ΣΧΟΛΙΑ - ΧΩΡΑ ΥΨΗΛΟΥ ΡΙΣΚΟΥ

 

'Θάβουν» την ακύρωση του προστίμου και εμποδίζουν όποιον θέλει να μιλήσει... '
Μούγκα για την Vodafone...

Είναι εντυπωσιακή η σιωπή με την οποία τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, και κυρίως οι τηλεοράσεις, αντιμετώπισαν την ακύρωση των προστίμου των 76 εκατομμυρίων ευρώ στην Vodafone για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Εντυπωσιακή, αλλά όχι ανεξήγητη. Είναι πολύ μεγάλα τα διαφημιστικά πακέτα της εταιρείας αυτής που τροφοδοτούν τα κανάλια και τις εφημερίδες. Θα έπρεπε λοιπόν να είναι το πρώτο θέμα. Αλλά ...πώς; Η διαπλοκή σε όλο της το μεγαλείο...

 

695 ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΦΟΡΕΙΣ!!

Αυτό αποτελεί στα σίγουρα το ανέκδοτο της χρονιάς. Η κυβέρνηση της ΝΔ, την οποία η Αριστερά καταγγέλλει σαν νεοφιλελεύθερη, δημιούργησε στα χρόνια που βρίσκετια στην εξιυσία 695 καινούργιους δημόσιους φορείς, ινστιτούτα, εταιρίες, δ/νσεις, επιτροπές κλπ. Οφείλει η ηγεσία των κομμάτων της Αριστεράς να εξηγήσει τι σόι νεοφιλελευθερισμός είναι τούτος που διογκώνει το κράτος, αυξάνει τις δημόσιες δαπάνες και πληθωρίζει τον αριθμό όσων απασχολούνται στο δημόσιο. Ολες αυτές οι επιλογές όμως προφανέστατα έχουν την ευλογία τηςε αριστεράς. Η οποία ούτε στιγμή δεν παύει να υπεραμύνεται των εργαζομένων στην δημόσιο τομέα. Ανεξάρτητα της προσφοράς τους και της χρησιμότητας του φορέα στον οποίο απασχολούνται.

Το κρίσιμο όμως ερώτημα είναι διαφορετικό. Αφού για να ορθοποδήσει ο τόπος είναι απαραίτητη η εκ του μηδενός αξιολόγηση των εκατοντάδων δημόσιων οργανισμών και φορέων είναι αυτονόητο πως αρκετοί από δαύτους θα χρειασθεί να καταργηθούν. Σύμφωνα όμως με το Σύνταγμα η μοναδική περίπτωση δυνατής απόλυσης δημοσίου υπαλλήλου είναι η κατάργηση του αντικειμένου της δουλειάς του. Εφ’ όσον λοιπόν φορείς θα καταργηθούν, όπως τουλάχιστον υποστηρίζουν οι επικριτές των κυβερνητικών ρυθμίσεων, τότε αυτόματα θα λυθεί και η σχέση εργασίας των απασχολουμένων σε αυτούς.

Ποιά είναι άραγε η στάση της αριστεράς στην προοπτική αυτή; Εφ όσον η κυβέρνηση είναι νεοφιλελεύθερη (!) αυτοί οι δημόσιοι υπάλληλου οφείλουν να απολυθούν. Αν όχι, τότε η αριστερά υποστηρίζει νεοφιλελεύθερες πολιτικές καιδεν μπορεί να διαμαρτύρεται. Αυτό στην ουσία είναι το γαιτανάκι των εκατέρωθεν κρατιστών!

ΧΩΡΑ ΥΨΗΛΟΥ ΡΙΣΚΟΥ

Η Ελλάδα θεωρείται πλέον χώρα υψηλού ρίσκου - και οικονομικά αλλά και πολιτικά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις έγκυρων παραγόντων διεθνών αξιολογικών οργανισμών αλλά και ξένω κυβενρητικών κύκλων η χώρα μας βρίσκεται σε χαμηλότατα επίπεδα καθ' όσον αφορά την πολιτική της σταθερότητα και τις οικονομικές της προοπτικές. Ιδιαίτερο βάρος στις αρνητικές αυτές εκτιμήσεις έχει προσδώσει η αλματώδης αύξηση της εγκληματικότητας μαζί και με την αναβίωση της πολιτικής τρομοκρατίας. Η προφανής αδυναμία των αρχών ασφαλείας να αντιμετωπίσουν τα φαινόμενα αυτά και να προστατεύσουν τον πληθυσμό προκαλεί σκέψεις για την γενικότερη πορεία της χώρας. Σοβαροί διεθνείς παράγοντες εκτιμούν πως η εικόνα της κυβέρνησης έχει τρωθεί ανεπανόρθωτα και πως η σταθερή της πορεία καθίσταται προβληματική. Την ίδια ώρα η χώρα προκαλεί σοβαρά ερωτηματικά σαν προορισμός επενδυτικών πρωτοβουλιών μιά και, μεταξύ άλλων, η η ασφάλεια επώνυμων επιχειρηματιών δεν θεωρείται εγγυημένη. Αν η κυβέρνηση δεν πάρει μέτρα η κατάσταση της χώρας θα γίνει σύντομα αντικείμενο αρνητικών διεθνών σχολίων και αναλύσεων. Με εξαιρετικά άσχημες συνέπειες για τον τόπο.


ΕΧΟΥΝ ΤΕΤΟΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ;

Eχουν δικαίωμα οι πρώην, ουσιαστικά, συμβασιούχοι του Υπουργείου Πολιτισμού να κλείνουν την Ακρόπολη; Αν έχω καταλάβει καλά από τις εκατέρωθεν ανακοινώσεις οι συμβάσεις των εργαζομένων αυτών έχουν από καιρό λήξει και δεν είναι δυνατλη η νόμιμη ανανέωσή τους. Σε κάποιους απ' αυτούς το Υπ. Πολιτισμού χρωστάει χρήματα διότι δεν υπάρχει νόμιμος τρόπος να πληρωθούν. Φαίνεται πως για χρόνια οι συμαβσιούχοι του Υππο πληρωνόντουσαν από τις χορηγείες σε πολιτιστικούς συλλόγους. Με τρόπο δηλ. αυθαίρετο και παράνομο το δημόσιο χρήμα διασπαθιζόταν σε αμοιβές που νόμιμα ουδείς μπορούσε να ελέγξει. Η ουσία του προβλκήματος όμως σήμερα είναι διαφορετική. Οι άνθρωποι αυτόί σήμερα δεν είναι υπάλληλοι του ΥΠΠΟ. Εχουν βάλει την υπογραφή τους κάτω από συμβάσεις που έχουν λήξει. Και κλείνουν την Ακρόπολη για να ξαναπροσληφθούν. Αφού όμως δεν είναι υπάλληλοι με ποιό ακριβώς δικαίωμα κλείνουν το ιερό μνημείο; Θα είναι σαν ο οποιοσδήποτε από εμάς να έμπαινε σε κάποιο Υπουργείο και να σταματούσε τις εργασίες της Διοίκησης. Με ποιό ακριβώς δικαίωμα μπαίνουν στην Ακρόπολη και με ποιά εξουσία την κρατούν κλειστή; Αποτελεί φαίνεται κι' αυτό ένα από τα 'θαύματα' της σύγχρονης Ελλάδας...

 

Η ΔΙΚΑΙΩΣΗ ΤΟΥ ΧΟΥΛΙΓΚΑΝΙΣΜΟΥ

Οσοι αναρωτιούνται για τα αίτια του χάους και της αυξημένη βίας που χαρακτηρίζει την χώρα δεν χρειάζεται να ψάξουν μακρια. Ας κοιτάξουν την δικαστική(!) απόφαση που δικαιώνει ουσιαστικά του χουλιγκάνους της Θεσσαλονίκης που έκαναν κόλαση το γήπεδο της Τούμπας στο τελευταίο μάτς του ΠΑΟΚ με τον ΟΛΥΜΠΙΑΚΟ. Οταν στα προφανή το κράτος κάνει τα στραβά μάτια είναι δυνατόν να περιμένουμε να δράσει εκεί που χρειάζονται έρευνες και ριψοκίνδυνες παρεμβάσεις; Πιστεύει κανείς πως, στην απίθανη βέβαια περίπτωση, που θα είχαν συλληφθεί οι κουκουλοφόροι που έσπασαν τα τζάμια του καταστήματος της Εθνικής Τράπεζας στο κέντρο τηε Θεσ/νίκης θα είχε κανείς του καταδικασθεί; Ποιός εμπόδισε εισαγγελείς και όργανα της τάξης να παραβιάσουν την αστειότητα πλέον που αποκαλείται άσυλο για να τους συλλάβει μέσα στο Πανεπιστήμιο. Το άσυλο αφορά την ελεύθερη διακίνηση ιδεών κι όχι την προστασία όσων διαπράττουν εγκληματικές πράξεις στον αστικό ιστό της πόλης. Αυτά όμως είναι ψιλά γράμματα για την τραγική μας πιά χώρα. Και τα αίσχη βέβαια θα συνεχισθούν.

 

ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΡΑΤΟΣ;

φαντάζει χιουμοριστικό το ερώτημα σχετικά με την ύπαρξη κράτους στην σημερινή Ελλάδα. Υπάρχουν όμως κάποιες αρχές που οφείλουμε όλοι να σεβόμαστε. Οταν το κράτος ψηφίζει νόμους και καλόπιστα επιχειρηματίες και άλλοι πολίτες δραστηριοποιούνται με βάση τους νόμους αυτούς δεν είναι δυνατόν να έρχεται αργότερα κάποιο δικαστήριο και να τους ...ακυρώνει σαν αντθσυνταγματικούς. Σε καμιά σοβαρή χώρα του κόσμου το δικαστήριο δεν βρίσκεται πάνω από την λαική βούληση - που εκφράζεται βέβαια μέσω του κοινοβουλίου. Ενας ψηφισμένος νόμος εφαρμόζεται και δημιουργεί συνέπειες με νομικές επιπτώσεις. Η περίπτωση του Βοτανικού είναι χαρακτηριστική. Ο επιχειρηματίας Βωβός, ανεξάρτητα από την γνώμη που έχει ο καθένας για την δραστηριοτητά του, στηρίχθηκε σε ψηφισμένο νόμο του ελλγνικού κράτους και ξεκίνησε μιά σοβαρή επένδυση. Δανείσθηκε, προσέλαβε κόσμο κι άρχισε εγασίες. Κι έρχεται άξαφνα το Συμβούλιο της Επικρατείας και ουσιαστικά σταματάει τα έργα με τον ισχυρισμό πως ο νόμος ...είναι αντισυνταγματικός! Ο επιχειρηματίας λογικά καταστρέφεται. Μήπωες τον αποζημιώνουν οι Σύμβουλοι Επικτρατείας, ο Υπουργός
ΠΕΧΩΔΕ η μήπως η Βουλή; Οι πρωτοφανείς αυτές ελληνικούρες γίνονται σε μιά εποχή που η χώρα ψάχνει για επενδύσεις. Οποιος θα τις τολμούσε θα χρειαζόταν, κάτω από τις συνθήκες αυτές, ψυχιατρική παρακολούθηση. Επιτέλος, ας θεσμοθετήσει το απίστευτο αυτό κράτος ευθύνες για κάποιους. Αποζημιώσεις δηλ. που θα πρπει να καταβάλονται ΑΜΕΣΑ. Πιθανότατα έτσι να αρχίσουμε κάποια στιγμή να σοβαρευόμαστε...

