαική βούληση στις (τωρινές βέβαια) Ευρωεκλογές. 

  
       

ΑΓΝΟΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Εχουμε πλήρη άγνοια κινδύνου. Τα πρόσφατα επεισόδια με πρωταγωνιστές μουσουλμάνους μετανάστες δεν είναι παρά η κορυφή ενός τεράστιου παγόβουνου. Που ξαφνικά θα χτυπήσει την ανύποπτη κοινωνία μας με απίστευτη δύναμη. Πως ζούν οι άνθρωποι αυτοί, που θρησκεύονται, ποιός τους κάνει κατήχηση, ποιές εκδοχές του Ισλάμ διδάσκονται; Μιά ωρολογιακή βόμβα λειτουργεί στα σπλάχνα της κοινωνίας μας κι' εμείς ανύποπτοι ακολουθούμε την καθημερινότητά μας. Οπως σημειώνω σε κείμενό μου παρακάτω, είναι απαραίτητο να αποκτήσουμε σαφή μεταναστατευτική πολιτική. Και να αντικρίσουμε τους μετανάστες (μουσουλμάνους και μη) που ζούν και δουλεύουν στη χώρα μας σαν πραγματικούς ανθρώπους - κι όχι σαν σκιές. Διαφορετικά στο κοντινό μέλλον θα βρεθούμε μπροστά σε συγκλονιστικές εκπλήξεις. Με τραγικά αποτελέσματα. 

 

Η ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΝΤ

Δεν μας παρουσίασε κάτι καινούργιο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με την τελευταία του έκθεση. Εδειξε απλά στους εθελοτυφλούντες πως το πρόβλημα της χώρας δεν είναι ούτε η διεθνής οικονομική κρίση ούτε η εκτεταμένη φοροδιαφυγή. Το πρόβλημα είναι οι τεράστιες δημόσιες δπάνες. που τρώνε το βιός μας και μας ρίχνουν πίσω στην υπανάπτυξη. Ανακάλυψε τώρα η κυβέρνηση άχρηστους δεκάδες δημόσιους φορείς. Κι' επιχειρεί συγχωνεύσεις και ίσως και καταργήσεις,. Μα η ίδια σε τρία μόνο χρόνια ίδρυσε 695 καινούργιους!!  Ενώ τον κατάλογο των καταργήσεων τον είχα συντάξει εγώ από το 1992. Και ουσιαστικά κατήργησαν ...εμένα!! Για να μην θιγούν συντεχνίες και βολεμένοι αργόμισθοι. Θα γίνει τώρα τίποτε; Εχω επιφυλάξεις, αλλά μακάρι. Να μην ξεχνάμε πως και την κα Λούκα Κατσέλη στο ΠΑΣΟΚ πήγαν να την εξοντώσουν, όταν προ μηνών είχε πεί το αυτονόητο. Πως εάν κάποιος δημόσιος φορέας δεν προσφέρει έργο η έχει ξεπερασθεί θα πρέπει να καταργηθεί...


Πλήρες Άρθρο »

Christianity and Islam: The Search for Peaceful Coexistence

(Paper by Andreas Andrianopoulos, Woodrow Wilson Center European Graduate Conference, Constantinople, October 2008)  

There are essentially two viable alternatives between the world’s most powerful and aggressive religions: Confrontation or Co-existence. Confrontation would ultimately lead to chaos, bloodshed and endless acts of terrorism and violent counter initiatives. There are pending Christian repercussions upon Islamic followers’ intolerance of western freedoms of speech and gruesome acts of terrorism that appalled all reasonable and peace loving civilians. Strike would ultimately lead to counterstrike and political acts of unjust discrimination and outright hostility. Turkey’s candidacy to European Union membership and its unfavorable treatment by xenophobic elements of western societies is a point at hand. In short, the option of confrontation would ultimately play into the hands of extremist jihadists that pursue the road of a final clash of civilizations.

The option of co-existence is quite realistic. After all, the two cultures have lived together for centuries, albeit in an atmosphere of – direct or indirect - domination of the one (Christianity) over the other (Islam). However, the option of peaceful co - existence should not be taken lightly. It is not easy now that religious fundamentalism has broken out of its strict societal bounds and has been associated with self –righteousness and nationalism to be contained back within the limits of religious faith. For this option to succeed there is a need of a close realignment between the leaders (religious and otherwise) of Muslim communities in the West and the centers of dissemination of Islamic teaching in the countries of the Middle East, Central and South Asia.

It is imperative however for the West (especially Western Europe) to take into consideration some basic features of the existing political condition. The effort for rapprochement should not be viewed as an attempt to appease the religious fanatics. Appeasement is considered a weakness by many a revolutionary. And the fanatic jihadists are engaged in a sort of revolution. If the West is prepared to make way for accommodation its intentions should not be misunderstood. Any sign of weakness would promote further radicalization and new attempts at undermining the social order.

For the extreme teachings of Islam the West is the enemy; not because of what it does, but because of what it stands for. The values of freedom and tolerance constitute an unacceptable threat for the exponents of usurper Islam. Any act of appeasement therefore, will be viewed as a sign of fear and a willingness to bend our values to accommodate the objectives of the distorted version of Islam as taught by the jihadists.

It is imperative therefore that Western Europe stands firm in upholding its basic values and principles and to demand from Islam respect, tolerance and accommodation. The prospect of co-existence can only be built upon the understanding that there is a mutual respect of each other’s values, of the rule of law and of the dominant societal norms. In the same way that a Christian woman in a Muslim country cannot move around dressed in a provocative way and with her hair uncovered, it is equally demanding for Muslims to behave in the West in the way that western values dictate. It is not easy to understand why western countries should erect Mosques in their cities while it goes without question that any similar initiative by westerners in Moslem countries (ie., Saudi Arabia, Sudan or Pakistan) is usually beyond the bounds of the law and of local tolerance.

