ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΠΟΥ ΚΡΥΒΟΝΤΑΙ

Ζούμε στη χώρα της υπερβολής. Και της ελάχιστης γνώσης. Οι επιφορτισμένοι με την εκπαίδευση και την ενημέρωση του πληθυσμού προτάσσουν κομματικές σκοπιμότητες και οικονομικές επιδιώξεις παρά την προβολή της αλήθειας και την εξονυχιτική διερεύνηση της πραγματικότητας. Οι καινούργιες εξελίξεις παραμένουν στο περιθώριο. Απαιτείται προσπάθεια και δουλειά για την κατανόησή τους. Κάποια γεγονότα μένουν στο σκοτάδι. Γιατί δεν συμφέρει, σε πολλά επίπεδα, η προβολή τους.

Πάμπολλα τα παραδείγματα. Η περιθωριοποίηση της αλήθειας γίνεται εξοργιστική. Και το σκοτάδι στο οποίο παραμένει ο κόσμος αδιαπέραστο. Μια τέτοια περίπτωση αποτελούν τα τελευταία γεγονότα στην Μυανμάρ ( πρώην Βιρμανία). Ακούμε για την στρατιωτική χούντα που αγνοεί τις ανάγκες του λαού της. Και αδιαφορεί για τις δεκάδες – χιλιάδες των αθώων θυμάτων. Αυτό που με επιμέλεια κρύβεται από τα φώτα της δημοσιότητας είναι ο πολιτικός προσανατολισμός της Βιρμανιανής χούντας.

Ο στρατός βρίσκεται εκεί στην εξουσία για πάνω από δύο δεκαετίες. Ο αρχική του πολιτική κατεύθυνση ήταν ο «Βιρμανικός Δρόμος για τον Σοσιαλισμό». Σε κάποια φάση στην πορεία, και μέσω της επίδρασης της φιλικής Λαικής Δημοκρατίας της Κίνας, έγιναν κάποιες κινήσεις φιλελευθεροποίησης. Κάτω όμως από την πολιτική πίεση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων, οι αλλαγές εγκαταλείφθηκαν.

Το καθεστώς επιλέγει συνειδητά την απομόνωση. Ώστε η «ανάπτυξη» της χώρας (πλούσιας σε πετρέλαιο και άλλα ορυκτά) να στηρίζεται στις δικές της αποκλειστικά δυνατότητες. Δίχως να εκτίθεται στην παγκοσμιοποίηση και στην ροή των διεθνών κεφαλαίων. Τα αποτελέσματα είναι ολοφάνερα για όλους. Φτώχεια, παρακμή και αδιαφορία για τις λαικές ανάγκες…

Πριν από δυό χρόνια οι οθόνες των τηλεοράσεών μας πλημμύριζαν από τις εικόνες καταστροφής και ανθρώπινου πόνου από τον πόλεμο στον Λίβανο. Κατηγορούμενοι ήσαν το Ισραήλ, κατά κύριο λόγο, αλλά και οι ΗΠΑ και η Δύση γενικότερα που το στηρίζουν στον αγώνα επιβίωσης που δίνει. Κανείς δεν επέκρινε το Ιράν η την Συρία. Που στήριζαν την Σιίτικη ένοπλη οργάνωση Χετζμπολάχ, που είχε ουσιαστικά ξεκινήσει, καλά προετοιμασμένη, την σύγκρουση.

Τώρα και πάλι η Χετζμπολάχ προκάλεσε μια καινούργια καταστρεπτική για τον απλό λαό του Λιβάνου στρατιωτική αναμέτρηση. Αντίπαλος την φορά αυτή όμως δεν είναι το Ισραήλ και η Δύση. Αλλά οι Σουνίτες μουσουλμάνοι συμπατριώτες των ζιχαντιστών της φιλο-Ιρανικής αυτής οργάνωσης. Που είναι την φορά αυτή οι δεκάδες έλληνες ανταποκριτές, οι αναλυτικές τηλεοπτικές ενημερώσεις, οι κινητοποιήσεις των κομμάτων και οι καταδικαστικές δηλώσεις πολιτικών προσώπων;