 

Πλήρες Άρθρο »

ΤΟ ΠΑΡΤΥ ΤΕΛΕΙΩΣΕ…

ΤΟ ΠΑΡΤΥ ΤΕΛΕΙΩΣΕ…

Τα πάντα σχεδόν φορτώνονται σήμερα στην διεθνή οικονομική κρίση. Το προβλημα όμως της χώρας μας είναι εσωτερικό, δομικό. Δεν είναι εισαγόμενο από το εξωτερικό. Δεν είμαστε βιομηχανική χώρα με μεγάλες εξαγωγές που θα μπορούσαν να υποστούν ζημιές από την κάμψη της διεθνούς κατανάλωσης. Και συνακόλουθα να κλείσουν, αφήνοντας άνεργους δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους. Στην Ελλάδα το πρόβλημα προέρχεται από τις απηρχαιωνένες δομές της οικονομίας μας. Που η διεθνής κρίση απλά έφερε στην επιφάνεια. Γιατί δεν μπορούν πλέον να κρυφτούν. Για χρόνια - από το 1981 ουσιαστικά - η χώρα ζεί με δανεικά. Οι κυβερνήσεις κάνουν παροχές, δίνουν επιδοτήσεις, συντηρούν πεθαμένες ουσιαστικά βιομηχανίες και εταιρίες και μεγαλώνουν τον δημόσιο τομέα με δανεικά. Καλύπτουν τα ελλείμματα δανειζόμενοι από το εξωτερικό. Κι ο λαός αδiαφορεί μιά και περνάει καλά. Θυμώνει μόνο όταν κάποιος προσπαθήσει να βάλει τάξη. να του χαλάσει δηλ. την βόλεψη. Να επιχειρήσει κάποιον ουσιαστικό εκσυγχρονισμό της οικονομίας και της κοινωνίας. Οπως όταν το 1993 η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποκάλυψε τις κρυφές εγγυήσεις που είχε δώσει το δημόσιο για τα δάνεια δημόσιων οργανισμών και άλλων φορέων. Και τις ενσωμάτωσε έντιμα στον προυπολογισμό. Κι έκτοτε κατηγορείται πως ...αύξησε το έλλειμμα!! Επειδή έφερε στο φώς τις ταχυδακτυλουργίες! Κι ας ήταν η μοναδική φορά μετά το 1981 που η χώρα παρουσίασε πρωτογενές πλεόνασμα.

Ολα όμως μπορούσαν μέχρι τώρα να καλύπτονται. Τώρα το πάρτυ τελείωσε. Γιατί δεν είναι πλέον εύκολος ο δανεισμός. Για να βρούμε λεφτά σήμερα χρειάζεται να βγάλουμε ομόλογα με spread μεγαλύτερο κατά 7 περίπου μονάδες από το αντίστοιχο της Γερμανίας. Και η Ευρωπαική Τράπεζα να αγοράσει τα δάνεια αυτά από τους φοβισμένους δανειστές μας. Μιά άρνηση της Ευρωπ. Τράπεζας θα μας οδηγούσε αμέσως στην χρεοκοπία. Γιατί κανείς δεν δανείζει μιά χώρα - ανεξάρτητα από το spread - που χρωστάει γενικά γύρω στα 800 δισ. ευρώ. Διότι απλά δεν θέλει να χάσει τα λεφτά του. Χάρις λοιπόν στην Ευρώπη ακόμη αναπνέουμε. Γι αυτό και οι Βρυξέλλες έχουν κάθε δικαίωμα να μας βάζουν όρους, να μας τοποθετούν σε επιτήρηση και να εμφανίζονται σαν δάσκαλοι στο σχολείο. Καιρός είναι να το καταλάβουμε. Και να αρχίσουμε την δουλειά. Σοβαρά όμως και δίχως κουτοπονηριές. Οι σημερινές μας οικονομικές δομές θα μας στείλουν στην κόλαση. Να δούμε την αλήθεια, να κατανοήσουμε όλοι το πρόβλημα και να αλλάξουμε νοοτροπία Είναι αυτός ο μοναδικός δρόμος σωτηρίας.

Καλό όμως είναι να σταματήσουν και κάποια άλλα παραμύθια. Όπως λ.χ. πως δεν θα πρέπει να πληρώσει ο λαός τα σπασμένα. Μια και δεν φταίει σε τίποτα για τα αδιέξοδα στα οποία βρισκόμαστε. Όπως για τίποτε δεν φταίνε και οι εργαζόμενοι για την κρίση που ξέσπασε στην πρωτεύουσα του καπιταλισμού – δηλ. στις ΗΠΑ. Είναι όμως αληθινοί οι ισχυρισμοί αυτοί; Ποιος έπαιρνε με βάση ειδικά ψηφισμένους νόμους στις ΗΠΑ στεγαστικά δάνεια δίχως την ύπαρξη εγγυήσεων; Μήπως οι μεγαλοτραπεζίτες και οι βαθύπλουτοι βιομήχανοι; Γιατί το αμερικανικό κράτος είχε ασκήσει ποινικές διώξεις εναντίον τραπεζών που είχαν «τολμήσει» να δανείσουν εύπορους λευκούς αντι για πτωχούς – και δίχως εγγυήσεις βέβαια – μαύρους; Oταν ξέσπασε η φούσκα των ακινήτων ποιοι ήσαν εκείνοι που δεν μπορούσαν να ξεπληρώσουν τα δάνεια βουλιάζοντας έτσι τις τράπεζες και τα χρηματο-οικονομικά προιόντα στην ανυποληψία; Οι βαθύπλουτοι κεφαλαιοκράτες η οι δανειολήπτες με την ανύπαρκτη οικονομική επιφάνεια;

Kαθ’ όσον αφορά την χώρα μας προσπαθώ, με δυσκολία είναι η αλήθεια, να καταλάβω ποιος ακριβώς κοροιδεύει ποιόν. Το εξωτερικό χρέος της χώρας έχει προέλθει από τον αλόγιστο δανεισμό. Που πραγματοποιήθηκε για να καλύψει δημόσιες δαπάνες που δεν μπορούσε να καλύψει ο προυπολογισμός. Λεφτά δηλ. που ξοδεύτηκαν χωρίς να υπάρχουν. Που ακριβώς δαπανήθηκαν οι πόροι αυτοί; Μήπως με τα δανεικά αυτά αγόρασαν καράβια οι εφοπλιστές η οικοδόμησαν εργοστάσια οι μεγαλοβιομήχανοι; Η αλήθεια είναι πως με τα δανεικά αυτά το κράτος έκανε τον καλό στις λαικές τάξεις για να αντλήσει εύνοια και ψήφους. Με τα λεφτά αυτά διορίσθηκαν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες, αχρείαστοι στην ουσία, υπάλληλοι στο δημόσιο. Με τέτοια χρήματα αυξήθηκαν θεαματικά συντάξεις και μισθοί στις αρχές της δεκαετίας του ’80 κι επιδοτήθηκαν αγροτικά προιόντα – καμιά φορά έξω από τις προδιαγραφές και την παρακολούθηση των κοινοτικών υπηρεσιών. Με αυτό τον τρόπο δημιουργήθηκαν περιουσίες μέσω κρατικών εργολαβιών και δημοσίων προμηθειών. Αντιπροσωπεύοντας ξένα προιόντα οι πελάτες του δημοσίου πλούτιζαν υπερτιμολογώντας. Και πολλές φορές πουλώντας πράγματα άχρηστα η και ελαττωματικά. Ετσι, κρατήθηκαν και στη ζωή άχρηστες δημόσιες η και ιδιωτικές επιχειρήσεις. Μοιράζοντας λεφτά στους απασχολούμενους σ΄αυτές που όμως ποτέ τους δεν είχαν κερδίσει. Η Ολυμπιακή λ.χ. στοίχιζε ενα δις ευρώ την τριετία. Κι άλλα τόσα περίπου ο ΟΣΕ. Λεφτά που το κράτος δεν είχε. Λεφτά που το κράτος δανειζόταν.

Πως βρέθηκαν ξαφνικά τόσοι πλούσιοι η έστω εύποροι έλληνες – με ωραία σπίτια, μεγάλα αυτοκίνητα, εκδρομές Χριστούγεννα και Πάσχα, να πλημμυρίζουν τα ακριβά εστιατόρια, τα σύγχρονα υπερκαταστήματα, τις πολυτελείς καφετέριες και τις εντυπωσιακές ντίσκο; Δίχως όμως η χώρα να παράγει ουσιαστικά τίποτε; Ανέβηκε το βιοτικό μας επίπεδο ενώ πέφταμε συνέχεια, θεαματικά μάλιστα, στην παραγωγικότητα, στις εξαγωγές, στην εκμεταλλεύσιμη οικονομικά έρευνα, στην εισαγωγή καινοτομιών στην παραγωγή και σε τόσα άλλα. Το κράτος φτώχαινε ενώ οι πολίτες γινόντουσαν πλουσιότεροι!! Γιατί συνέβαινε αυτό; Μα, επειδή δανειζόμασταν. Αν λοιπόν οφείλουμε τώρα όλοι να ανασκουμπωθούμε για να αντιμετωπίσουμε τα τεράστια προβλήματα, αυτοί προς όφελος των οποίων βουλιάξαμε στα δανεικά δεν πρέπει να συνεισφέρουν;

Τι νόημα λοιπόν έχει το επιχείρημα πως ο λαός και οι εργαζόμενοι δεν έχουν ευθύνη; Για ποιους δανειζόταν τόσες δεκαετίες το ελληνικό δημόσιο; Πως βρέθηκαν βιοπαλαιστές αγρότες στην Λάρισα με ομόλογα της Lehman Brothers στα χέρια; Είναι ώρα πλέον να μιλήσουμε με την γλώσσα της αλήθειας. Οσο δυσάρεστα κι αν ακούγονται αυτά που οφείλουν να λεχθούν. Η κυβέρνηση της ΝΔ λ.χ., την οποία η Αριστερά καταγγέλλει σαν νεοφιλελεύθερη, δημιούργησε στα χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία 695 καινούργιους δημόσιους φορείς, ινστιτούτα, εταιρίες, δ/νσεις, επιτροπές κλπ. Οφείλει η ηγεσία των κομμάτων της Αριστεράς να εξηγήσει τι σόι νεοφιλελευθερισμός είναι τούτος που διογκώνει το κράτος, αυξάνει τις δημόσιες δαπάνες και πληθωρίζει τον αριθμό όσων απασχολούνται στο δημόσιο. Ολες αυτές οι επιλογές όμως προφανέστατα έχουν την ευλογία της αριστεράς. Η οποία ούτε στιγμή δεν παύει να υπεραμύνεται των εργαζομένων στην δημόσιο τομέα. Ανεξάρτητα της προσφοράς τους και της χρησιμότητας του φορέα στον οποίο απασχολούνται.

Ολοι αυτοί λοιπόν, που βολεύτηκαν στο δημόσιο κι απολαμβάνουν της ειδικής του εργασιακής προστασίας δεν έχουν ευθύνη για τα δημοσιονομικά μας χάλια; Αφού προσλήφθηκαν από ένα κράτος ουσιαστικά χρεοκοπημένο. Που είναι υποχρεωμένο να δανείζεται για να τους συντηρεί. Δεν είναι λοιπόν δίκαιο όλοι να συνεισφέρουν στην προσπάθεια μείωσης του χρέους; Και ιδιαίτερα που συνέβαλαν για να αυξηθεί; Αθώοι λοιπόν δεν υπάρχουν. Και εξαιρέσεις δεν είναι δυνατόν να γίνουν αποδεκτές. Τα σπασμένα από το πάρτυ που τελειώνει όλοι θα κληθούν να τα πληρώσουν.

Πλήρες Άρθρο »

ΝΑ ΜΗΝ ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΙΣΜΟ

ΝΑ ΜΗΝ ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΙΣΜΟ

Η οικονομική κρίση χρησιμοποιείται σαν δικαιολογία από τους αμετανόητους κρατιστές, που στην Ελλάδα δυστυχώς περισσεύουν, για να αναβιώσει ο σχετικά δυσφημισμένος τα τελευταία χρόνια παραδοσιακός ελληνικός κρατισμός. Ένα και μόνο σχετικό παράδειγμα νομίζω πως αρκεί. Προ καιρού ο μικρός μου γιός, που πηγαίνει στο Δημοτικό εγγλέζικου σχολείου, έφερε για διάβασμα ένα μικρό βιβλίο από την σχολική βιβλιοθήκη. Μέσα εκεί υπήρχε μια ιστορία για τα παιδιά μιάς μικρής τάξης που διαπίστωσαν πως είχαν ανάγκη ενός καινούργιου υπολογιστή. Αμέσως ο προβληματισμός που υπήρξε ήταν για το πως θα κατόρθωναν να μαζέψουν χρήματα για την υλοποίηση του σχετικού στόχου. Τελικά μαθητές και δασκάλα οργάνωσαν μια παιδική παράσταση όπου, και με την συμμετοχή γονιών με σχετικές ικανότητες (καλλιτέχνες, ταχυδακτυλουργοί κλπ), και κατόρθωσαν να μαζέψουν το αναγκαίο ποσό. Αμέσως σκέφθηκα πως στην περίπτωση ενός ελληνικού σχολείου η πρώτη κίνηση θα ήταν η απαίτηση των χρημάτων από την διεύθυνση του σχολείου. Η οποία με την σειρά της, και με την συμπαράσταση του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων, θα ζητούσε την σχετική επιχορήγηση από τον Δήμο η από το Υπουργείο Παιδείας!