It goes without saying that all of the above should become issues of a fruitful dialogue with the leaders of Muslim communities in the West as well as with Islamic leaders in Muslim countries on a step-by-step basis. Friction should be avoided at all costs. But the West should remain firm in its beliefs and support of its way of life.

There are of course many fields for substantial cooperation and mutual understanding. The issue of democracy is of paramount importance. Unfortunately, its adoption by the dominant neo-conservative caucus in Washington and its becoming the banner of US involvement in Iraq and the Middle East in general has loaded the concept with negative ideological overtones. This, however, should not prohibit sincere efforts by other parties (e.g. the European Union) to encourage pro-democracy forces in the Islamic world to engage actively in the political arena.

One should nevertheless always keep in mind that the values and teachings of Islam are not entirely compatible with the concept of an entirely open democratic process, as we understand it in the West. It is necessary therefore to accommodate for local idiosyncrasies and peculiarities when debating the application of democracy in an Islamic context. This does not mean of course that Europe should compromise its values with despotic rule in the Muslim world neither with emerging democracy - bashing Islamic fundamentalist regimes.

Europe’s attitude towards the Arab world should not give excuses to basically unfounded allegations that, because of oil, Europeans have sold out to the Arabs (clf. the recent publication by Bat Ye'or, Eurabia: The Euro-Arab Axis). There should not be double standards vis a vis the Arabs / Moslems and their pursuits. Europe cannot be concerned only about the Palestinians and appear indifferent to the plight of indigenous Africans suffering by Muslim Arab militias in Darfur of western Sudan. These considerations, however, should not hamper the realization that western European pure concepts of democracy cannot be totally applicable in the Muslim world. There should be discussions with Muslims leading to final governmental blueprints, which should contain provisions for citizen participation in decision-making and policy design.

Primarily, these efforts should be directed towards the implementation of directives dealing with market reform and effective social protection. These are spheres of policy in which Europeans can be firm and absolute. The battle against corruption and exploitation of natural resources for the benefit of some exclusive and well-placed social elite should be a priority. Socially conscious Europeans cannot tolerate regimes disregarding the welfare of their citizens and caring after the interests of a small group of people. This is not something that Islam condones and it is a point that Europeans should point manifestly to Muslim leaders. Unequivocal support for policies promoting the well being of poor Arab populations would settle well even with Islamist radicals and prove that westerners do not close their eyes to injustice and to unfair distribution of the wealth accumulated by the exploitation of national natural resources.


Finally, religious tolerance should be a crucial step towards an understanding and peaceful co-existence between Christianity and Islam. Islam does not preach fanaticism. This is a distortion introduced by fanatics. The Qur’an clearly states that 'There is no compulsion in religion.' (The Qur'an 2:256). And this is the verse frequently used by Muslims to defend themselves against the charge that Islam is an intolerant religion. The charge of intolerance has been haunting Muslims everywhere since the beginning of Islam. And this was because versions of Islam teach almost total intolerance. According to many fundamentalist teachings (a) Muslims believe that they have the right to compel people to accept Islam because it is the truth. (b) Muslims believe that Mohammad was given a divine command to fight against people, not in self defence or for economical or political reasons, but because people do not worship the one Mohammad worshipped and (c) The above teachings place no value on the human free will. To them, forcing Islam on people is justified if later on they will become Muslims. Within this context therefore it is not an exaggeration to say that the sword is Allah's final word.


In a recent speech at Regensburg University in Germany, the Pope explored some of the spiritual as well as historical differences between Islam and Christianity. He also dwelled upon the relationship between violence and faith. When he touched upon the above mentioned sensitive issue he made it quite clear that the words he used were not his own but those of the long gonemedieval Emperor Manual II Paleologos of the Byzantine Empire. Of the Orthodox Christian empire that is, which had as its capital the fabled city of Constantinople. Which is now the Turkish city of Istanbul. The Pope stressed that the then emperor's wordswere: 'Show me just what Muhammad brought that was new and there you will find things only evil and inhuman, such as his command to spread by the sword the faith he preached.' Pope Benedict reiterated the word 'I quote' twice to stress the words were nothis and added that violence was 'incompatible with the nature of God and the nature of the soul'.


However, the national parliament of Pakistan passed almost immediately a resolution claiming that: 'the derogatory remarks of the Pope about the philosophy of jihad and Prophet Mohammed have injured sentiments across the Muslim world and pose the danger of spreading acrimony among the religions.' In India, which has a sizeable Muslim population, Minority Commission Chairman Hamid Ansari said: 'The language used by the Pope sounds like that of his 12th-Century counterpart who ordered the crusades”.


How can statements like these, along with an explosion of violent demonstrations in the streets that claimed at least one human life, be reconciled with exclamations of religious tolerance and peaceful coexistence? Besides, it is well documented that there is no lack of anti-Christian rhetoric in the Muslim world. This kind of reaction justifies many westerners’ fear that there is a strong link for many Islamists between religion and violence. Their refusal to respond to criticism with rational arguments, but only with demonstrations, threats, and actual violence it appears to prove the point.


The essence of the passage in the Pope’s speech is about forced conversion. It begins by pointing out that Mohammed spoke of faith without compulsion when he lacked political power, but that when he became strong, his perspective changed. Benedict goes on to make the argument that violent conversion -- from the standpoint of a Byzantine shaped by Greek philosophy, and therefore shaped by the priority of reason -- is unacceptable. For someone who believes that God is absolutely transcendent and beyond reason, the argument goes, it is acceptable. Muslim religious leaders never clarified whether they agreed with this part of the old emperor’s arguments and with the Pope’s relative conclusion!!


