Κρατιστές και Νεοφιλελεύθεροι

Κρατιστές και Νεοφιλελεύθεροι

Για την αριστερά, στις πολυποίκιλες εκδοχές της, τα πράγματα είναι σχετικά απλά για την πορεία των πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων. Οι «νεοφιλελεύθερες» πολιτικές κυβέρνησης και αντιπολίτευσης οδήγησαν τον τόπο στα σημερινά αδιέξοδα. Και η διέξοδος δεν είναι άλλη από την μοιρασιά παροχών σε όλους. Τον αν υπάρχουν χρήματα ή όχι είναι αδιάφορο. Δεν θα κληθούν εξάλλου ποτέ να κυβερνήσουν για να τα βρουν. Όσο για τις υποτιθέμενες νεοφιλελεύθερες πολιτικές της κυβέρνησης που μας οδήγησαν στα σημερινά αδιέξοδα, εγώ θυμάμαι πως η Ν.Δ. μου έδειξε την πόρτα της εξόδου από το 1994, και μου την έκλεισε κατάμουτρα και πάλι το 2004, ακριβώς επειδή ήμουνα νεοφιλελεύθερος!! Πως γίνεται μια κυβέρνηση, που αποδέχεται τις κρατιστικές ακρότητες στελεχών της -με κυρίαρχη την «ήπια προσαρμογή» καθώς και τον βερμπαλισμό της περίφημης «λαϊκής δεξιάς»- καθώς και πάμπολλες επιθετικές προτάσεις της Αριστεράς να κατηγορείται για ακραίο φιλελευθερισμό;

Από την άλλη είναι μάλλον εξωπραγματικό να περιγράφονται σαν νεοφιλελεύθεροι πολιτικοί που ανήκουν στην κυβέρνηση και ανέχονται αυξήσεις των φόρων, διόγκωση του δημόσιου τομέα με τη δημιουργία εκατοντάδων καινούργιων δημόσιων φορέων και περιορισμούς ελευθεριών σε λογής πολιτικές δράσεις (ταυτότητες, χωρισμός κράτους εκκλησίας, απεξάρτηση πανεπιστημίων από κεντρικό κράτος κλπ).

Νεοφιλελευθερισμός σημαίνει τρεις στην ουσία πολιτικές κατευθύνσεις. Τη δραστική μείωση των φόρων, τον ουσιαστικό περιορισμό των δραστηριοτήτων του κράτους, της δημόσιας γραφειοκρατίας και κατά συνέπεια και την ελάττωση των δημοσίων δαπανών και, τρίτον, την κατ’ αρχήν αναζήτηση λύσεων σε κάθε πρόβλημα που αναφύεται σε δράσεις εκτός του κράτους (σε πρωτοβουλίες ατόμων και της κοινωνίας κι όχι σε παρεμβάσεις της πολιτείας). Στα πλαίσια μέσα αυτά προωθούνται πολιτικές διάχυσης της δημόσιας ιδιοκτησίας σε φορείς του ιδιωτικού τομέα αλλά και συγκέντρωσης των παροχών του κράτους σε τομείς ουσιαστικών κοινωνικών υποδομών και προστασίας των πραγματικά κοινωνικά αδυνάτων (λ.χ. στην παιδεία, τις κοινωνικές υπηρεσίες -υγεία, πρόνοια- και τον πολιτισμό). Διακρίνει κανείς τέτοιες πολιτικές να διαπνέουν τις όποιες σημερινές κυβερνητικές πρωτοβουλίες ώστε να μπορούν να αποκληθούν «νεοφιλελεύθερες»;

Εξάλλου οι σύγχρονες φιλελεύθερες αρχές έχει διεθνώς αποδειχθεί πως συνταιριάζουν απόλυτα και με τους στόχους ακόμη και της σοσιαλδημοκρατίας. Πολύ πρόσφατα ο Ευρωπαίος επίτροπος κι αρχιτέκτονας του Νέου Εργατικού κόμματος στη Βρετανία Πήτερ Μάντελσον ζήτησε από τους Ευρωπαίους σοσιαλδημοκράτες να στηρίξουν τις «νεοφιλελεύθερες» προτάσεις της Ευρ. Επιτροπής που καταλήγουν σε φιλολαϊκούς στόχους (Financial Times 3-2-2005). 

Τώρα πάλι ο νεοφιλελευθερισμός κατηγορείται για την κατάρρευση της διεθνούς οικονομίας. Που όμως οφείλεται στις, και νομοθετημένες, ασφυκτικές πιέσεις του κράτους στις ΗΠΑ επί Κλίντον και Μπους για την παροχή στεγαστικών δανείων από τις Τράπεζες δίχως εγγυήσεις και οικονομικά εχέγγυα από πλευράς των δανειζομένων. Η κατεστημένη όμως  αντίληψη για την κρίση που προκλήθηκε από την ασύδοτη δήθεν λειτουργία ενός αρπαχτικού καπιταλισμού γυρίζει ουσιαστικά την οικονομία ανάποδα –με το κεφάλι δηλ. κάτω και τα πόδια επάνω. Αντί απάντησης στα επιχειρήματά μου εισέπραξα αφορισμούς, από άσχετους ουσιαστικά με το θέμα, πως είμαι δογματικός σαν Σταλινικός κομμουνιστής!!! Όταν δεν υπάρχουν επιχειρήματα, τότε χρησιμοποιούνται αφορισμοί. Όταν η αλήθεια δεν ταιριάζει με κάποιων την άποψη, τόσο το χειρότερο για την αλήθεια.

Εν πάση περιπτώσει, το γεγονός σήμερα είναι πως ο κρατισμός έχει επιστρέψει. Και κάποιοι επιχειρούν να βρουν λύσεις για την κρίση σε πολιτικές ίδιες με αυτές που μπήκαμε σ ‘ αυτήν. Να κρατικοποιήσουμε δηλ. τράπεζες μοιράζοντας δάνεια, μέσω κρατικών ουσιαστικά γραφειοκρατών, που κανένας λογικός τραπεζίτης δεν θα ενέκρινε λόγω αφερεγγυότητας του σχετικού δανειολήπτη. Καινούργια χρέη δηλ., νέες φούσκες κι άλλες χρεοκοπίες.

Πως βλέπουν ορισμένοι μέσα από τέτοιες πολιτικές την έξοδο από την κρίση μου είναι αδύνατον να το καταλάβω. Αλλά η κοινή γνώμη είναι σχεδόν ήδη διαμορφωμένη. Και η καταστροφή περιμένει στη γωνία. Τουλάχιστον την φορά αυτή δεν θα μπορεί κανείς να κατηγορήσει τον νεοφιλελευθερισμό για τα αποτελέσματα. Τώρα πλέον είναι όλοι κρατιστές.