Η διαφορά στην κοινωνικοποίηση των παιδιών και στην καλλιέργεια διαφορετικών αντιλήψεων είναι φανερή. Τα παιδιά στο βρετανικό σύστημα μαθαίνουν να στηρίζονται στις δυνάμεις τους, να είναι υπεύθυνα και συνακόλουθα να αγαπούν και να προσέχουν τα δημόσια αγαθά διότι συμβάλλουν με την δουλειά τους στην απόκτησή τους. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η κουλτούρα που κυριαρχεί είναι της εξάρτησης από κάποιο απρόσωπο κράτος («Τι κάνει η πολιτεία;» είναι η συνήθης κραυγή που ακούγεται μπροστά στην παραμικρή δυσκολία), της αδιαφορίας για την (αποξενωμένη ιδιοκτησιακά;) δημόσια περιουσία και πολύ περισσότερο η έλλειψη της παραμικρής διασύνδεσης μεταξύ καταβολής φόρων και εξασφάλισης υπηρεσιών. Οι έλληνες μαθαίνουν να κοροιδεύουν ένα κράτος που δεν τους σέβεται και που συνηθίζει νά τους καταπιέζει.

Το δημόσιο φαντάζει στην λαική φαντασία σαν δυνάστης αλλά συνάμα και σαν απελευθερωτής. Η σχέση πολίτη με το κράτος συνθέτει το περισσότερο ίσως αντιπροσωπευτικό στοιχείο της νεοελληνικής αντιφατικότητας. Μια περίεργη σχέση αγάπης – μίσους που διατρέχει τις περισσότερες κοινωνικές σχέσεις βρίσκει την απόλυτη σχεδόν ολοκλήρωση στην σχέση πολίτη – κράτους. Μοναχά σχεδόν στην Ελλάδα αντιμετωπίζει κάποιος το φαινόμενο ο γιός να σφάζει τον πατέρα και μετά να οδύρεται πάνω από τον τάφο η να χαρακώνει η γυναίκα το πρόσωπο του εραστή της και στη συνέχεια να του καθαρίζει κλαίγοντας τις πληγές μέχρι να έρθει το ασθενοφόρο. Ετσι όμως κι’ ο πολίτης αναζητά λύσεις από το κράτος στα περισσότερα προβλήματά του. Αυτό όμως δεν τον εμποδίζει να χαρακτηρίζει το δημόσιο διεφθαρμένο, αδιάφορο και πηγή των περισσότερων κακών της κοινωνίας.

Αυτός ο αντιφατικός κρατισμός είναι δυστυχώς βαθιά ριζωμένος στον ψυχισμό των ελλήνων. Και δυσκολεύει κάθε γνήσια προσπάθεια εκσυγχρονισμού της κοινωνίας. Ματαιώνει όμως ουσιαστικά και την όποια κίνηση οικοδόμησης ενός κλίματος ατομικής υπευθυνότητας Δύσκολα ο πολίτης μπορεί να συνειδητοποιήσει τα δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις του. Μαθαίνει να συμπεριφέρεται σαν το κακομαθημένο παιδί που συνέχεια απαιτεί. Αδιαφορώντας για τον τρόπο με τον οποίο η οικογένεια εξασφαλίζει τα προς το ζήν. Ποτέ σχεδόν δεν αναλαμβάνει ευθύνες για τα συνεπακόλουθα των πράξεών του.

Το αποτέλεσμα είναι πολιτικοί με ελαστική συνείδηση και ηγεσίες με στενούς ορίζοντες πολιτικών σχεδιασμών και αδιαφορία για τις μακροχρόνιες συνέπειες των επιλογών τους. Οι πολίτες ενδιαφέρονται για παροχές και βολέματα. Ενώ οι ουσιαστικά τυχάρπαστες κοινωνικο-οικονομικές ελίτ στερούνται εθνικής συνείδησης και σχεδόν τελείως αστικής ηθικής.

Μέσα στο τέλμα αυτού του κοινωνικο-οικονομικού γίγνεσθαι ο κρατισμός επιβιώνει σαν η μοναδική σταθερά σε ένα σύστημα σαθρό, αβέβαιο και απόλυτα διεφθαρμένο. Το κράτος αποτελεί ελπίδα διορισμού και οικονομικής αποκατάστασης για τα μεσο-χαμηλά κοινωνικά στρώματα. Συνιστά όμως και διέξοδο οικονομικής επιβίωσης για μια μαθημένη στις παρεμβάσεις του λεγόμενου γκοβέρνου και έντονα ανασφαλή επιχειρηματική τάξη. Συνιστά όμως κι’ εργαλείο πλουτισμού για τους μαθημένους στις παρασκηνιακές συναλλαγές νεόπλουτους και υψηλο-διεφθαρμένους ισχυρούς. Το χρήμα του κράτους είναι εκείνο – μέσα από εργολαβίες, προμήθειες και ειδικές εύνοιες - που φτιάχνει πλούσιους και παράλληλα στήνει μηχανισμούς προπαγάνδισης του κρατισμού μέσα από τηλεοράσεις έντυπα και ραδιόφωνα. Που συνήθως ανήκουν σε ευνοημένους πελάτες του δημόσιου τομέα. Γι αυτό και τελικά η καταπολέμησή του κρατισμού γίνεται σχεδόν αδύνατη.

Πριν όμως από την οικονομική κρίση οι πασιφανείς αδυναμίες του μεγάλου δημόσιου τομέα μαζί και με τι επιτυχίες του φιλελεύθερου καπιταλισμού και της παγκοσμιοποίησης σε ολόκληρη την υφήλιο είχαν αρχίσει να επηρεάζουν κάπως το πολιτικό τοπίο. Πολιτικοί απ’ όλες τις πλευρές έδειχναν έτοιμοι να δεχθούν πως η δημιουργία ελλειμμάτων – με τρόπο μάλιστα κρυφό από τα μάτια των πολιτών όπως οι περίφημες «άγνωστες» εγγυήσεις του δημοσίου σε δάνεια διαφόρων κρατικών φορέων – υποθήκευε το μέλλον του λαού. Και πως έπρεπε να σταματήσει. Εφ’ όσον η χώρα χρωστάει, πως είναι δυνατόν να απαλλαγεί κάποτε από τα βάρη εφ’ όσον κάθε χρόνο έμπαινε και περισσότερο μέσα;

Δυστυχώς η οικονομική κρίση – και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο αυτή εξηγήθηκε στο κοινό – ανέτρεψε αυτή την εικόνα. Αντί να αποκαλυφθεί ο αχαρακτήριστος τρόπος με τον οποίο το αμερικανικό δημόσιο επέβαλε σε τράπεζες να χορηγούν δάνεια σε δανειολήπτες που δεν διέθεταν τις απαραίτητες εγγυήσεις, η αντίληψη που προωθήθηκε ήταν πως το πρόβλημα προκάλεσε η απουσία κρατικών ελέγχων στην λειτουργία των αγορών. Η επιστροφή λοιπόν στο μεγάλο κράτος, στον προστατευτισμό, στις επιδοτήσεις και στα μεγάλα ελλείμματα συνιστούν για πολλούς την μοναδική διέξοδο από τις σημερινές οικονομικές δυσκολίες.

Από πουθενά όμως αντικειμενικά δεν προκύπτει πως μιά τέτοια πολιτική παροχών, μεγάλων δημοσίων επενδύσεων και νέων χρεών οδηγεί στην ανάπτυξη. Η πολιτική Ομπάμα στις ΗΠΑ και Μπράουν στην Βρετανία είναι αυτής της φιλοσοφίας. Στις χώρες αυτές όμως η κρίση βαθαίνει, η ανεργία διογκώνεται και τα αδιέξοδα μεγαλώνουν. Γιατί στην Ελλάδα τα πράγματα θα λειτουργήσουν διαφορετικά; Οι μέθοδοι του New Deal της δεκαετίας του ’30 δεν μπορούν να αποδώσουν σήμερα. Γιατί οι κοινωνίες σήμερα είναι διαφορετικές. Και δεν υπάρχει ανενεργός πληθυσμός να μπεί για πρώτη φορά στην παραγωγή. Είναι δε φοβερές και οι ανακολουθίες και οι αντιφάσεις όσων υποστηρίζουν τις πολιτικές αυτές. Ο Πώλ Κρούγκμαν, για παράδειγμα, που ουδέποτε έχει προβλέψει κάτι σωστά επέμενε για χρόνια πως η οικονομική κατάρρευση θα προέλθει από τα δημόσια ελλείμματα των ΗΠΑ! Αυτή όμως προκλήθηκε από τα στεγαστικά θαλασσοδάνεια και την φούσκα των ακινήτων. Και τώρα ο Κρούγκμαν υποστηρίζει τις πολιτικές Ομπάμα που μεγαλώνουν παραπάνω τα ελλείμματα!!

Το μεγάλωμα του κράτους λοιπόν δεν αποτελεί απάντηση στην κρίση. Ούτε βέβαια και ο πλήρης εξοστρακισμός του. Η αγορά οφείλει να ακολουθεί κανόνες. Για την σωστή λειτουργία του ανταγωνισμού. Είναι λοιπόν αναγκαίες κάποιες ρυθμιστικές αρχές που να φροντίζουν ώστε επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς να σέβονται τους καταναλωτές και να μην σχηματίζουν καρτέλ και εκβιαστικές ομάδες. Το κράτος επίσης πρέπει να προσφέρει αποτελεσματικές δημόσιες υπηρεσίες. Η υγεία και η παιδεία πρέπει να βρίσκονται στην αρμοδιότητά του. Όχι υποχρεωτικά μέσω κρατικών συστημάτων αλλά κάτω από την εποπτεία και την οικονομική του συμβολή (λ.χ. πιστωτικά κουπόνια για σχολεία, πανεπιστήμια η νοσοκομειακή φροντίδα). Η ασφάλιση δεν μπορεί παρά να αποτελεί επίσης αρμοδιότητά του αλλά και μέσω κεφαλαιοποιητικών συστημάτων όπου οι φορείς που την προσφέρουν να είναι ιδιωτικοί. Τέλος η γραφειοκρατία οφείλει δραστικά να μειωθεί. Με τον περιορισμό πολλών δημοσίων υπηρεσιών. Και την χρήση υπεύθυνων δηλώσεων για εφαρμογή των προυποθέσεων που θέτουν οι νόμοι.

Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε πως η έξοδος από την κρίση δεν περνάει από έναν διογκωμένο δημόσιο τομέα. Αντίθετα, αυτό που χρειάζεται είναι η ενθάρρυνση της δυνατότητας δημιουργίας ταχύτατα καινούργιων επιχειρηματικών μονάδων. Ωστε να καμφθεί η ανεργία και να ενισχυθεί η κατανάλωση. Λιγότεροι φόροι, λιγότεροι γραφειοκρατικοί έλεγχοι, άδειες και εγκρίσεις είναι οι προυποθέσεις ενός καινούργιου ξεκινήματος. Διαφορετικά θα βουλιάξουμε ακόμη πιό βαθιά στα χρέη, στα αδιέξοδα και την απαισιοδοξία.

Πλήρες Άρθρο »

INSECURITY IN GREECE

 

 

 

INSECURITY IN GREECE

In Greece the state crumbles. But politicians maintain their composure struggling for office which obviously they do not know how to handle after they succeed in occupying it. At the same time the people feel exposed to all the ills of a rogue state. Workers and students can disrupt public transport by announcing simply their intention to organize a march. They don’t have to show up in numbers. The police takes the initiative to cordon off central streets and avenues based on their announced protest intentions. In universities professors fear to express views and scientific opinions in anticipation of violent reactions directed at their person. Policemen, even traffic wardens, look suspiciously over their shoulders terrified by gunmen shooting indiscriminately at personnel in uniform.

Masked youth are stopping cars near government buildings proceeding to check i.d. cards to identify police staff. Theater shows and ballet performances are halted by slogan chanting youths insulting audiences as indifferent to the rather cloudy social cause. The latest fruit has been the looting of supermarkets for the benefit of poor customers and prison breaks before the eyes of immobile and astounded guards!!


Above all however towers the astonishing return of a crude kind of terrorism. Armed with weapons stolen primarily from stormed police stations masked killers shoot at security personnel vans and at patrolling police. Likewise, they plant bombs at banks, multinational companies and government buildings. A rocket attack at the American embassy a couple of years ago and a failed assassination attempt, at about the same time, by means of a bomb placed on a bicycle against a former Minister of Public Order, went undiscovered and, of course, unpunished.