Muslim leaders, nevertheless have now to prove that the above-mentioned verse, ie, “there is no compulsion in religion”, dominates in reality Islamic thinking today. And prove the long gone Byzantine Emperor wrong. If the Muslims reject the Pope’s speech, they have to acknowledge the rationalist aspects of Islam. The burden is on the Ummah to lift the religion out of the hands of radicals andextremist scholars by demonstrating that Muslims can adhere to reason.The community elders have to influence religious leaders to tone down their rhetoric and calm younger Wahhabist activists. They have to exacerbate tolerance and co-existence with followers of opposite religious beliefs. And demonstrate that their religion is not bellicose by repudiating plainly conversion by force.


There is an intensifying tension in Europeover the powerful wave of Muslim immigration. Frictions are high on both sides. Europeans fear that the Muslim immigrants will overwhelm their native culture or form an unassimilated and destabilizing mass. Muslims feel unwelcome, and some extreme groups have threatened to work for the conversion of Europe. Europeans should show tolerance and embrace multiculturalism and co-habitation with the different. But all these would remain empty words if they are not accompanied by the other side’s understanding that they reside in countries with their own journeyes in history. Where cultural habits have been commonly erected and traditions shaped. These have also to be respected. Muslim leaders should not expect all the moves to come from the west. It was not, after all, the West and its religious hierarchy who have hitherto unfolded the flags of intolerance and extremist fundamentalism.


It is for the respected religious leaders of the Muslim communities, therefore, and for the Islamic countries to make clear that they think in a peaceful and tolerant way. And that this is the context through which they view their relations with the West. Only in this way a war of civilizations can be averted. And the extremists from both sides pushed to the margins of social and political life.

Πλήρες Άρθρο »

Η ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ

             Η ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ  

Πριν χρόνια είχα επισημάνει πως η έλλειψη μεταναστευτικής πολιτικής και η αλλοπρόσαλλη στάση του ελληνικού κράτους απέναντι των μουσουλμάνων κατοίκων της χώρας θα οδηγήσει σε αναταράξεις και κοινωνικές συγκρούσεις. Δυστυχώς, οι φόβοι μου για μια ακόμη φορά άρχισαν να επαληθεύονται.

Βασική αιτία των προβληματικών εξελίξεων είναι η έλλειψη συγκροτημένης και ικανής να εφαρμοσθεί μεταναστευτικής πολιτικής. Να ξεκαθαρίσω από την πρώτη στιγμή πως οι μετανάστες δεν είναι υπεύθυνοι για τα οικονομικά προβλήματα της χώρας. Αντίθετα, η παρουσία τους είναι χρήσιμη για τομείς της οικονομικής δραστηριότητας και συμβάλλουν στην όποια παραγωγική απόδοση της χώρας. Δυστυχώς, η απουσία επίσημης πολιτικής απέναντί τους προκαλεί φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας. Διότι, πολύ κόσμος, δίχως ενημέρωση, τείνει να καταλογίζει στους ξένους ευθύνες για προβλήματα που δεν προέρχονται απ’ αυτούς,

Οι περισσότεροι τομείς απασχόλησης των ξένων έχουν πάψει από πολλού να ελκύουν έλληνες. Ελάχιστες κατηγορίες ντόπιων εργαζομένων αντιμετωπίζουν, για την ώρα τουλάχιστον, σοβαρό ανταγωνισμό από μετανάστες. Η αντίδραση όμως που δημιουργείται είναι σοβαρή. Και οφείλεται κυρίως σε δύο ζητήματα. Οι περισσότεροι ξένοι δεν είναι ενσωματωμένοι, για διάφορους λόγους, στο σύστημα λειτουργίας της ελληνικής κοινωνίας. Δεν καταγράφονται, δεν έχουν νόμιμα χαρτιά, δεν πληρώνουν φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. Εν τούτοις τα παιδιά τους πηγαίνουν σε ελληνικά σχολεία, δίχως την κατάλληλη γνώση της γλώσσας και του αντικειμένου των σπουδών τους. Το αποτέλεσμα είναι καθυστέρηση πολλών σχολείων στην αποτελεσματικότητα της αποστολής τους αλλά και επιβάρυνση οικονομική του εκπαιδευτικού συστήματος εφ’ όσον δεν υπάρχει συμμετοχή των γονιών στα βάρη.

Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στην υγεία. Τα κρατικά συστήματα περίθαλψης είναι ανοιχτά σε όλους τους ξένους (και δεν μπορεί να είναι και διαφορετικά) αδιάφορο αν είναι αυτοί νόμιμοι και επίσημα ασφαλισμένοι η παράνομοι. Τα οικονομικά βάρη συνεπώς διογκώνονται ενώ οι συνεισφορές φθίνουν. Το αποτέλεσμα βέβαια όλων των παραπάνω είναι χειρότερη παιδεία και περίθαλψη για όλους. Οι κοινωνικές αντιδράσεις που προκαλούνται είναι λοιπόν εύλογες και δεν εδράζονται σε κάποιον τυφλό εθνικισμό η υστερική ξενοφοβία. Αυτά είναι ζητήματα υπαρκτά και το κράτος οφείλει να τα αντιμετωπίσει.

Η ανεξέλεγκτη εισροή ξένων στην χώρα μαζί με την αυξανόμενη οικονομική δυσπραγία θα οδηγήσει σε απερίγραπτες κοινωνικές συγκρούσεις. Η χάραξη μιάς αποτελεσματικής μεταναστευτικής πολιτικής δεν είναι βέβαια ευχερής. Είναι όμως απαραίτητη. Οφείλουν οι αρχές να αποσαφηνίσουν τους αριθμούς και τις επι μέρους ειδικότητες των ξένων που η χώρα μπορεί να ανεχθεί και να απορροφήσει. Και να ξεκαθαρισθεί αν είμαστε χώρα αφομοίωσης η φιλοξενίας. Δηλ. δεχόμαστε ξένους για ορισμένο διάστημα η για μόνιμη εγκατάσταση;