Δεν είναι βέβαια μοναχά στα διεθνή ζητήματα που η αλήθεια στην Ελλάδα κρύβεται. Ενας άλλος τομέας είναι η αντιμετώπιση της επιχειρηματικής δράσης και οι υστερικές κι «άψαχτες» φωνές για την ακρίβεια. Σε κάθε περίπτωση υπεύθυνοι θεωρούνται σκοτεινοί κερδοσκόποι επιχειρηματίες. Και κλείνουμε τα μάτια στα κατάμεστα μαγαζιά πολυτελείας, στην απίστευτη κατανάλωση βενζίνης, στα ταξίδια στο εξωτερικό, στο μαύρο χρήμα που διακινείται και κρατά τις τιμές ψηλά!!

Οταν κρύβεται η αλήθεια σκοτεινιάζει το μέλλον. Και η χώρα παραπαίει...

Πλήρες Άρθρο »

Ο ΜΕΝΤΒΕΝΤΕΦ ΠΟΥ ΓΝΩΡΙΣΑ

Ηταν μέσα του 2007. Η Μόσχα έσκυβε κατω από το βάρος του βροχερού καιρού και από τα αδιαπέραστα σύννεφα του σκοτεινού της ουρανού. Η πυκνή κυκλοφορία μας καθυστερούσε και η ανησυχία με έκανε να ασφυκτιώ. Ηταν η πρώτη φορά που θα βρισκόμουνα κοντά σε υπουργούς και άλλους αρμόδιους του οικονομικού τομέα της χώρας σε δημόσια εκδήλωση. Βέβαια στη Ρωσία ποτέ δεν είσαι βέβαιος ποιός τελικά θα παρουσασθεί σε κάποια προγραμματισμένη εκδήλωση. Το γεγονός πάντως πως ο ίδιος ο υπεύθυνος του Ανταγωνισμού Ιγκόρ Αρτέμιεφ με τον Υπουργό Ανάπτυξης Τζέρμαν Γρέφ θα συναντούσαν τους μεγαλοπαράγοντες της Ρωσικής ιδιωτικής οικονομίας και των μεγάλων δημοσίων επιχειρήσεων με στόχο την αποτύπωση των νέων κατευθύνσεων της πολιτικής τους με γέμιζε νευρικότητα.

Μπροστά μου θα αντίκρυζα σε λίγο τα ιερά τέρατα της μετα-κομμουνιστικής Ρωσίας. Είτε τους μισούσε κάποιος είτε τους λάτρευε, ιδιαίτερα αν δούλευε σε επιχειρήσεις τους, αν ζούσε σε επαρχίες που είχαν θέσει υπό την προστασία τους κι απολάμβαναν πλουσιοπάροχες παροχές και σημαντικά έργα υποδομής η, τέλος, υποστήριζαν τις ομάδες που αυτοί είχαν αρχίσει να χρηματοδοτούν, οι νέοι ολιγάρχες της σημερινής Ρωσίας αποτελούν συνταρακτικές προσωπικότητες. Από ακριτομύθιες είχα καταλάβει πως η κυβέρνηση ήταν αποφασισμένη να τραβήξει τα λουριά. Και να αποδείξει πως στην εφαρμογή των νέων οικονομικών κανόνων δεν αστειευόταν. Αυτό ήταν και το αντικείμενο της συνάντησης.

Το σκυθρωπό κτίριο της Ενωσης Ρώσων Βιομηχάνων (Россий Cоюзе Πромышленников и Πредпринимателей η «Ενωσης Ολιγαρχών» κατά τους περισσότερους απλούς Ρώσους) εμφανίσθηκε ξαφνικά μπροστά μας μέσα από τις κουρτίνες νερού που κατέβαζε ο ουρανός. Η σχετικά πρόσφατη τότε υπόθεση του ιδιοκτήτη της γιγαντιαίας εταιρίας πετρελαίων Γιούκος, Καντορκόφσκι, που του αφαιρέθηκε η εταιρία κι ο ίδιος βρέθηκε σε φυλακή της Ανατ. Σιβηρίας λόγω απήθειας ουσιαστικά στις παραινέσεις του Προέδρου Πούτιν για υπακοή στους νόμους κι αποστασιοποίηση από κάθε ανάμιξη στην πολιτική, δεν έφευγε από το μυαλό μου. Οι επιχειρηματίες αυτοί είχαν τεράστια δύναμη. Σε ολόκληρη την χώρα. Ησαν όμως ταυτόχρονα και αντικείμενο μεγάλης κοινωνικής αντιπάθειας. Που έδινε στην κυβέρνηση την δυνατότητα να επιβάλει πολιτικές που κάτω από άλλες συνθήκες θα ήταν αδύνατον να προωθήσει.