The feeling is of an overt incompetence of the state to safeguard law and order and of an atmosphere of tolerance for minor, and eventually major, violations of the law. The latest almost comical escape from a “high security” prison of two notorious outlaws – who had repeated the same exactly trick two years ago – added drama to the comedy. It suddenly became apparent that Athens is wide open to alls sorts of possible terrorist attacks. Since helicopters can be boarded without any baggage control and they can fly, no matter what the regulations stipulate, to any part of the city, an assault by determined suicide bombers can at any time occur – irrespective of the target.

The skies of the city present a threat instead of being secure and neutralized. The means employed during the Olympics to avert similar attacks and the sophisticated electronic surveillance equipment purchased for the same purpose appear to have been abandoned and left rusting at some government storehouse. Extreme laxity, lack of training and discipline and mind blowing incompetence at the top mark the character of the Greek security services regime. It is no wonder that citizens feel insecure and many of those who can wonder of the possibility to move their families abroad.
 

Πλήρες Άρθρο »

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ


Δεν αρκεί η γκρίνια και οι επισημάνσεις λαθών, παραλείψεων και αδράνειας. Σαν σύγχρονοι πολίτες οφείλουμε να βλέπουμε μπροστά. Και με γνώμονα την κοινή λογική να ψάχνουμε για λύσεις στα προβλήματα που μας πνίγουν. Κάποιοι είχαν μιλήσει για επανίδρυση του κράτους πριν από λίγα χρόνια. Κι οδήγησαν την χώρα στην παρακμή και κοντά στα όρια της απόλυτης καταστροφής. Κανείς έτσι δεν πιστεύει πλέον σε συνθήματα και μεγάλα λόγια. Αυτό που χρειάζεται είναι πρακτικές λύσεις σε υπαρκτά προβλήματα. Παρακάτω εκτίθενται κάποιες σκέψεις προς την κατεύθυνση αυτή.

 

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΟΚΑΛΕΙ

Υπουργικό Συμβούλιο με 12 μέλη (Υφυπουργοί, που δεν μετέχουν, το πολύ 9 – 10).

Σύμβουλοι Προέδρου Δημοκρατίας, Υπουργών και Υφυπουργών μέχρι 3 (και 2 μετακλητοί για Πολιτικό Γραφείο)

Σε υπηρεσιακά ταξίδια το πολύ 2 υπηρεσιακοί παράγοντες συνοδεύουν μέλη κυβέρνησης (έξοδα μελών οικογενείας Υπουργών εξ ιδίων)

Κανένα κρατικό αυτοκίνητο για αποκλειστικές ανάγκες υπηρεσιακών παραγόντων σε ολόκληρο τον δημόσιο η ημι-δημόσιο τομέα, εκτός Υπουργών και Υφυπουργών

Γενικοί Γραμματείς κατ’ επιλογήν από εν ενεργεία ανώτερους δημόσιους υπάλληλους ολόκληρου δημόσιου τομέα

Συμβούλιο Γεν. Γραμματέων με προεδρεύοντα τον Γ. Γ Υπουργικού Συμβουλίου για παρακολούθηση εφαρμογής κυβερνητικών αποφάσεων (τουλάχιστον μηνιαίες συνεδριάσεις)

Κατάργηση πιστωτικών καρτών και κινητών τηλεφώνων μελών δημόσιου τομέα με κρατική χρέωση (συμπεριλαμβανομένων μελών υπουργικού συμβουλίου και υφυπουργών)


ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ

Σύσταση Μονάδας Αξιολόγησης Δημόσιων Φορέων παρά τον πρωθυπουργό, που από μηδενική βάση, θα επαναθεωρήσει ο,τιδήποτε έχει ιδρυθεί εξετάζοντας αν εκπληρώνει τους λόγους για τους οποίους δημιουργήθηκε και σε αρνητική περίπτωση να καταργηθεί (υπενθυμίζω πως ο Οργανισμός για την Αποξήρανση της Λίμνης Κωπαίδας υπάρχει ακόμη και τώρα έχει ...νέες αρμοδιότητες!!).

Ολες οι δημόσιες προμήθειες πάνω από 2 εκατ. ευρώ θα περνούν υποχρεωτικά από Επιτροπή της Βουλής.

Ολες οι αποφάσεις των Υπουργείων, συμπεριλαμβανομένων των προμηθειών και των εργολαβιών, θα υπάρχουν στο διαδίκτυο.

Καταργείται η ειδική παραγραφή αδικημάτων Υπουργών και τηρούνται οι διαδικασίες που ισχύουν για όλους τους πολίτες.

Η βουλευτική ασυλία δεν θα ισχύει παρά μοναχά για εκείνους για τους οποίους η Βουλή θα την παρέχει ειδικά.

Κάθε εμφάνιση Βουλευτή η Υπουργού σε Τηλεόραση, Ραδιόφωνο η αρθογραφία σε εφημερίδα θα θεωρείται αμοιβόμενη, και θα δηλώνεται στο Πόθεν Εσχες και στην Εφορία σαν εισόδημα (έστω τεκμαρτό) που θα
φορολογείται.


ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ

Στόχευση της φορολογίας στην εξυπηρέτηση αναγκών της κοινωνίας. Και
όχι στην επίλυση προβλημάτων της κομματικής βάσης. Κανένας
καινούργιος φόρος δεν θα επιβάλλεται δίχως την εξειδίκευση των αναγκών
που θα εξυπηρετεί.

Εφ όσον η φορολογική βάση θα παραμένει η ίδια κανένας καινούργιος άμεσος φόρος δεν θα επιβάλλεται.

Δεν αυξάνονται οι δαπάνες του δημοσίου δίχως τουλάχιστον αντίστοιχη ποσοστιαία αύξηση του εθνικού προιόντος.

Περιορισμός της δημόσιας γραφειοκρατίας μέσω της καθιέρωσης νομοθετικά της αντίληψης πως «ό,τι δεν απαγορεύεται, επιτρέπεται» και αντικατάσταση πιστοποιητικών και αδειών με υπεύθυνες δηλώσεις και στη συνέχεια δειγματοληπτικών ελέγχων (με εξοντωτικές όμως ποινές στην περίπτωση ψευδούς δήλωσης).

Μείωση δαπανών από συνακόλουθη μείωση προσωπικού δημοσίων υπηρεσιών.


ΣΤΟΧΟΣ: Η ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑΣ ΜΕ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

Αναγνώριση νέων κοινωνικών συσχετισμών στη χώρα μας. Η αντίληψη για σύγκρουση εργαζομένων στη φάμπρικα και εξαθλιωμένων αγροτών από την μια μεριά και του βιομηχανικού κεφαλαίου και των τσιφλικάδων από την άλλη δεν ισχύει στις ημέρες μας. Τα εργατικά στρώματα της εποχής μας απαρτίζονται κυρίως από τους υπαλλήλους της γνώσης. Ανθρώπους δηλ. που απασχολούνται στις υπηρεσίες και κατοικούν σε μεγάλα η μικρότερα αστικά κέντρα.

Για όλους αυτούς το πρόβλημα είναι η ανακοπή της εξέλιξης. Και η αγωνία για το αύριο. Συνθήκες ζωής και οικονομικές δυνατότητες κλονίζονται. Η διατήρηση των κεκτημένων παρουσιάζεται προβληματική. Το επίπεδο της ζωής κινδυνεύει να καταρρεύσει. Η ανασφάλεια κατακλύζει τα μεσαία κοινωνικά στρώματα που πασχίζουν κα διατηρήσουν την θέση τους στην μεσαία τάξη.

Το κόστος ένταξης στην μεσαία τάξη και η διατήρηση σ’ αυτήν γίνεται υπέρογκο. Ρόλος της πολιτικής δεν είναι η διόγκωση και η απαξίωση των ανησυχιών αυτών. Αλλά η αναζήτηση λύσεων για την εκτόνωση της έντασης και την οικοδόμηση κοινωνικής συνοχής.

Στόχος μιάς τέτοιας πολιτικής θα πρέπει να είναι ένα σύστημα ελευθερίας χωρίς περιορισμούς και ισότητας δίχως εξαναγκασμό. Ένα πάντρεμα του δυναμισμού του φιλελευθερισμού με τις ευαισθησίες της σοσιαλδημοκρατίας.

Η εναντίωση στον κρατισμό δεν μπορεί να σημαίνει υποστήριξη ενός κράτους που δεν κάνει απολύτως τίποτε. Απορρίπτοντας ένα κράτος που κάνει τους πολίτες εξαρτήματα του δημόσιου τομέα επικροτούμε ένα κράτος που απεξαρτοποιεί τους πολίτες και τους μετατρέπει σε δυναμικές δημιουργικές μονάδες που αναλαμβάνουν ευθύνες για το αύριο της κοινωνίας.

Οφείλουμε να συντρίψουμε την σύγχυση ανάμεσα στην υποστήριξη τυφλά της αγοράς και στην στήριξη της επιχειρηματικότητας, ανάμεσα στις δαπάνες που διαιωνίζουν την νοοτροπία του κρατικοδίαιτου πολίτη και τις δαπάνες που ενθαρρύνουν την οικονομική αυτονομία και την ανοδική κοινωνική κινητικότητα όπως και να ξεκαθαρίσουμε πως η όποια περικοπή κρατικών κονδυλίων δεν θα πρέπει να αφορά στην χειροτέρευση της κοινωνικής προστασίας του λαού αλλά στον αφανισμό της ρεμούλας που απολαμβάνουν προμηθευτές, εργολάβοι και επίορκοι δημόσιοι λειτουργοί σε βάρος των χρημάτων των φορολογουμένων.

Η παιδεία, η κοινωνική προστασία και ο πολιτισμός αποτελούν τομείς για τους οποίους το κράτος οφείλει να δαπανά. Και πλουσιοπάροχα. Με αυστηρό έλεγχο όμως και με την οφειλόμενη προσοχή στη σχέση κόστους με αποτελεσματικότητα. Η έρευνα ιδιαίτερα θα αποτελέσει κεντρικό άξονα κάθε μας πολιτικής. Αλλά έρευνα που συνδέεται με οικονομικά αξιοποιήσιμα αποτελέσματα. Ερευνα δηλ. που οδηγεί σε εμπορεύσιμη καινοτομία. Οικοδομημένη πάνω σε μια πανίσχυρη παιδεία. Κι όχι στο σοβιετικής σχεδόν μορφής σημερινό αποτρόπαιο μόρφωμα. Που καθιστά τους ερευνητές δημόσιους υπάλληλους.

Ο προσανατολισμός της παιδείας στόχο έχει την βελτίωση των πνευματικών οριζόντων των νέων. Κι όχι την επαγγελματική αποκατάσταση των λειτουργών της. Αυτό δεν σημαίνει πως είμαστε αντίθετοι στην βελτίωση των αποδοχών τους. Μόνο ικανοποιημένοι κι απερίσπαστοι δάσκαλοι μπορούν να πλάσουν με επιτυχία ευαίσθητες νεανικές ψυχές. Δεν πρόκειται όμως να ανεχθούμε αντιδράσεις σε απαραίτητες για την νέα γενιά αλλαγές που χαλούν την βόλεψη ορισμένων.

Οραμά μας δεν μπορεί παρά να είναι μια παιδεία από τις καλύτερες στην Ευρώπη. Γιατί λ.χ. η Φινλανδία και όχι εμείς; Δεν υστερούμε πουθενά. Γιατί δεν πετυχαίνουμε τουλάχιστον τα ίδια αποτελέσματα; Γιατί προφανέστατα κανείς μέχρι τώρα δεν ασχολήθηκε σοβαρά. Και δεν τόλμησε να χαλάσει την βόλεψη αυτών που ουσιαστικά κερδίζουν άκοπα από το σημερινό χάλι της δημόσιας εκπαίδευσης.

 

 

Πλήρες Άρθρο »

Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Κατά περιόδους η Κεντρική Ασία έρχεται δυναμικά στην επικαιρότητα. Και άξαφνα μετά απομακρύνεται απ’ αυτήν. Με την ευκαιρία της έκρηξης των τιμών του πετρελαίου οι πάντες έστρεψαν τα βλέμματά τους προς τις νεαρές αυτές μουσουλμανικές δημοκρατίες προσβλέποντας σε διεξόδους από την κυριαρχία των χωρών της Μέσης Ανατολής στις διεθνείς αγορές. Πολλοί άρχισαν να ομιλούν για ένα καινούργιο «Μεγάλο Παιχνίδι» κάνοντας αναφορά σε πολιτικές αναφορές του περασμένου αιώνα όταν Βρετανία και Ρωσία είχαν για χρόνια συγκρούσεις πάνω στα περάσματα των απρόσιτων οροσειρών των Ιμαλαίων και του Χίντου Χούς αναζητώντας προσβάσεις από και προς την Ινδία. Το «Τουρνουά των Σκιών», όπως αποκαλούσε τότε η Μόσχα των Τσάρων τον ανταγωνισμό Ευρωπαικής Ανατολής και Δύσης για τα πλούτη της Νότιας Ασίας, είχε αποτύχει να αποκαθηλώσει την κυριαρχία της Βρετανίας στα εδάφη αυτά.