Στην πρώτη περίπτωση οφείλουν όλοι να δηλώνονται, να καταγράφονται και να αποκτούν κάποιου είδους έγγραφο διαμονής. Μέσα σε 7 μήνες θα πρέπει με ήπιες εξετάσεις να αποδεικνύουν επάρκεια στην ελληνική γλώσσα και απόδειξη κάποιας επαγγελματικής εξειδίκευσης (όλα αυτά με διαδικασίες απλές, δίχως γραφειοκρατία και δίχως ένταξη σε φορολογικό και ασφαλιστικό σύστημα). Σε ανάγκη περίθαλψης η ένταξης παιδιών στο εκπαιδευτικό σύστημα θα είναι απαραίτητη η ύπαρξη εργοδότη και η δική του σχετική επιβάρυνση. Το παιδί θα πρέπει υποχρεωτικά να πάρει την ελληνική υπηκοότητα και να ενταχθεί σαν κανονικός πολίτης στο σύστημα. Αρνηση των γονιών θα οδηγεί σε υποχρεωτική και άμεση απέλαση όλων.

Στην περίπτωση της πολιτικής της αφομοίωσης οι παραπάνω διαδικασίες θα συνοδεύονται από δύο πρόσθετες κινήσεις. Με την καταγραφή ο ξένος θα ορκίζεται αφοσίωση και πίστη στο ελληνικό κράτος, θα εξετάζεται στο 7μηνο για επάρκεια γλώσσας και ελληνικής ιστορίας και, εφ’ όσον βρίσκεται στην κατηγορία που το κράτος επιθυμεί την παρουσία του, θα παίρνει ταυτότητα, ΑΦΜ και ασφαλιστικό μητρώο. Ανάλογα με την ηλικία θα καλείται για στράτευση αλλά θα απαγορεύεται η πρόσκληση συγγενών από την χώρα προέλευσης για τουλάχιστον 10 χρόνια.

Αυτονόητα, κάθε ένας που θα βρίσκεται δίχως τα σχετικά χαρτιά θα απελαύνεται ανεξάρτητα από αντιδράσεις και συνέπειες. Τα καραβάνια των παράνομων εισβολέων στην χώρα θα αντιμετωπίζονται όπως επιβάλλει η κανονική νομοθεσία. Εφ’ όσον η ΕΕ διατυπώσει αντιρρήσεις ας αναλάβει και την σχετική ευθύνη απορρόφησης και συντήρησης των ανθρώπων αυτών. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως οι ίδιοι αποφάσισαν να παρανομήσουν. Ουδείς τους το επέβαλε…

Ιδιαίτερο ζήτημα είναι αυτό της θρησκείας. Και μάλιστα της μουσουλμανικής. Εφ όσον οι υπόλοιποι, ασιάτες κυρίως, μετανάστες δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν κάποιο σχετικό πρόβλημα. Αφού η παρουσία μεταναστών δεν θα είναι ανεκτή δίχως τα απαραίτητα χαρτιά και την δήλωση αφοσίωσης στην Ελλάδα είναι αυτονόητο πως όλοι θα οφείλουν να ομιλούν την ελληνική γλώσσα. Παρεξηγήσεις λοιπόν σχετικές με την θρησκεία, τα ιερά κείμενα και κακοπροαίρετες προσβολές δεν θα είναι δυνατόν να γίνονται. Από την άλλη μεριά, κι επειδή οι άνθρωποι αυτοί είναι εξαιρετικά αφοσιωμένοι στην αυστηρή τους θρησκεία, είναι αυτονόητο πως θα πρέπει να διευκολύνονται από το κράτος στην λατρεία τους. Τζαμιά λοιπόν θα προει να υπάρχουν. Δίχως όμως την παραμικρή ανάμιξη ξένων κρατών και την διδασκαλία του Ισλάμ από επαγγελματίες ταραξίες.

Το λεπτό όμως ζήτημα βρίσκεται στον σεβασμό αξιών και αρχών. Πιθανότατα οι εθνικές αξίες της χώρας υποδοχής μεταναστών, όπως λ.χ. η Ελλάδα, να συγκρούονται με τις αξίες των επισκεπτών της. Το habeas corpus λ.χ. που κυριαρχεί στη Δύση, και κατά συνέπεια αποτελεί βασική αρχή κάθε κοινωνικής αντίληψης και στην χώρα μας, επιβάλλει τον σεβασμό κάθε αντίθετης άποψης και την ανοχή ακόμη και – μη βίαιων βέβαια – ακροτήτων. Στην χώρα μας η προσβολή συμβόλων, κατ’ αρχήν, δεν τιμωρείται. Υπάρχουν βέβαια τα δικαστήρια στα οποία προσφυγές είναι δυνατόν να γίνουν εφ’ όσον θίγονται αρχές και ηθικοί κανόνες που για κάποιους λογίζονται σαν απαράβατοι.

Στην λογική πάνω αυτή οφείλουν και οι μετανάστες να καταλάβουν πως στην κοινωνία που ήλθαν οφείλουν να σέβονται τις αξίες και τα ήθη της χώρας υποδοχής. Και όχι να επιβάλουν πάνω της τα δικά τους. Σε όποιον κάτι τέτοιο δεν αρέσει υπάρχει πάντοτε ο δρόμος της επιστροφής. Στην Ελλάδα δεν εφαρμόζεται η Σαρία (ιερός μουσουλμανικός νόμος). Και η ούμα (μουσουλμανική κοινότητα) δεν είναι παρά μιά μικρή νησίδα σε ένα διαφορετικό και αλλόθρησκο πέλαγος. Διαδηλώσεις λοιπόν και βανδαλισμοί για παραβίαση κάποιων ενδεχόμενα ιερών κανόνων η συμβόλων συνιστούν προσβολή των αρχών και των αξιών της χώρας υποδοχής. Και αυτή δικαιούται να αντιδράσει. Με κάθε μέσον.