Οταν ο Πρόεδρος της Υπηρεσίας Εναντίον των Μονοπωλίων άρχισε να τοποθετείται με αυστηρότητα, τα πιό βαριά ονόματα των Ρωσικών επιχειρήσεων ήσαν εκεί. Φρήντμαν, Αμπράμωφ, Ποτάνιν, Ντεριπάσκα, Βινογκράτωφ, Μπογκντάνωφ κα (ο Αμπράμοβιτς έλειπε, απασχολημένος ίσως στο Λονδίνο με υποθέσεις της Τσέλζυ) παρακολουθούσαν με προσοχή αλλά και με κάποιον αέρα αυτάρκειας. Μέχρι που τον λόγο πήρε ένας μικροκαμωμένος και νεότατος κυβερνητικός παράγοντας. Με σταθερή φωνή, με τα χέρια καρφωμένα σχεδόν στο τραπέζι και με βλέμμα διεισδυτικό και παράλληλα διερευνητικό αμέσως επιβλήθηκε στο ακροατήριό του. Διαπίστωσα με εντύπωση πως και οι υπόλοιποι κυβερνητικοί αξιωματούχοι είχαν απορροφηθεί από τον τόνο της φωνής του αλλά κι’ από την κατεύθυνση της σκέψης του.

Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, γιατί αυτός ήταν ο ομιλητής, δεν μιλούσε την στιγμή εκείνη σαν αντιπρόεδρος μόνο της Ρωσικής κυβέρνησης και βασικός εμπνευστής των φιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων του οικονομικού της επιτελείου. Ηταν και επικεφαλής του ενεργειακού γίγαντα Γκάζπρομ. Και εξηγούσε στους φιλόδοξους επιχειρηματίες – συναδέλφους του την ανάγκη ανάπτυξης του γνήσιου ελεύθερου ανταγωνισμού. Που πιθανότατα να μην συμβάδιζε με τα άμεσα και στενά επιχειρηματικά τους συμφέροντα. Το σύνθετο θέμα ξεδιπλώθηκε περίτεχνα αλλά και εμφαντικά από τον πιθανό ακόμη τότε διάδοχο του Προέδρου Πούτιν. Το κύρος και η επιβολή του ήσαν εντυπωσιακά.Το διαπίστωνε κανείς από την στάση υποταγής των κορυφαίων της Ρωσικής ολιγαρχίας απέναντί του

Ο νέος ηγέτης σήμερα πιά της Ρωσίας συμβολίζει τον δυναμισμό και την καθαρή σκέψη που σύντομα θα χαρακτηρίζει το σύνολο της Ρωσικής κοινωνίας. Και δείχνει ήδη να επιβάλει τις δικές του αρχές και την δική του ομάδα. Οι μαζικές απομακρύνσεις στελεχών από τον πετρελαικό γίγαντα Rosneft, που υπήρξε προπύργιο του αντιπάλου του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Σεργκέι Ιβάνωφ και του μέντορά του, μεγαλοπαράγοντα του Κρεμλίνου, Ιγκορ Σέτσιν, φανερώνουν την αποφασισιτικότητά του.

Απαλλαγμένη από τις φοβίες του κομμουνιστικού παρελθόντος και οπλισμένη με γνώση κι ανοιχτούς πνευματικούς ορίζοντες η καινούργια γενιά ηγετών της Ρωσίας δεν θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν. Εχουν οι εκπρόσωποί της αυτοπεποίθηση καθώς και γνώση των αδυναμιών τους. Ξέρουν τον δρόμο που θα ακολουθήσουν. Προφυλάσσονται όμως κι’ από τα αναπόφευκτα κακοτόπια. Η δημοκρατία τους δεν είναι ακόμη ώριμη. Αντιμετωπίζει αναγνωρισμένες δυσκολίες. Υπάρχουν όμως οι δυνατότητες και οι προσωπικότητες ώστε η χώρα τους να προχωρήσει μπροστά.