Οταν τα ενεργειακά πλούτη της Κασπίας Θάλασσας αποδείχθηκε πως δεν έφθαναν στα ύψη των διαφόρων «ειδικών» εκτιμήσεων αλλά και μόλις χώρες όπως το Καζακστάν και το Τουρκμενιστάν φάνηκε να συνεργάζονται και πάλι με την Ρωσία για την αξιοποίηση των αποθεμάτων τους σε πετρέλαιο και αέριο το ενδιαφέρον για την Κεντρική Ασία έδειξε να καταλαγιάζει. Ακόμη και η Τουρκία, που ξεκίνησε στην αρχή - ευθύς μετά την ανεξαρτησία των κρατών αυτών από την αποικιακή λαβίδα της πρώην Σοβιετικής Ενωσης - με ορμή την προσπάθεια εξάπλωσης της επιρροής της στον χώρο αυτό, είδε τις φιλοδοξίες της να χλωμιάζουν και τις δυνατότητές της να αποψιλώνονται. Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας δεν έψαχναν τότε για πρότυπα παντρέματος του Ισλάμ με την Δημοκρατία. Αναζητούσαν οικονομικές ενισχύσεις για να ορθοποδήσουν οι οικονομίες τους και για να αντιμετωπίσουν με επιτυχία ένα διογκούμενο μουσουλμανικό ριζοσπαστισμό.

Η αποτυχία της Τουρκίας και η διάψευση των προσδοκιών για ένα καινούργιο ενεργειακό Ελντοράντο έριξε πίσω τις χώρες της Κεντρικής Ασίας στην σχετική αφάνεια της πολιτικής και οικονομικής υπανάπτυξης. Η διεθνής ειδησεογραφία σήκωνε το χαλί της σιωπής και της αδιαφορίας για τις χώρες αυτές μόνο για ρεπορτάζ σχετικά με κάποιο πραξικόπημα στο Κιργκιστάν, για ταραχές και φόνους στην κοιλάδα της Φεργκάνα στο Ουζμπεκιστάν και για προστριβές στα ηγετικά – οικογενειακά κλιμάκια στο Καζακστάν. Κάποιες πολιτικές εντάσεις σχετιζόμενες με ισλαμικές κινητοποιήσεις στην Σαμαρκάνδη και στις άλλες νότιες επαρχίες του Ουζμπεκιστάν και εμφύλιες συρράξεις στην Ντουσάμπε του Τατζικιστάν σκίρτησε το ενδιαφέρον όσων αγωνιούσαν για τα ζητήματα της ακραίας ισλαμικής αναβίωσης. Αλλά μέχρι εκεί.

Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν με αφορμή δύο σημαδιακά γεγονότα. Το ένα ήταν η επίθεση στους δίδυμους πύργους στη Νέα Υόρκη. Η άγρια επίθεση του ακραίου Ισλάμ στην καρδιά της καπιταλιστικής Δύσης έσκισε τον λήθαργο της απάθειας που σκέπαζε τα σαλόνια των πόλεων της Αμερικής και της Δυτικής Ευρώπης. Ξαφνικά, οι χώρες με τα παράξενα ονόματα που βρίσκονταν κάτω από την ασιατική κοιλιά της Ρωσίας και γύρω κι’ ανάμεσα στους αρχαίους ποταμούς Σύρ Νταρία και Αμπού Νταρία (ο Οξος των ημερών του Μεγάλου Αλεξάνδρου) βρέθηκαν στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος. Εγινε απρόσμενα συνείδηση σε ολόκληρο σχεδόν τον υπόλοιπο κόσμο πως δίπλα στους λαούς αυτούς βρισκόταν το «σκοτεινό» Αφγανιστάν με τους φονιάδες Ταλιμπάν και τους φανατικούς Ζιχαντιστές της Αλ Καέντα. Και πως η δική τους παραμονή έξω από την αγκαλιά του ακραίου Ισλάμ των Βαχαμπιστών και των Νεομπαντιστών αποτελούσε αναγκαία προυπόθεση για την πετυχημένη επίθεση του ΝΑΤΟ εναντίον των Ταλιμπάν και για τον τελικό αποτελεσματικό έλεγχο του Αφγανιστάν. Το γεγονός πως για την ευόδωση των στόχων αυτών ήταν απαραίτητη η συνεργασία της Ρωσίας αλλά και κάποια συνεννόηση με το Ιράν έκανε τις εξωτικές αυτές χώρες ακόμη πιό σημαντικές για την ασφάλεια της Δύσης.

Το δεύτερο γεγονός που αναβίωσε το ενδιαφέρον για την Κεντρική Ασία υπήρξε η ξαφνική και σχετικά πρόσφατη καταλυτική παγκόσμια αύξηση τών τιμών του πετρελαίου αλλά και το μεγάλο ενδιαφέρον για το φυσικό αέριο. Τα νέα πεδία εξόρυξης μαύρου χρυσού που βρέθηκαν στο Κασαγκάν του Καζακστάν πάνω στην Κασπία αλλά και οι δυνατότητες του Τουρκμενιστάν να αποτελέσει το εναλλακτικό κέντρο προμήθειας φυσικού αερίου για την Ευρώπη, πέρα από την Ρωσία, επανέφερε την Κεντρική Ασία σαν σημαντικό κεντρικό παράγοντα στις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις. Η ενεργειακή διπλωματία της Ρωσίας, οι ανταγωνισμοί για τους περιφερειακούς αγωγούς πετρελαίου και αερίου αλλά και οι πιέσεις Ευρώπης και Κίνας σε αντιπαράθεση με την Ρωσία για τις ενεργειακές κυρίως πρώτες ύλες των χωρών αυτών ξανάφερε τις κουβέντες για το «Μεγάλο Παιχνίδι» και πάλι στο προσκήνιο. Ο Lutz Kleveman στο σημαντικό του βιβλίο The New Great Game: Blood and Oil in Central Asia (2004) περιγράφει με γλαφυρό τρόπο τους ανταγωνισμούς και τις αντιπαραθέσεις που προέκυψαν από τα καινούργια διεθνή οικονομικά δεδομένα.

Σημαντική συμβολή στην κατανόηση της σημερινής Κεντρικής Ασίας αποτελεί και το βιβλίο – διδακτορική διατριβή του Λευτέρη Δρακόπουλου, Κεντρική Ασία: Aπό το Μαχαλά στα Σοβιέτ – Και Πίσω; (Eκδόσεις Παπαζήση, 2009). Πέφτοντας σχεδόν κυριολεκτικά πάνω στην επικαιρότητα προσφέρει σημαντικά εργαλεία κατανόησης της ιδιαίτερα περίπλοκης αυτής περιοχής του κόσμου. Με σημαντική εμπειρία πάνω στην ανάλυση των κοινωνιών σε μετάβαση (transition societies) ο Δρακόπουλος παρακολουθεί την πορεία των χωρών αυτών από την ιστορική τους εκκίνηση σαν σκοτεινές ενδοχώρες ντόπιων πολέμαρχων και περιφερειακών ληστών σε σκονισμένους και σχεδόν ξεχασμένους αυλόγυρους της Τσαρικής και της Σοβιετικής αργότερα Ρωσίας. Με διεισδυτική όμως ματιά εντοπίζει τους κοινωνικούς μηχανισμούς που αναγκάσθηκαν να υποστούν τις σοβαρότερες πιέσεις σε όλες αυτές τις κατακλυσμικές μεταβολές που αναγκάσθηκαν οι λαοί αυτοί να αντικρύσουν. Η πλέον εντυπωσιακή διαπίστωση του Δρακόπουλου είναι πως στην φάση της σημαντικότερης μετάβασης των κοινωνιών αυτών, από την σοβιετική κατοχή δηλ. σε καθεστώς εθνικής και πολιτειακής ανεξαρτησίας, ουσιαστικά επανήλθαν στις αυστηρά παραδοσιακές δομές της προ Ρωσικής κατοχής εποχές.

Σε μια παράλληλου αντικειμένου πρόσφατη μελέτη ο Thomas W. Simons (Eurasia's New Frontiers: Young States, Old Societies, Open Futures, 2008) βλέπει στις κοινωνίες της Κεντρικής Ασίας δυνατότητες ριζικών μελλοντικών μεταβολών. Η διαφορά κατά την άποψή μου είναι πως ο Δρακόπουλος εντοπίζει στις κοινωνικές δομές της μουσουλμανικής γειτονιάς σε κωμοπόλεις και χωριά τις σχεδόν γρανιτένιας αντίστασης παραδοσιακές συνήθειες ενώ ο Simons εξετάζει τις κεντρικές πολιτικές επιλογές για την ανάδειξη μοντέρνων δομών και μηχανισμών. Ο Δρακόπουλος εντοπίζει το ενδιαφέρον του στην Αλμάτυ (παραδοσιακή πρωτεύουσα του Καζακστάν) και τους μαχαλάδες ενώ ο Simons αντικρίζει κυρίως την Αστάνα (μοντέρνα πρωτεύουσα του Καζακστάν) και τα υπερμοντέρνα εμπορικά κέντρα.

Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει η όψη που προσφέρει η Κεντρική Ασία στον εσωτερικό πολιτικό διάλογο που εξελίσσεται μέσα στην απειλητικά γειτονική Ρωσική Ομοσπονδία. Oι πρώην μουσουλμανικές επαρχίες της Σοβιετικής Ενωσης, με την εξαίρεση του Ταταρστάν βέβαια και του Βασκορτοστάν που εξακολουθούν να βρίσκονται μέσα στην Ρωσική Ομοσπονδία, συναπαρτίζουν μαζί με τα κράτη της Υπερκαυκασίας, την Ουκρανία και τις Βαλτικές χώρες το περίφημο «κοντινό εξωτερικό». Αποτελούν δε αυτές μιά δέσμη κρατών που η Μόσχα εκτιμά πως συνθέτουν ρεαλιστικά τον γεωστρατηγικό της ζωτικό χώρο. Με την ισχυροποίηση του Ευρασιατισμού σαν ανεπίσημης ιδεολογίας επαναβεβαίωσης της αυτοκρατορικής στρατηγικής αντίληψης του Κρεμλίνου –σημαντικό στο ζήτημα αυτό αποτελεί το έργο της Marlène Laruelle, Russian Eurasianism: An Ideology of Empire, 2008 καθώς και το στην αντίθετη κατεύθυνση οδηγούμενο βιβλίο του έγκυρου αναλυτή των Ρωσικών εξελίξεων Dmitri Trenin, The End of Eurasia: Russia in the Border Between Geopolitics and Globalization, 2002 – πολλές από τις χώρες της Κεντρικής Ασίας αισθάνονται βαριά την ανάσα της Μόσχας στο σβέρκο τους.
Αναλύοντας την τρέχουσα πολιτική της Ρωσίας απέναντι στον χώρο της Κεντρικής Ασίας, ο Δρακόπουλος δεν κρύβει τα ψήγματα αστάθειας που επωάζονται στις σχέσεις αυτές. Το ενδιαφέρον κυρίως εδώ στρέφεται στις χώρες εκείνες (Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν) που έχουν σημαντικές Ρωσικές εθνικές μειονότητες και που ανησυχούν για τον τρόπο με τον οποίο η Μόσχα θα αντιδρούσε σε πραγματικές η υποτιθέμενες διώξεις η διακρίσεις σε βάρος των πληθυσμών αυτών. Ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη κρίση στην Ν. Οσσετία –Γεωργία οι σχετικές ανησυχίες είναι πραγματικές και αντανακλούνται σε δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών αλλά και στις διπλωματικές κινήσεις των κρατών αυτών.