Είναι αυτονόητο βέβαια πως όταν ορδές νεαρών αλητών καίνε τις ελληνικές πόλεις και η κοινωνία σχεδόν εκστατικά θαυμάζει τον «καταπιεσμένο δυναμισμό» της νέας γενιάς το μήνυμα που εκπέμπεται στους μετανάστες – ιδιαίτερα τους νέους – είναι πως αυτές οι αξίες κυριαρχούν στην χώρα που ήρθαν. Και πως οι βανδαλισμοί συνιστούν μεθοδολογία αντίδρασης σε οτιδήποτε δυσάρεστο η και καταδικαστέο.

Όπως στρώνεις δηλ., έτσι και θα κοιμηθείς…

Πλήρες Άρθρο »

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ

                                  ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ

Ελάχιστοι πιά αμφιβάλλουν στις μέρες μας πως οι περισσότερες διεθνείς εξελίξεις έχουν πολιτικό υπόβαθρο. Ο σχεδιασμός, οι αντιδράσεις και οι πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση φαινομένων και αναστατώσεων έχουν πολιτική λογική και γεω-στρατηγικές επιπτώσεις. Αυτό ισχύει κυρίως (και) για τον τομέα της ενέργειας.

Μέσα στο μάτι του κυκλώνα της διεθνούς οικονομικής κρίσης σαν πρόσθετος εφιάλτης εμφανίζεται η μάλλον επικείμενη αύξηση της τιμής της ενέργειας. Ανεξάρτητα από οικονομικές δυσκολίες αυτό που είναι δεδομένο είναι πως τον χειμώνα το βόρειο ημισφαίριο παγώνει (παρά τις κινδυνολογίες των λογής ακτιβιστών του κλίματος). Το καλοκαίρι επίσης η μισή υφήλιος ζεσταίνεται, αυξάνει η κυκλοφορία αυτοκινήτων και αεροπλάνων και υπάρχει ανάγκη κλιματιστικών και σοβαρών ποσοτήτων ηλεκτρικού ρεύματος. Ολα αυτά απαιτούν κατανάλωση ενέργειας.

Κι’ από κοντά βέβαια έρχεται η πραγματικότητα γιγαντιαίων χωρών όπως η Κίνα, κυρίως, αλλά και η Ινδία. Που δεν είναι δυνατόν να μην αντιπαλέψουν την κρίση επιδιώκοντας την συνέχιση της ανάπτυξής τους. Για την Κίνα ιδιαίτερα η αποτροπή της μεγάλης ύφεσης είναι ζήτημα ζωής η θανάτου. Ιστορικά η Κίνα οδηγείται σε εμφύλιο σπαραγμό και πολιτική αναστάτωση όταν αναπτύσσεται οικονομικά ανισόρροπα. Δηλ. οι ηπειρωτικές περιοχές να μένουν δραματικά πίσω από τα παράλια. Σήμερα λοιπόν το Πεκίνο εκταμιεύει 700 δις δολάρια περίπου για έργα υποδομής και ενίσχυση των οικονομιών των ηπειρωτικών επαρχιών. Αυτονόητα, οι κινήσεις αυτές ενισχύουν την οικονομική δυναμική της χώρας. Απαιτώντας βέβαια περισσότερη ενέργεια και διατηρώντας τις σχετικές εισαγωγές της χώρας αρκετά υψηλά.

Η Τιμή της Ενέργειας

Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε πως η τιμή της ενέργειας διαμορφώνεται περισσότερο από γεγονότα που εκτυλίσσονται πάνω από το έδαφος (πολεμικές εντάσεις, αστάθεια σε χώρες με αγωγούς, τρομοκρατικές επιθέσεις, εμφύλιες συρράξεις, φυσικές καταστροφές, πυρκαγιές σε διυλιστήρια κλπ) παρά με την κατάσταση του υπεδάφους (μέγεθος αποθεμάτων, κατάσταση πετρελαιοπηγών κλπ). Βρισκόμαστε τώρα μπροστά στο χειρότερο πολιτικό κλίμα ανάμεσα στις σχέσεις Δύσης και Ρωσίας. Και η κατάσταση αυτή επηρεάζει αρνητικά τις προοπτικές εξασφάλισης ομαλής ροής πετρελαίου και αερίου από Ανατολή σε Δύση.

Η κατάσταση και ο ρόλος της Ουκρανίας στην ροή αερίου προς την Δύση είναι χαρακτηριστικός. Η Ρωσία εφοδιάζει το Κίεβο με μέρος των ποσοτήτων του αερίου που διαμετακινεί μέσω της Ουκρανίας προς την Ευρώπη. Η Ουκρανία αποδειγμένα δεν είναι σε θέση να ξεπληρώσει τρέχοντα και παλιά χρέη της προς την Ρωσία. Και το μεγάλο δάνειο που πρόσφατα πήρε από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) περιλαμβάνει σαφέστατο όρο πως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αποπληρωμή ενεργειακών χρεών. Η παγκόσμια κοινότητα δηλ. εν γνώσει της οδηγεί σε κρίση τις σχέσεις Ρωσίας – Ουκρανίας προκαλώντας διακοπές στην ροή αερίου προς την Δύση. Όταν η Ουκρανία δεν μπορεί να πληρώσει, αφαιρεί αυθαίρετα αέριο από τις ποσότητες που προορίζονται για τις χώρες της Δυτ. Ευρώπης. Πόσο λοιπόν ευθύνεται η Ρωσία όταν διακόπτει την ροή ενός προιόντος της που αυθαίρετα κάποιοι της το αποστερούν και δεν της το πληρώνουν;

Τα πράγματα δυσκολεύουν από την έκδηλη έλλειψη ομοιογένειας στην πολιτική των χωρών της Ευρωπαικής Ενωσης. Από την μια μεριά η ΕΕ σαν σύνολο εμφανίζεται να ανταγωνίζεται την Ρωσία για τους αγωγούς μεταφοράς αερίου, κυρίως. Κι’ από την άλλη, χώρες – μέλη κάνουν μεμονωμένες συμφωνίες με την Ρωσία ανατρέποντας κάθε λογική ενιαίας στάσης. Είναι αυτονόητο πως τα εθνικά συμφέροντα και οι επι μέρους οικονομικές ανάγκες των χωρών - μελών ξεπερνούν τις διπλωματικές σκοπιμότητες και τους χειρισμούς της Ενωσης σαν σύνολο.

