ΠΟΙΟΣ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ ΤΕΛΙΚΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ;

ΠΟΙΟΣ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ ΤΕΛΙΚΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ;

Δεν είχα την τιμή να προσκληθώ στην εκδήλωση του Ιδρύματος της Βουλής για την πρόσφατη χρηματοοικονομική κρίση. Προφανώς, σύμφωνα με την συνήθη ελληνική πρακτική, οι καλεσμένοι μοιράζονταν κοινές απόψεις για τα αίτια και την θεραπεία της κρίσης. Αν κρίνω από τα γραφόμενα του κ. Α. Καρακούση στο ‘Βήμα’, η μοναδική μου πηγή για το τι ακριβώς ακούσθηκε εκεί, δεν ειπώθηκαν πράγματα που να διαφέρουν από την κυριαρχούσα στην Ελλάδα πολιτικο-οικονομική ορθοδοξία. Πως για όλα δηλ υπεύθυνος είναι ο άκαρδος καπιταλισμός, οι ασύδοτες οικονομίες της αγοράς και τα «λαμόγια» των Τραπεζών και των μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Το περίεργο είναι πως απ’ όταν ξέσπασε η χρηματο-οικονομική αναστάτωση είχα δημόσια επισημάνει πως οι παρεμβάσεις των κρατών θα την βαθύνουν αντί να την εκτονώσουν. Και πως γρήγορα, από κρίση των επενδυτικών τραπεζών και του τομέα των στεγαστικών δανείων θα πέρναγε στις εμπορικές τράπεζες και στην πραγματική οικονομία. Αυτό ακριβώς κι έγινε. Η κρίση άρχισε να καταβροχθίζει τις οικονομίες των φορολογουμένων μέσω των απίστευτων ποσών που οι κυβερνήσεις διοχέτευαν στις Τράπεζες και σε άλλους πρoβληματικούς οργανισμούς. Για να καταλήξουν βέβαια πολλά από τα χρήματα αυτά στις τσέπες των λεγομένων golden boys που με την απληστία τους προκάλεσαν την κρίση αλλά συνέχισαν να απολαμβάνουν υψηλότατων bonus και άλλων οικονομικής φύσεως ευνοιών.

Εκατοντάδες αμερικανοί βουλευτές και στρατός διεθνώς αναγνωρισμένων οικονομολόγων επέμεναν για την καταψήφιση των πακέτων Πόλσον και αργότερα Ομπάμα. Που εκταμίευαν δις. από τις τσέπες των φορολογουμένων για να διασώσουν Τράπεζες και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Με αποτέλεσμα βέβαια να βαθύνει η ανεργία, να διογκωθούν τα δημόσια ελλείμματα και οι ΗΠΑ και η Ευρώπη να είναι ακόμη στην δίνη της κρίσης παρά τα λεγόμενα που αποσκοπούν στην βελτίωση του οικονομικού κλίματος. Δεν χωράει αμφιβολία πως οι τεράστιες οικονομικές συνεισφορές των επενδυτικών τραπεζών στις προεκλογικές καμπάνιες και των δύο μεγάλων αμερικανικών κομμάτων συνέβαλε στην ομοφωνία για την γενναία χρηματοδότησή τους.

Ανεξάρτητα από αυτά, το εκπληκτικό είναι πως στην σχετική ημερίδα της Βουλής μετείχαν και τραπεζίτες οικονομολόγοι που για να χαιδέψουν αυτιά, όπως συνήθως συμβαίνει στην Ελλάδα, δεν δίστασαν να συμπορευτούν με την παραδεκτή λογική που επικρατεί ανάμεσα στους σχολιαστές των οικονομικών εξελίξεων. Και κατήγγειλαν τις ανεξέλεγκτες αγορές και τον νεοφιλελευθερισμό για την πρόκληση των σημερινών οικονομικών αδιεξόδων. Και έμμεσα υπέδειξαν το τραπεζικό σύστημα σαν τον κύριο υπεύθυνο των μεγάλων προβλημάτων!!

Δεν θα πάψω όμως να επιμένω πως την ευθύνη για την οικονομική κρίση την είχαν οι ανακόλουθες πολιτικές του αμερικανικού δημοσίου. Η πολιτική της «φτηνής στέγης σε όλους» επέβαλε, με κυρώσεις μάλιστα σε όσες τράπεζες απειθαρχούσαν, την παροχή στεγαστικών δανείων σε άτομα δίχως τα οικονομικά εχέγγυα για την αποπληρωμή τους. Οι αρμόδιοι για τον έλεγχο της αγοράς οργανισμοί εκ των πραγμάτων περιθωριοποιήθηκαν ενώ το χρήμα έρεε άφθονο, με ευθύνη της Κεντρικής Τράπεζας, προς τα νέα χρηματοπιστωτικά εφευρήματα. Αν δεν απατώμαι, ο νεοφιλελευθερισμός κατηγορείται για αυστηρότητα στην διάθεση χρήματος (μονεταρισμός). Και οι αγορές δεν αυτορυθμίστηκαν διότι προφανέστατα δεν της άφησε κανένας να αυτορυθμιστούν! Ποιός φταίει λοιπόν;

Αυτά τα έχω ξαναπεί. Αλλά διαπιστώνω πως κανένας δεν τα ακούει. Τα λένε όμως και πολλοί άλλοι. Κλείνοντας παραθέτω μερικές μόνο από τις σχετικές μελέτες. Καλό θα ήταν να τις κοιτάξουν μερικά στελέχη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Τουλάχιστον!

Johan Norberg, Financial Fiasco: How America's Infatuation with Home Ownership and Easy Money Created the Economic Crisis. Cατο, 2009. John B. Taylor, Getting Off Track: How Government Actions and Interventions Caused, Prolonged, and Worsened the Financial Crisis. Hoover Institution Press Publication, 2009. Thomas E., Jr. Woods, Meltdown: A Free-Market Look at Why the Stock Market Collapsed, the Economy Tanked, and Government Bailouts Will Make Things Worse , Regnery Publishing, 2009. Arthur B. Laffer, The End of Prosperity: How Higher Taxes Will Doom the Economy--If We Let It Happen . Threshold Editions, 2009. Thomas Sowell, The Housing Boom and Bust . Basic Books, 2009. Richard A. Posner, A Failure of Capitalism: The Crisis of '08 and the Descent into Depression . Harvard University Press, 2009.