Η επάνοδος γενικά της Κεντρικής Ασίας στο επίκεντρο του διεθνούς πολιτικού ενδιαφέροντος συμπίπτει με την παρούσα έκδοση του βιβλίου του Λευτέρη Δρακόπουλου. Ο τόμος αυτός, όπως και άλλες ξένες μελέτες που αναφέρονται σε παρόμοια ζητήματα (η ανανεωμένη επανέκδοση του βιβλίου του Γάλλου αναλυτή Olivier Roy, The New Central Asia: Geopolitics and the Creation of Nations, 2007 είναι ένα χαρακτηριστικό σχετικό παράδειγμα) υποδηλώνουν την ευρύτερη πολιτική σημασία της περιοχής για τις τρέχουσες εξελίξεις. Η σχετική επαναπροσέγγιση των ΗΠΑ με την Ρωσία λ.χ. είχε άμεσες συνέπειες και στις εξελίξεις στις χώρες αυτές. Το Κιργκιστάν αποφάσισε να εγκρίνει την χρησιμοποίηση της αεροπορικής βάσης Μάνας για την τροφοδοσία των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν. Μετά τις αναστατώσεις και την πολιτική αστάθεια στο Πακιστάν, ο ρόλος της Κεντρικής Ασίας καθώς και η σημασία της Ρωσικής επιρροής εκεί παίζουν κρίσιμο ρόλο για τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ και της Δύσης γενικότερα στην αντιμετώπιση της διεθνούς τρομοκρατίας και των ακραίων ισλαμιστών ζιχαντιστών. H γνώση σαν συνέπεια των χωρών, των λαών και του χώρου αποτελεί ουσιαστική προυπόθεση για την κατανόηση των σύγχρονων κρίσιμων διεθνών εξελίξεων. Μέσα στα πλαίσια αυτών των δεδομένων η δουλειά του Λευτέρη Δρακόπουλου αποτελεί σημαντική συμβολή στην διεύρυνση της γνώσης αλλά και στην έγκυρη ερμηνεία κρίσιμων διεθνών γεγονότων.
 

Πλήρες Άρθρο »

Ο ΟΜΠΑΜΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΜΠΑΜΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ

Ξεκίνησαν και πάλι οι Κασσάνδρες να προβλέπουν καταστροφές για τα εθνικά μας συμφέροντα μετά την ανακοίνωση πως ο αμερικανός Πρόεδρος θα επισκεφθεί την Τουρκία κι όχι την δική μας χώρα. Επικεντρωμένοι στον δικό μας μικρόκοσμο δυσκολευόμαστε να διακρίνουμε πως στον κόσμο υπάρχουν κι’ άλλα ζητήματα εκτός από το Κυπριακό και το Αιγαίο. Και πως για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών η Τουρκία παίζει έναν κρίσιμο ρόλο. Αναπόφευκτα οι αμερικανοί, όπως και άλλες χώρες με συμφέροντα στην περιοχή, θα επιζητήσουν στενή συνεργασία μαζί της για τα θέματα αυτά.

Μια τέτοια συνεργασία δεν οδηγεί σε παράκαμψη των ζητημάτων ελληνικού ενδιαφέροντος. Μας υποχρεώνει όμως να σκεφθούμε σοβαρά και νηφάλια για τις γενικότερες διπλωματικές μας δυνατότητες, για την μεθοδολογία των μελλοντικών μας κινήσεων και για τα προβλήματα που πιθανότατα αργότερα θα αντιμετωπίσουμε. Αντί να ριχνόμαστε ο ένας στον λαιμό του άλλου αναζητώντας ενόχους για υποτιθέμενες αποτυχίες καλό θα είναι να εξετάσουμε με ψυχραιμία την πραγματικότητα. Και να αξιολογήσουμε τις κινήσεις μας αλλά και την γενικότερη πολιτική μας στάση.
 

Οι ΗΠΑ Εχουν Τα Δικά Τους Συμφέροντα

Ας ξεκινήσουμε από ορισμένες βασικές πολιτικές παραδοχές. Οι ΗΠΑ δεν είναι συγγενής η διορισμένος προστάτης της Ελλάδας. Είναι μια μεγάλη τρίτη χώρα με τα δικά της συμφέροντα και στόχους. Επειδή είναι παγκόσμια δύναμη τα συμφέροντά της ακουμπούν στις περισσότερες περιοχές της γής. Για τον λόγο αυτό ενδιαφέρεται και για την περιοχή μας. Και έχει χτίσει συμμαχίες με χώρες των νοτίων Βαλκανίων. Σύμμαχός της είναι η χώρας μας. Όπως όμως σύμμαχός της είναι και η Τουρκία. Δεν είναι απόλυτα κατανοητό να επιζητούμε αμερικανικές παρεμβάσεις για την επίλυση προβλημάτων που έχουμε με την Τουρκία - πάνω στην λογική της δικαίωσης των δικών μας επιδιώξεων. Οι ΗΠΑ προφανέστατα δεν επιθυμούν να χαλάσουν τις σχέσεις τους με κανένα σύμμαχό τους. Στόχος τους είναι η διατήρηση ισορροπιών. Δεν πρόκειται λοιπόν ποτέ να δυσαρεστήσουν ανοιχτά ούτε την Ελλάδα ούτε και την Τουρκία. Το μήνυμα λοιπόν που οφείλουμε να κατανοήσουμε είναι πως τα προβλήματά μας δεν πρόκειται να μας τα λύσει κανένας τρίτος. Είναι δικό μας ζήτημα με τις πράξεις και τις κινήσεις μας να φέρουμε κοντά τις λύσεις που επιθυμούμε.

Από εκεί και πέρα καλό είναι να κατανοήσουμε τις τρέχουσες διεθνείς εξελίξεις ώστε κατάλληλα να τοποθετήσουμε τις επιδιώξεις μας μέσα σε αυτές. Πολλοί πίστεψαν, σε όλο τον κόσμο, πως η εκλογή Ομπάμα θα έφερνε τα πάνω κάτω στους προσανατολισμούς της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Οσοι όμως αγαπούσαν να λειτουργούν με βάση την λογική περίμεναν πως ελάχιστα πράγματα ουσίας θα άλλαζαν. Και έτσι περίπου έγινε. Κάθε μεγάλη δύναμη έχει συμφέροντα και στόχους στηριγμένους σε εκτιμήσεις δεκαετιών. Υπάρχουν οικοδομημένες στρατηγικές και μεσο-μακροπρόθεσμοι στόχοι, τους οποίους εξυπηρετούν εξελισσόμενες τακτικές κινήσεις. Αυτά δύσκολα αλλάζουν. Μπορεί να μεταβάλλεται η ρητορική και οι επικοινωνιακές προτεραιότητες. Η ουσία όμως παραμένει σχεδόν πάντα η ίδια.

Η κυβέρνηση Ομπάμα έχει να αντιμετωπίσει συγκεκριμένα προβλήματα και να υλοποιήσει στρατηγικές ιεραρχήσεις. Μέσα εκεί δεν χωρούν συναισθηματισμοί ούτε και προσωπικές αξιολογήσεις. Σαν συνέπεια οφείλουμε κι εμείς να εγκαταλείψουμε τις χίμαιρες (λ.χ. φιλελληνισμός του κ. Μπάιντεν, σχέσεις του Ομπάμα με την ελληνική κοινότητα στο Σικάγο κλπ) και εκτιμώντας τα πραγματικά δεδομένα να διαμορφώσουμε ανάλογες πολιτικές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναζητούν τρόπους απεγκλωβισμού από το Ιράκ. Αλλά και πρόθυμους συμμάχους για αύξηση της έντασης στον εξελισσόμενο πόλεμο στο Αφγανιστάν. Και για τις δύο περιπτώσεις απαραίτητη είναι κάποια προσέγγιση με το Ιράν αλλά και βελτίωση των σχέσεων με την Ρωσία.

 

Κρίσιμος Ο Ρόλος Της Τουρκίας

Δίχως συνεννόηση με το Ιράν, ειρήνευση στο Ιράκ και ουσιαστική αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την χώρα αυτή είναι πρακτικά αδύνατη. Διότι διαφορετικά μια γενική σύρραξη ανάμεσα σε Σιίτες και Σουνίτες είναι αναπόφευκτη. Με τους Σιίτες τελικά να κυριαρχούν και το Ιράν να εξαπλώνεται πολιτικά στην Μέση Ανατολή. Και Ισραήλ και Σαουδική Αραβία να αντιδρούν πιέζοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες για καινούργιες παρεμβάσεις. Καμία αμερικανική κυβέρνηση δεν άντεξε ποτέ πολιτικά την συντονισμένη πίεση των δύο αυτών παραδοσιακών της συμμάχων. Ο ρόλος της Τουρκίας στις εξελίξεις αυτές είναι κρίσιμος. Δίχως την δική της ενεργητικά θετική στάση λύση στο Ιράκ δεν μπορεί να βρεθεί. Πρώτον, διότι η επιρροή που ασκεί στους Τουρκομένους αλλά και η όποια προσέγγισή της με τους Κούρδους είναι δυνατόν να εξασφαλίσει την ειρήνευση του βορρά διευκολύνοντας έτσι και τις όποιες διευθετήσεις στον νότο.

Παράλληλα όμως η Τουρκία είναι σε θέση να επηρεάσει και την στάση των Σουνιτών των περιοχών γύρω από την Βαγδάτη και το κέντρο της χώρας. Σαν η μεγαλύτερη χώρα των Βαλκανίων, η ισχυρότερη οικονομικά μουσουλμανική χώρα της Μέσης Ανατολής (παράλληλα με το Ιράν βέβαια) και η μοναδική ισχυρή Σουνιτική χώρα που ακουμπάει στην Μεσοποταμία, η Τουρκία φαντάζει σαν ισχυρός γείτονας και προστάτης για τους γέροντες φύλαρχους, κι’ αντιπάλους της Αλ Καέντα, των Σουνιτικών επαρχιών του Ιράκ. Παράλληλα η Τουρκία συνομιλεί τακτικά με το Ιράν ενώ διατηρεί αποτελεσματικούς διαύλους επικοινωνίας με το Ισραήλ. Πρόσφατα είχε μεσολαβήσει με επιτυχία για την προσέγγιση του Τελ Αβίβ με την Συρία. Μια προσπάθεια που σταμάτησε μετά την επίθεση στην Γάζα.

Αλλά και για τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν ο ρόλος της Αγκυρας είναι σημαντικός. Μετά τις μεγάλες αναστατώσεις στο Πακιστάν, και ιδιαίτερα στις περιοχές των αυτόνομων φυλών στα σύνορα με το Αφγανιστάν, ο εφοδιασμός των δυν.αμεων του ΝΑΤΟ έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολος. Μοναδικής διέξοδος είναι η αξιοποίηση εδαφών χωρών της Κεντρικής Ασίας, και ιδιαίτερα του Κιργκιστάν και του Ουζμπεκιστάν. Εκεί όμως σήμερα τον πρώτο λόγο έχει η Μόσχα. Οι ΗΠΑ λοιπόν αναγκαστικά θα προσεγγίσουν την Ρωσία. Σ’ αυτή την επαναπροσέγγιση ο ρόλος της Τουρκίας δεν είναι μικρός. Από την θέση της στο υπογάστριο του Καυκάσου η Αγκυρα διατηρεί στενές σχέσεις με το Κρεμλίνο το οποίο συχνά φροντίζει να τονίζει την Ρωσο-Τουρκική φιλία. Ακόμη και με πράξεις. Όπως η πρόσφατη στρατιωτική άσκηση στο …Αιγαίο (!) Την ίδια ώρα η Τουρκία, σαν πετυχημένο μοντέλο δημοκρατικής μουσουλμανικής χώρας, έχει προσβάσεις απ ευθείας στην Τασκένδη και το Μπισκέκ ενώ οι ΗΠΑ την αξιοποιούν και στις υπόλοιπες σχέσεις τους με τον κόσμο του Ισλάμ. Αυτονόητα, για την Ουάσιγκτον η Τουρκία αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την προώθηση σχεδίων ειρήνευσης με τον μετριοπαθή κυρίως μουσουλμανικό κόσμο.

Είναι αυτονόητη λοιπόν η σημασία της Τουρκίας για την διεκπεραίωση μακροπρόθεσμων και ζωτικών στόχων της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Εξ’ ού και η επιλογή Ομπάμα να την επισκεφθεί ώστε να μπορεί και να την αξιοποιήσει. Για την Ελλάδα το πρόβλημα κυρίως συνίσταται στην αναγνώριση κάποιων ρεαλιστικών γεω-στρατηγικών δεδομένων. Και στην αντίστοιχη υιοθέτηση επιλογών και πολιτικής στάσης που θα διευκολύνει, αντί να εμποδίζει, την προώθηση των εθνικών μας στόχων.