Ο Καινούργιος Δρόμος του Μεταξιού

Σε πρόσφατη συνάντηση μελών της ΕΕ στη Πράγα χαράχθηκε μια καινούργια ενεργειακή στρατηγική. Που προκλητικότατα απόκλεισε την Ρωσία από κάθε μελλοντική ευρωπαική προοπτική. Σύμφωνα με τους ευρωπαίους, οφείλει να αναπτυχθεί ένας Νότιος Διάδρομος μεταφοράς των πρώτων υλών της Κεντρικής Ασίας και του Αζερμπαιτζάν. Κυρίως βέβαια των αποθεμάτων αερίου. Ενα είδος Καινούργιου Δρόμου του Μεταξιού (New Silk Road). Με αποκλειστικό προφανέστατα στόχο την παράκαμψη και απομόνωση της Ρωσίας.

Τρείς είναι οι αγωγοί που σχεδιάζεται να αποτελέσουν τον Νότιο Διάδρομο. Ο αγωγός Λευκό Ρεύμα (White Stream) είναι ο πρώτος. Στόχος του θα είναι να μεταφέρει αέριο από το Τουρκμενιστάν και το Καζακστάν, μέσω Αζερμπαιτζάν και Γεωργίας και κάτω από την Μαύρη Θάλασσα, προς το Πλοέστι στην Ρουμανία η την Οδησσό της Ουκρανίας. Κι’ από εκεί βέβαια παραπέρα προς την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη. O δεύτερος είναι ο από καιρό σχεδιασμένος Nabuco. Που όμως εξακολουθεί να παραμένει στα σχέδια. Διότι προβλέπει να συγκεντρώνει αέριο από το εξαιρετικά μη προβλέψιμο Τουρκμενιστάν αλλά και από Αίγυπτο και το Ιρακινό Κουρδιστάν. Μόλις όμως συμφωνήθηκε η σχετική προμήθεια με την περιφερειακή διοίκηση του Κιρκούκ, ο Υπουργός Πετρελαίων του Ιράκ παρενέβη δηλώνοντας πως μοναχά η Βαγδάτη μπορεί να κάνει συμφωνίες και πως μόνο κεντρικά είναι δυνατόν να γίνονται εξαγωγές από την χώρα.

Ο Nabuco υπολογίζεται να μεταφέρει αέριο μέσω Τουρκίας προς την Βουλγαρία, κι από εκεί προς την Αυστρία, την Ουγγαρία και την Γερμανία. Αλλά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι τεράστια. Πέραν των δυσκολιών με το Ιράκ, και το Τουρκμενιστάν δεν εμφανίζεται πρόθυμο να δεσμευθεί για την διάθεση σημαντικών ποσοτήτων αερίου απ’ ευθείας προς την Ευρώπη. Διαπραγματεύεται συνέχεια και με την Γκάζπρομ, ενώ εμφανίζεται να υπόσχεται ποσότητες και στην Κίνα. Αγωγός δεν είναι δυνατόν να κατασκευασθεί αν δεν έχει εξασφαλισμένες ποσότητες μεταφερόμενου προιόντος. Στην περίπτωση του Nabuco είναι φανερή η αδυναμία της Δύσης να κινηθεί συντονισμένα κι’ αποτελεσματικά. Είναι αδιανόητο οι ΗΠΑ και η ΕΕ να υποστηρίζουν την κατασκευή ενός αγωγού και να μην είναι σε θέση να πείσουν χώρες που άμεσα η έμμεσα επηρεάζουν (Ιράκ, Τουρκμενιστάν, Καζακστάν) να τον ενισχύσουν διαθέτοντας για τους ανάγκες του σημαντικό μέρος του φυσικού αερίου που παράγουν.

Ο τρίτος αγωγός του White Stream είναι ο λεγόμενος Interconnector. Αυτός δηλ. που συνδέει το Αζερμπαιτζάν με την Τουρκία, την Ελλάδα και την Ιταλία. Είναι ακριβώς αυτός ο αγωγός, που ήδη έχει αρχίσει να κατασκευάζεται, που η Μόσχα πρότεινε να συνδεθεί πάνω στο έδαφος της Τουρκίας με τον δικό της αγωγό Blue Stream (Γαλάζιο Ρεύμα). Αυτόν δηλ. που συνδέει το λιμάνι του Νοβοροσίσκ στην Μαύρη Θάλασσα με τις ακτές της Τουρκίας, διασχίζοντας τον Εύξεινο Πόντο. Η ένσταση που έχει προβληθεί από πλευράς Δύσης – Βρυξελλών και Ουάσιγκτον – συνίσταται στο γεγονός πως δεν θα πρέπει και ο αγωγός αυτός να συνδεθεί με τους επιχειρηματικούς και ευρύτερα πολιτικούς στόχους της Γκάζπρομ και του Κρεμλίνου.

Ανταγωνιστικοί Αγωγοί


Τα προβλήματα των αγωγών του Νοτίου αυτού Διαδρόμου συνδέονται άμεσα με τους στόχους της Μόσχας να κυριαρχήσει στις εξαγωγές αερίου από την Ανατολή προς την Δύση. Και να εμπεδώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από την ενέργεια που αυτή προμηθεύει.* Κι’ ανεξάρτητα με το τι διάφοροι υποστηρίζουν, οι αγωγοί αυτοί – του αερίου κυρίως - είναι ανταγωνιστικοί. Για τον απλούστατο λόγο πως διεκδικούν την εξασφάλιση της μεταφοράς του ίδιου προιόντος. Η Ρωσία δεν αυξάνει την παραγωγή αερίου στο έδαφός της. Και διεκδικεί το αέριο των χωρών της Κεντρικής Ασίας. Ακριβώς όμως την ίδια παραγωγή προσπαθούν να εξασφαλίσουν και οι σχεδιαζόμενοι αγωγοί της Δύσης – και της Κίνας βέβαια. Ο αγώνας είναι σκληρός…

Για την ώρα η Μόσχα αισθάνεται αισιόδοξη σχετικά με το αέριο του Αζερμπαιτζάν, του Τουρκμενιστάν και του Καζακστάν. Ενώ όμως την πλειονότητα των ποσοτήτων που εκεί παράγονται οι ηγέτες των χωρών αυτών την έχουν υποσχεθεί στο Κρεμλίνο – και στην Γκάζπρομ βέβαια – υπογραφές σε συμβόλαια δεν έχουν ακόμη βάλει. Παράλληλα φλερτάρουν και με αγοραστές από την Δύση δίχως κανείς να μπορεί με σιγουριά να προβλέψει τι τελικά θα γίνει.

Ο αγωγός αερίου South Stream (Nότιο Ρεύμα) που η Μόσχα έχει υποσχεθεί σε Βουλγαρία, Ελλάδα, Σερβία και Αλβανία διεκδικεί ακόμη τις ποσότητες που θα τον κάνουν οικονομικά βιώσιμο. Την ίδια ώρα αγωγοί σχεδιάζονται από την Κεντρική Ρωσία με κατεύθυνση την Κίνα και τις Ρωσικές ακτές στον Ειρηνικό. Η Γκάζπρομ εν τω μεταξύ εξαγοράζει μικρές εταιρίες εξόρυξης στην Σιβηρία (ΙΤΕΡΑ, ΤΝΚ-ΒΡ, Σιμπίρ) για να συμπληρώσει τις ποσότητες αερίου που της χρειάζονται. Η επιτυχία των προσπαθειών αυτών είναι σχετική. Διότι οι ποσότητες δεν είναι μεγάλες.

Στον τομέα του πετρελαίου και πάλι η Ρωσία καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών της Δύσης. Μόνο που η παραγωγή της δεν αυξάνεται. Ενώ πολλαπλασιάζεται ο αριθμός των σχεδιαζόμενων διαδρόμων μεταφοράς του. Με αποτέλεσμα να μην είναι όλοι βιώσιμοι. Ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης, για παράδειγμα, έχει εγκαινιασθεί κάπου επτά φορές!! Κι’ ακόμη δεν έχει ξεκινήσει η κατασκευή του. Διότι δεν έχουν εξασφαλισθεί οι ποσότητες πετρελαίου που θα μεταφέρει.

Η Μόσχα υπόσχεται ποσότητες πετρελαίου ενώ δεν αυξάνει την παραγωγή της, διατηρεί τους ίδιους μηχανισμούς μεταφοράς που υπήρχαν (Αγωγός Ντρουζμπά μέσω Λευκορωσίας και Λιθουανίας προς την Ευρώπη, με τάνκερς μέσω του Βοσπόρου) ενώ δημιουργεί και καινούργιους (αγωγός προς Αγ. Πετρούπολη και τέρμιναλ στο Πριμόρσκ στην θάλασσα απέναντι από την Φινλανδία, αγωγός προς Βλαδιβοστόκ στον Ειρηνικό με παράκαμψη της Λίμνης Βαικάλης). Για να γεμίσει ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη λοιπόν είναι απαραίτητη η εξασφάλιση της μεταφοράς των πετρελαίων του Καζακστάν.

Μόνο που η ιδιοκτησία του αγωγού που τα μεταφέρει αυτά από την Κασπία στο λιμάνι του Νοβοροσίσκ, βρίσκεται υπό αμφισβήτηση. Η Ρωσία κατήγγειλε την σύμβαση του CPC (Caspian Pipeline Consortium) που διαχειριζόταν η αμερικανική εταιρία Chevron με το επιχείρημα πως χρωστάει φόρους και πως έχουν παραβιασθεί οι όροι που είχε θέσει για την παραχώρηση η τότε Ρωσική κυβέρνηση Πριμακώφ. Η Chevron όμως ελέγχει κατά κύριο λόγο τα κοιτάσματα του Τενγκίζ και έχει σημαντικό ποσοστό, μαζί με την ιταλική ΕΝΙ, στα καινούργια κοιτάσματα του Κασαγκάν.

Ηδη η κυβέρνηση του Καζακστάν, ενοχλημένη από τις εξελίξεις, δήλωσε πως θα στέλνει το αργό πετρέλαιο που θα παράγει με τάνκερς, μέσω Κασπίας, στο Μπακού ώστε να ενσωματωθεί στον αγωγό Μπακού – Τσευχάν – μέσω Τουρκίας δηλαδή!! Είναι αυτονόητο πως με βάση τις εξελίξεις αυτές δεν υπάρχουν επαρκείς ποσότητες για να γίνει ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη επικερδής και οικονομικά βιώσιμος.

Σχεδιασμός και Διπλωματική Διορατικότητα


Η ενεργειακή ανασφάλεια θα αποτελέσει σύντομα κυρίαρχο παράγοντα στις διεθνείς εξελίξεις. Ιδιαίτερα όταν εν μέσω της διεθνούς οικονομικής κρίσης αρχίσουν οι τιμές και πάλι να ανεβαίνουν. Στην Ευρώπη το ζήτημα των σχέσεων με την Ρωσία και η εξασφάλιση ανεξάρτητης ενεργειακής επάρκειας θα αποτελέσει καυτό διπλωματικό ζήτημα. Δεν είναι λάθος η κάθε κίνηση απεξάρτησης από παραδοσιακές πολιτικές επιλογές και τα ανοίγματα σε νέους χώρους. Με την προυπόθεση πως τα δεδομένα μελετούνται προσεκτικά. Και οι κινήσεις είναι επαρκώς σχεδιασμένες.