 

Στρατηγικός Σχεδιασμός Και Σταθερή Στάση

Πρώτο ζήτημα θα πρέπει να είναι η αποσαφήνιση των διαθέσεών μας απέναντι στις ΗΠΑ. Η Ελλάδα είναι ίσως η χώρα με τον μεγαλύτερο αντι-αμερικανισμό στην Ευρώπη. Αυτό δεν είναι κάτι που αφορά νεαρούς διαδηλωτές και πολιτικές κινήσεις των άκρων. Κάθε κόμμα η πολιτικός που εκφράζει αντι-αμερικανικές κορώνες κερδίζει πόντους στις εκτιμήσεις της κοινής γνώμης. Και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ακόμη δεν δίστασε, δίχως προφανώς κυβερνητική έγκριση, να ειρωνευθεί τον τότε Πρόεδρο των ΗΠΑ. Και στην Τουρκία, και σε άλλες χώρες, υπάρχει στα λαικά στρώματα αντι-αμερικανισμός. Αλλά αυτό δεν αντανακλάται στις πολιτικές ηγεσίες και στην πολιτική των χωρών αυτών. Είναι αυτονόητο πως δεν μπορεί μια χώρα να ελπίζει σε αποτελεσματική συνεργασία με μια άλλη όταν σε πολλά επίπεδα στρέφεται εναντίον της.

Για την προώθηση των εθνικών μας στόχων είναι λοιπόν αυτονόητο πως οι θέσεις μας θα πρέπει να είναι σαφείς και οριοθετημένες. Όταν διεκδικούμε για δεκαετίες από τον ΟΗΕ την επίλυση του Κυπριακού και φροντίζουμε να απορρίψουμε την τελική του πρόταση (αρνούμενοι να διευκρινίσουμε – στην τελική διαπραγμάτευση στην Ελβετία - που ακριβώς διαφωνούμε) εύλογα οδηγούμε τους Τούρκους στην θέση του θύματος και άλλες χώρες να ομιλούν για «έξοδο των Τουρκοκυπρίων (που ενέκριναν την πρόταση των Ηνωμένων Εθνών) από την απομόνωση». Όταν επίσης αναγνωρίζουν οι αμερικανοί τα Σκόπια με το συνταγματικό τους όνομα κι εμείς αντιδρούμε υποτονικά και καθυστερημένα εύλογα προκαλούμε μη αναμενόμενη έκπληξη όταν μπλοκάρουμε την ένταξή της χώρας αυτής στο ΝΑΤΟ. Κοντολογής, με σπασμωδικές αντιδράσεις και δίχως σχεδιασμό και συνέπεια καλλιεργούμε συγχύσεις που καταλήγουν σε βάρος μας.

Καθ’ όσον αφορά τέλος τα γενικότερα γεω-στρατηγικά δεδομένα είναι απαραίτητο να χαράξουμε στρατηγικές που θα μας οδηγήσουν σε πρωτοβουλίες που θα ξεπερνούν τις στενές εθνικές μας επιδιώξεις. Οι σχέσεις μας με την Ρωσία λ.χ. στηρίζονται σε κάποιου είδους σχεδιασμό η αποτελούν απλά ανταπόκριση – με κριτήρια καθαρά οικονομικά – στις διάφορες πρωτοβουλίες της άλλης πλευράς; Είμαστε σε θέση να συζητήσουμε – επηρεάζοντας βέβαια – με το Κρεμλίνο για κρίσιμα διεθνή ζητήματα καθιστώντας τον ρόλο μας σημαντικό για τα συμφέροντα κι’ άλλων δυνάμεων; Πως μπορούμε να εξασφαλίσουμε πως η Μόσχα σε περίπτωση λ.χ. διαφορών μας με Σλαύους γείτονές μας θα σταθεί δίπλα μας κι’ όχι απέναντί μας. Τι κινήσεις κάνουμε προς την Συρία, το Ισραήλ, το Ιράν και άλλους παράγοντες της περιοχής μας; Aν παραμείνουμε περιθώριο σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα θαμπές θα είναι και οι προοπτικές των θεμάτων του στενού εθνικού μας ενδιαφέροντος.

Ο Ομπάμα λοιπόν δεν αγνοεί την Ελλάδα. Απλά επιλέγει συνομιλητές που μπορούν να τον διευκολύνουν σε δικές του κρίσιμες επιδιώξεις.

 

Πλήρες Άρθρο »

ΤΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΘΑ ΟΔΗΓΗΣΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ;

                                ΤΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ;

H σάλπιγγα της επιστροφής στο παρελθόν έχει πλέον ηχήσει. Το ζήτημα είναι πόσοι θα την ακούσουν. Και πόσοι απ’ αυτούς θα αποφασίσουν να την ακολουθήσουν. Η κυβέρνηση είναι προφανές πως έχει σηκώσει τα χέρια. Δεν έχει καταλάβει ούτε γιατί μπήκαμε στην κρίση ούτε και τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε για να βγούμε απ αυτήν. Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος έδωσε κάποιες κατευθύνσεις. Ουδείς όμως δείχνει να έχει το θάρρος να ακολουθήσει έστω και κάποιες απ’ αυτές. Γιατί συνεπάγονται αποφάσεις με πολιτικό κόστος. Και η κυβέρνηση φαίνεται να μην εκτιμά πως η ώρα είναι κατάλληλη για παρόμοιες «περιπέτειες».


Η αντιπολίτευση από την άλλη μεριά πιστεύει στα καλά και τα κακά ελλείμματα. Κακά είναι αυτά που συντηρούν κομματικούς στρατούς, σπατάλες κι αδικίες. Ενώ καλά είναι εκείνα που δημιουργούν δημόσιες επενδύσεις και νέες επιχειρηματικές δυνατότητες. Το γενικό κακό πως και τα δύο είναι ελλείμματα. Κι έτσι τα βλέπουν οι αγορές. Από τις οποίες θα χρειασθεί και πάλι να δανεισθούμε. Η δε λογική εξειδίκευσής τους δεν είναι καινούργια. Αυτά ακούγαμε και κατά το παρελθόν. Δαπάνες για ανάπτυξη. Το μόνο όμως που είχαν αυτά σαν αποτέλεσμα ήταν ελλείμματα, εξάρτηση από τον εξωτερικό δανεισμό, οικονομική στασιμότητα. Γιατί και πως θα αλλάξουν τώρα τα πράγματα;


To κλίμα των «καλών» ελλειμμάτων οφείλεται στις πολιτικές Ομπάμα στις ΗΠΑ. Που από πουθενά δεν προκύπτει πως έχουν κάποια θετικά αποτελέσματα. Αλλά ο Ομπάμα δεν θα κληθεί να δανεισθεί για να πληρώσει μισθούς, συντάξεις, φάρμακα και εξοπλισμούς για τα νοσοκομεία και έξοδα λειτουργίας κρατικών επιχειρήσεων, σχολείων και πανεπιστημίων.


Με δάνεια δίχως αντίκρισμα ξέσπασε η κρίση. Με την ίδια πολιτική θα την αντιμετωπίσουμε;

                                               ΤΕΛΙΚΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΝΕΙΣ;

Ομολογώ πως δεν καταλαβαίνω. Η Δικαιοσύνη απέδωσε στην κοινωνία πίσω λευκούς όσους είχε παραπέμψει η κυβέρνηση για πιθανή συνεργία στην απίστευτη απόδραση με ελικόπτερο από τις φυλακές Κορυδαλλού.

Και πανηγυρίζουν δικηγόροι και πολιτικοί εκτιμητές. Διότι υπάρχει σεβασμός ατομικών δικαιωμάτων και ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Αλλά τους υπόλοιπους απλούς πολίτες, που ανησυχούν για την ασφάλειά τους και για την αδυναμία των αρχών να αντιμετωπίσουν το έγκλημα, τους βασανίζει ένα ερώτημα. Τελικά πως δραπέτευσαν, αφού πάντες οι υπευθυνοι είναι ουσιαστικά ανεύθυνοι για την απόδραση αυτή;

Μήπως τυχόν είναι ακόμη στη φυλακή δίχως κανείς να το έχει καταλάβει; O πιλότος τους πήρε στο ελικόπτερο δίχως προφανέστατα να έχει ελέγξει τις αποσκευές τους. Σταμάτησε και πήρε επιβάτες από περιοχή που κανείς δεν ελέγχει. Αλλά προφανώς καμία ευθύνη δεν φέρει. Ο φύλακας που τους ανέβασε στην ταράτσα 'διέκρινε' οπλισμένους επιβάτες και ...κρύφτηκε. Ούτε αυτός όμως φέρει την παραμικρή ευθύνη. Οι εξωτερικοί φρουροί δεν πυροβολούν διότι φοβούνται πτώση του ελικοπτέρου σε κατοικημένη περιοχή. Ουδείς όμως τους έχει εκπαιδεύσει σε κάποια σχέδια αντιμετώπισης παρόμοιων αποδράσεων. Τυπικά όμως φέρουν όπλα με εντολή να τα χρησιμοποιούν σε περίπτωση αποδράσεων. Κανένας όμως και πάλι δεν φέρει ευθύνη.

Τελικά πως αποκτά κάποιος ευθύνες στην Ελλάδα; Eκτός αν όλα γίνονται εντελώς τυχαία. Ετυχε το ελικόπτερο να πετάξει. Ετυχε οι δύο κρατούμενοι να βρεθούν για περίπατο στην ταράτσα. Συμπτωματικά εκεί κοντά ξεφύτρωσε μιά αυτοσχέδια ανεμόσκαλα και το ελικόπτερο έκανε μιά εντελώς συμπτωματική στάση. Οι συμπτώσεις λοιπόν κυριαρχούν στην δημόσια ζωή της χώρας.

 

                                             Η ΝΕΑ ΔΡΑΠΕΤΕΥΣΗ ΠΑΛΑΙΟΚΩΣΤΑ

Η γελοιότητα της νέας δραπέτευσης Παλαιοκώστα ταιριάζει μοναχά σε τεύχη του Μικρού Ηρωα. Κι όχι βέναια σε Χολλυγουντιανό σενάριο που λόγω αφέλειας και φαιδρότητας ούτε καν θα είχε διαβασθεί. Οι σε απομόνωση ευρισκόμενοι - υποτίθεται - κρατούμενοι έχουν αυτοσχέδια κατσαβίδια, ανεμόσκαλες, κόβουν βόλτες σε ταράτσες με συνοδεία φρουρών που φοβούνται επιβάτες ελικοπτέρου με μαχαίρια και το βάζουν στα πόδια. Την ίδια ώρα ελικόπτερα πειρατικά αρπάζονται με την απειλή ...χειροβομβίδας (!) λες και ο συνεργός των δραπετών είναι μουζαχεντίν μουσουλμάνος έτοιμος να αυτοκτονήσει για ...τον Παλαιοκώστα!!

Το όλο πλέγμα των γεγονότων θυμίζει οπερέτα της παρακμιακής εποχής. Και όλα φαντάζουν περισσότερο αστεία όταν οι Υπουργοί κάνουν δηλώσεις με ύφος περισπούδαστο και εκφράσεις βαριές και ...μεστές περιεχομένου. Από την έκπληξη, για τον τρόπο έλλειψης διοίκησης της χώρας, περάσαμε προ καιρού στο δράμα. Και τώρα πλέον έχουμε εγκατασταθεί στην κωμωδία. Είναι άγνωστο το τι θα γίνει με τον τόπο...

 

 

Πλήρες Άρθρο »

Κρατιστές και Νεοφιλελεύθεροι

Κρατιστές και Νεοφιλελεύθεροι

Για την αριστερά, στις πολυποίκιλες εκδοχές της, τα πράγματα είναι σχετικά απλά για την πορεία των πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων. Οι «νεοφιλελεύθερες» πολιτικές κυβέρνησης και αντιπολίτευσης οδήγησαν τον τόπο στα σημερινά αδιέξοδα. Και η διέξοδος δεν είναι άλλη από την μοιρασιά παροχών σε όλους. Τον αν υπάρχουν χρήματα ή όχι είναι αδιάφορο. Δεν θα κληθούν εξάλλου ποτέ να κυβερνήσουν για να τα βρουν. Όσο για τις υποτιθέμενες νεοφιλελεύθερες πολιτικές της κυβέρνησης που μας οδήγησαν στα σημερινά αδιέξοδα, εγώ θυμάμαι πως η Ν.Δ. μου έδειξε την πόρτα της εξόδου από το 1994, και μου την έκλεισε κατάμουτρα και πάλι το 2004, ακριβώς επειδή ήμουνα νεοφιλελεύθερος!! Πως γίνεται μια κυβέρνηση, που αποδέχεται τις κρατιστικές ακρότητες στελεχών της -με κυρίαρχη την «ήπια προσαρμογή» καθώς και τον βερμπαλισμό της περίφημης «λαϊκής δεξιάς»- καθώς και πάμπολλες επιθετικές προτάσεις της Αριστεράς να κατηγορείται για ακραίο φιλελευθερισμό;

Από την άλλη είναι μάλλον εξωπραγματικό να περιγράφονται σαν νεοφιλελεύθεροι πολιτικοί που ανήκουν στην κυβέρνηση και ανέχονται αυξήσεις των φόρων, διόγκωση του δημόσιου τομέα με τη δημιουργία εκατοντάδων καινούργιων δημόσιων φορέων και περιορισμούς ελευθεριών σε λογής πολιτικές δράσεις (ταυτότητες, χωρισμός κράτους εκκλησίας, απεξάρτηση πανεπιστημίων από κεντρικό κράτος κλπ).