Εχω την εντύπωση πως τα λεγόμενα ανοίγματα προς την Ρωσία πάσχουν στον τομέα της προσεκτικής μελέτης και σχεδιασμού. Η αρνητική τους πλευρά είναι δεδομένη. Ενοχλούνται οι ΗΠΑ και τα κεντρικά όργανα της Ευρωπαικής Ενωσης διότι έτσι «ταρακουνιέται το καράβι». Διασπάται δηλ. το όποιο ενιαίο μέτωπο επιχειρεί να οικοδομήσει η Δύση απέναντι στην Ρωσία γενικά και σε σχέση με την ενεργειακή ασφάλεια ειδικότερα. Και αρκετές χώρες - μέλη της Ενωσης (λ.χ. Λιθουανία, Τσεχία, Εσθονία, Πολωνία και πιθανότατα η Βρετανία) δυσαρεστούνται διότι θίγονται δικά τους εθνικά συμφέροντα και επιδιώξεις.

Από την άλλη μεριά θα υπήρχε η δυνατότητα σημαντικών κερδών εφ’ όσον εκτιμηθούν σωστά κάποιες καταστάσεις και ληφθούν ουσιαστικά προληπτικά μέτρα. Δίχως την πρόκληση αντιθέσεων με παλιούς συμμάχους και ευρωπαίους εταίρους θα μπορούσε η χώρα να κινείται προς την συνεργασία με την Ρωσική πλευρά. Προσέχοντας όμως δύο κυρίως πλευρές των σχετικών συνεννοήσεων. Η μια έχει να κάνει με την σκοπιμότητα κάθε κίνησης. Υπάρχει δηλ. πρωτοβουλία και σχεδιασμός από την δική μας πλευρά η απλά αντιδρούμε, πάντοτε θετικά, σε κινήσεις των Ρώσων; Πριν δηλ. ανταποκριθούμε θετικά σε προτάσεις που έρχονται μελετώνται τα πραγματικά δεδομένα και η βιωσιμότητα των προτάσεων; Η Γερμανία λ.χ. έχει σημαντικά εκτεθεί στο ζήτημα του περίφημου Nord Stream (Βόρειο Ρεύμα). Συμφώνησε με την Γκάζπρομ αλλά τώρα το ζήτημα έχει εμπλακεί διότι χώρες όπως η Φινλανδία, η Εσθονία και η Πολωνία θέτουν ζήτημα υφαλοκρηπίδας μπλοκάροντας το σχέδιο.

Αντίστοιχα εμείς έχουμε ψάξει τις δυνατότητες υλοποίησης του South Stream; Εχουμε διαπραγματευθεί ποσότητες και έχουμε απαιτήσει την συμβολαιοποίησή τους πριν εκτεθούμε σε σχέδια ανταγωνιστικά άλλων σχεδίων της ΕΕ; Θα είναι τραγικό να ανοιγόμαστε πολιτικά σε θέσεις που μας φέρνουν σε αντίθεση με πολλούς εταίρους μας και τελικά το σχέδιο να μην είναι υλοποιήσιμο…

Μια άλλη σημαντική πλευρά των ζητημάτων αυτών είναι η εκτίμηση των διαφόρων επιχειρηματικών σχεδίων και η κατανόηση του ρόλου του δικού μας μέσα σε αυτά. Την στιγμή αυτή υπάρχει σκληρός ανταγωνισμός Ανατολής και Δύσης στην εξασφάλιση των ποσοτήτων αερίου που παράγουν χώρες όπως το Τουρκμενιστάν κυρίως και το Καζακστάν. Οι μουσουλμάνοι της Κεντρικής Ασίας διαπραγματεύονται σκληρά και πονηρά επιχειρώντας να εξασφαλίσουν τις καλύτερες δυνατές συμφωνίες. Οσοι λοιπόν συμφωνούν με την Γκάζπρομ για μακροχρόνια συμβόλαια αγοράς αερίου ενισχύουν την δική της διαπραγματευτική θέση απέναντι στους Κεντροασιάτες (λόγω εξασφαλισμένου πελατολογίου).

Ανεξάρτητα από τα προβλήματα που κάτι τέτοιο δημιουργεί στις προσπάθειες της ΕΕ να ενισχυθούν οι προοπτικές του Nabuco και του White Stream – κάτι που πιθανότατα δεν θα μας ενδιέφερε εφ’ όσον υπάρχει δικό μας εθνικό όφελος – το ζήτημα είναι τι εμείς κερδίζουμε (και με τι διαπραγμάτευση) από τις σχετικές συμφωνίες. Δεν θα πρέπει να είμαστε για κανέναν δεδομένοι. Ιδιαίτερα σε τέτοιου είδους διαπραγματεύσεις με σημαντικό οικονομικό περιεχόμενο.

Δεν είναι λάθος να ανοίγουμε βηματισμούς για καινούργιες σχέσεις και συμφωνίες. Εκεί που χρειάζεται προσοχή είναι η αντιστάθμιση, εκεί που προκαλείται πολιτική ένταση και δυσκολίες, από σίγουρα οικονομικά οφέλη και αποτελεσματικές πολιτικές συμφωνίες.


*Σημαντική όσο και αποκαλυπτική για το ζήτημα αυτό είναι η μελέτη της Anita Orban, Power, Energy, and the New Russian Imperialism. PSI Reports, 2009. Για μια πιο μετριοπαθή θεώρηση βλ. και Andreas Andrianopoulos, “Russian Energy Diplomacy and the Southeast European Response”, παρουσίαση μελέτης στο Woodrow Wilson Center, Ουάσιγκτον, Mάιος 2008, www.wilsoncenter.org/index.cfm?fuseaction=events.event_summary&event_id=407083

Πλήρες Άρθρο »