Νεοφιλελευθερισμός σημαίνει τρεις στην ουσία πολιτικές κατευθύνσεις. Τη δραστική μείωση των φόρων, τον ουσιαστικό περιορισμό των δραστηριοτήτων του κράτους, της δημόσιας γραφειοκρατίας και κατά συνέπεια και την ελάττωση των δημοσίων δαπανών και, τρίτον, την κατ’ αρχήν αναζήτηση λύσεων σε κάθε πρόβλημα που αναφύεται σε δράσεις εκτός του κράτους (σε πρωτοβουλίες ατόμων και της κοινωνίας κι όχι σε παρεμβάσεις της πολιτείας). Στα πλαίσια μέσα αυτά προωθούνται πολιτικές διάχυσης της δημόσιας ιδιοκτησίας σε φορείς του ιδιωτικού τομέα αλλά και συγκέντρωσης των παροχών του κράτους σε τομείς ουσιαστικών κοινωνικών υποδομών και προστασίας των πραγματικά κοινωνικά αδυνάτων (λ.χ. στην παιδεία, τις κοινωνικές υπηρεσίες -υγεία, πρόνοια- και τον πολιτισμό). Διακρίνει κανείς τέτοιες πολιτικές να διαπνέουν τις όποιες σημερινές κυβερνητικές πρωτοβουλίες ώστε να μπορούν να αποκληθούν «νεοφιλελεύθερες»;

Εξάλλου οι σύγχρονες φιλελεύθερες αρχές έχει διεθνώς αποδειχθεί πως συνταιριάζουν απόλυτα και με τους στόχους ακόμη και της σοσιαλδημοκρατίας. Πολύ πρόσφατα ο Ευρωπαίος επίτροπος κι αρχιτέκτονας του Νέου Εργατικού κόμματος στη Βρετανία Πήτερ Μάντελσον ζήτησε από τους Ευρωπαίους σοσιαλδημοκράτες να στηρίξουν τις «νεοφιλελεύθερες» προτάσεις της Ευρ. Επιτροπής που καταλήγουν σε φιλολαϊκούς στόχους (Financial Times 3-2-2005). 

Τώρα πάλι ο νεοφιλελευθερισμός κατηγορείται για την κατάρρευση της διεθνούς οικονομίας. Που όμως οφείλεται στις, και νομοθετημένες, ασφυκτικές πιέσεις του κράτους στις ΗΠΑ επί Κλίντον και Μπους για την παροχή στεγαστικών δανείων από τις Τράπεζες δίχως εγγυήσεις και οικονομικά εχέγγυα από πλευράς των δανειζομένων. Η κατεστημένη όμως  αντίληψη για την κρίση που προκλήθηκε από την ασύδοτη δήθεν λειτουργία ενός αρπαχτικού καπιταλισμού γυρίζει ουσιαστικά την οικονομία ανάποδα –με το κεφάλι δηλ. κάτω και τα πόδια επάνω. Αντί απάντησης στα επιχειρήματά μου εισέπραξα αφορισμούς, από άσχετους ουσιαστικά με το θέμα, πως είμαι δογματικός σαν Σταλινικός κομμουνιστής!!! Όταν δεν υπάρχουν επιχειρήματα, τότε χρησιμοποιούνται αφορισμοί. Όταν η αλήθεια δεν ταιριάζει με κάποιων την άποψη, τόσο το χειρότερο για την αλήθεια.

Εν πάση περιπτώσει, το γεγονός σήμερα είναι πως ο κρατισμός έχει επιστρέψει. Και κάποιοι επιχειρούν να βρουν λύσεις για την κρίση σε πολιτικές ίδιες με αυτές που μπήκαμε σ ‘ αυτήν. Να κρατικοποιήσουμε δηλ. τράπεζες μοιράζοντας δάνεια, μέσω κρατικών ουσιαστικά γραφειοκρατών, που κανένας λογικός τραπεζίτης δεν θα ενέκρινε λόγω αφερεγγυότητας του σχετικού δανειολήπτη. Καινούργια χρέη δηλ., νέες φούσκες κι άλλες χρεοκοπίες.

Πως βλέπουν ορισμένοι μέσα από τέτοιες πολιτικές την έξοδο από την κρίση μου είναι αδύνατον να το καταλάβω. Αλλά η κοινή γνώμη είναι σχεδόν ήδη διαμορφωμένη. Και η καταστροφή περιμένει στη γωνία. Τουλάχιστον την φορά αυτή δεν θα μπορεί κανείς να κατηγορήσει τον νεοφιλελευθερισμό για τα αποτελέσματα. Τώρα πλέον είναι όλοι κρατιστές.

Πλήρες Άρθρο »

Η ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

Η ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

Ενα συναρπαστικό βιβλίο κάτω από την επιμέλεια ενός γνωστού αμερικανού βιολόγου, του Michael Gough, έχει ταράξει τα νερά της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Στο Politicizing Science: The Alchemy of Policymaking , (Η Πολιτικοποίηση της Επιστήμης: Η Αλχημεία της Παραγωγής Πολιτικής), ο Gough και οι συνεργάτες του αφαιρούν το φύλλο συκής από το κορμί της υποτιθέμενης αντικειμενικής επιστημονικής έρευνας και ανακάλυψης, αποδεικνύοντας πως συχνά η επιστήμη καθοδηγείται από τα κελεύσματα της πολιτικής.

Στην καρδιά των αποκαλύψεων του βιβλίου βρίσκεται η χρήση σφαλερών αποδείξεων και η εφαρμογή λαθεμένων κατά μικρά ποσοστά – που αλλοιώνουν όμως το τελικό συμπέρασμα – μοντέλων που δίνουν έμφαση τελικά σε συμπεράσματα που εξυπηρετούν περισσότερο σκοπούς πολιτικούς παρά επιστημονικούς. Σε άλλες πάλι περιπτώσεις δίδεται υπερβολική έμφαση σε συμπεράσματα η αποδείξεις όχι και τόσο μεγάλης σημασίας που δημιουργούν όμως εντυπώσεις και καλλιεργούν το κατάλληλο κλίμα για πολιτικές πρωτοβουλίες.

Τέτοιες παρατηρήσεις αφορούν τις έρευνες και τις διάφορες ανακοινώσεις για το κλίμα και την υπερδιόγκωση των αντιδράσεων για την υπερθέρμανση και το φαινόμενο του λεγόμενου θερμοκηπίου. Το βιβλίο περιγράφει με απόλυτα γλαφυρό τρόπο πως οι επιστημονικές «αποκαλύψεις» χρησιμοποιούνται για τον επηρεασμό της κοινής γνώμης αλλά και για την μεταφορά πόρων σε ερευνητικά προγράμματα που έμμεσα υποστηρίζουν πολιτικές στοχεύσεις. Την ίδια ώρα τα χρήματα αυτά αποστερούνται από άλλες χρήσιμες επιστημονικές προσπάθειες ενώ παράλληλα συμβάλλουν σε επιδιώξεις της γραφειοκρατίας να αυξηθούν οι δημόσιοι έλεγχοι και οι ρυθμίσεις σε βάρος των ανοιχτών και ελεύθερων αγορών.

Οι μελέτες του βιβλίου αποκαλύπτουν επίσης πως πολλές κυβερνήσεις οδηγούν τα επιστημονικά συμπεράσματα – με κάποια αλλαγή της έμφασης – εκεί που αυτές επιθυμούν ευνοώντας συχνά συμφέροντα που επιθυμούν να προστατεύσουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι μελέτες για την απόδειξη πως δεν υπάρχει ρίσκο για την αδειοδότηση νέων προιόντων, που μεγαλώνει το κόστος τους ενώ παράλληλα ευνοεί την πορεία στην αγορά των παλιών και καθιερωμένων.

Το πιό κρίσιμο όμως μέρος του βιβλίου είναι αυτό που περιγράφει το μεγάλο προσωπικό κόστος των επιστημόνων που πάνε αντίθετα στο ρεύμα και αντιτίθενται στην πολιτικοποίηση των επιστημονικών τους συμπερασμάτων. Και που βέβαια διακινδυνεύουν με την στάση τους την χρηματοδότηση των προγραμμάτων πάνω στα οποία στηρίζονται τα εισοδήματα πολλών συναδέλφων τους.

Οταν η επιστήμη λοιπόν δεν είναι εντελώς μακριά από την πολιτική είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Μάλιστα η ευρεία χρήση της επιστήμης για πολιτικούς σκοπούς οδηγεί σύντομα στην καθυστέρηση και την υπανάπτυξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας τέτοιας εξέλιξης αποτελούν οι περισσότερες αυστηρές μουσουλμανικές χώρες. Η ταύτιση της πολιτικής, της θρησκείας και της επιστήμης, κάτι που επιβάλει το σκληρό, λεγόμενο, Ισλάμ οδηγεί αναπόφευκτα στην καθυστέρηση. Δεν είναι τυχαίο πως εκατοντάδες πιθανότατα χρόνια έχουν περάσει από την εποχή που μουσουλμανικές κοινότητες κατόρθωσαν να προωθήσουν επιστημονικές καινοτομίες επιλύονται σοβαρότατα κοινωνικά προβλήματα. Όταν η επιστήμη ποδηγετείται από την πολιτική, που στο Ισλάμ ταυτίζεται με την θρησκεία, η γνήσια έρευνα απονευρώνεται ενώ η ανακάλυψη της επιστημονικής αλήθειας γίνεται απλησίαστη.

Είναι χαρακτηριστικό πως οι μουσουλμανικές κοινωνίες, αναζητώντας διεξόδους από την αγανάκτηση που αισθάνονται για την υπανάπτυξη στην οποία ζούν, καταλήγουν σε ακραίες πολιτικές επιλογές. Η κατάληξη στον ιερό πόλεμο (Ζιχάντ) αποτελεί αντανάκλαση ενός ψυχισμού γαλουχημένου στις άνωθεν αλήθειες που αμφισβητούν βέβαια τις όποιες, μακριά από την θρησκεία, αντικειμενικές επιστημονικές ανακαλύψεις. Στο πραγματικά διεισδυτικό του βιβλίο, The Mind of Jihad (Το Πνεύμα της Ζιχάντ) ο Laurent Murawiec αποκαλύπτει το περιεχόμενο του ισλαμικού ριζοσπαστισμού. Επιμένει πως οι ρίζες του πάθους αυτού για θάνατο και βία μαζί και με μια ακατανόητη λατρεία του αίματος βρίσκονται βαθιά στην ιστορία και την κουλτούρα της μουσουλμανικής παράδοσης. Κατά την γνώμη του Murawiec η ιδεολογία της Ζιχάντ αντανακλά τα αποκαλυπτικά μεσσιανικά κινήματα του ύστερου Μεσαίωνα που προκάλεσαν στην Ευρώπη τότε κοινωνικές αναταράξεις, συνταρακτικές αλλαγές και ευρεία αμφισβήτηση των κατεστημένων θεσμών και δομών εξουσίας. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό πως οι τότε κινητοποιήσεις είχαν σαν βάση θρησκευτικές διαφορές, «αποκαλυπτικές» ιδεολογίες και θεολογικές αντιπαλότητες. Η βία και τότε δηλ. ξεπήδησε από ένα περιβάλλον κυριαρχίας του φανατισμούς και της πίστης ενλαντια στην αμφισβήτηση, την έρευνα και την αναζήτηση.

Με άλλα λόγια η υποχώρηση της γνήσιας επιστημονικής αναζήτησης σε όφελος της πολιτικής σκοπιμότητας – και κάτω ίσως από τον μανδύα του θρησκευτικού φανατισμού – δεν οδηγεί μόνο στην καθυστέρηση και την υπανάπτυξη. Αλλά προκαλεί ακρότητες, βία και πιθανότατα κοινωνική απορύθμιση. Οι κίνδυνοι λοιπόν από την πολιτικοποίηση της επιστήμης είναι σαφείς. Το ζητούμενο είναι η αντίδραση των ίδιων των επιστημόνων που είναι αδιανόητο να μετατρέπονται σε ενεργούμενα κυβερνήσεων και σε διεκπεραιωτές πολιτικών σκοπιμοτήτων.

Πλήρες Άρθρο »