Πλήρες Άρθρο »

ΡΙΨΟΚΙΝΔΥΝΕΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΝΤΡΙΛΙΕΣ

Φαίνεται πως αλλάζουν οι συλλογιστικές άσκησης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Εκτιμάται πως οι κινήσεις φιλίας προς την Ρωσική Ομοσπονδία θα εξισορροπήσουν την όποια εξάρτηση η χώρα είχε για χρόνια από την Δύση και τις Ηνωμένες Πολιτείες ιδιαίτερα. Εν τούτοις συγκεκριμένο πλάνο δράσης δεν εμφανίζεται ούτε και οι εναλλακτικές επιλογές είναι ευδιάκριτες. Δεν τα σημειώνω αυτά σαν αρνητικές τοποθετήσς πάνω σε μιά τέτοια καινούργια γραμμή. Αλλά σαν επισημάνσεις ανησυχίας για ενδεχόμενα όχι καλά επεξεργασμένες πολιτικές κινήσεις.

Οι τελευταίες παγκόσμιες εξελίξεις δείχνουν ένα μούδιασμα αμηχανίας της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Ενώ νέες δυνάμεις αρχίζουν να έχουν πλανητική παρουσία, όπως η Κίνα κυρίως και η Ινδία. Από κοντά ακολουθεί και η Βραζιλία. Ενώ η Ρωσία κάνει αισθητή την παρουσία της ιδιαίτερα στο ευρωπαικό τοπίο λόγω των δυνατοτήτων που της δίνει ο ρόλος της στην αγορά ενέργειας. Η Ρωσία δεν δείχνει ικανή να παίξει ακόμη τον παγκόσμιο ρόλο που θα ήθελε – η που θα της αναλογούσε. Κυρίως λόγω διαρθρωτικών αδυναμιών της οικονομίας της. Αλλά και εξαιτίας της κατάστασης των ενόπλων της δυνάμεων. Η Ρωσία επιχειρεί, με μέτρο και λογική, να απλώσει την επιρροή της. Γνωρίζει όμως αντικειμενικά πως Ευρώπη και Βαλκάνια μπορούν να είναι για την ώρα οι προνομιακοί της στόχοι.

Στην Ευρώπη το παιχνίδι παίρνει νέες διαστάσεις. Η οικονομική αδυναμία της Ευρωπαικής Ενωσης, και η ανασφάλεια πολλών από τις καινούργιες χώρες της Ανατολής, επιβάλλει την προσέγγιση με τις ΗΠΑ εφόσον οι απόψεις τους θα ακούγονται. Στην ίδια όμως την Ουάσιγκτον οι φωνές για περισσότερη εσωστρέφεια και λιγότερη ανάμιξη στα της Ευρώπης δυναμώνουν. Μιά Δημοκρατική διακυβέρνηση, λ.χ. Ομπάμα, στο μέλλον θα ενισχύσει κινήσεις διεκδίκησης εθνικών αυτοπροσδιορισμών αλλά με λιγότερη άμεση ανάμιξη. Αν εκλεγεί ο ΜακΚέην η παραδοσιακή Ρεπουμπλικανική τακτική της απόσυρσης από ο,τιδήποτε δεν ακουμπά άμεσα σε αμερικανικά συμφέροντα (και που, λόγω 11/9, εγκαταλείφθηκε από τον Μπούς) θα επανέλθει ισχυρότερη.

Και οι δύο προοπτικές δεν είναι για την Ελλάδα αισιόδοξες. Τα ελληνικά συμφέροντα και η σταθερότητα στα Βαλκάνια εξυπηρετήθηκαν πάντα από την αμερικανική παρουσία (απώθηση ΕΛΑΣ προς βορρά, αποσόβηση σχεδίων Μακεδονικής οντότητας, εξομάλυνση σχέσεων με Τουρκία, ένταξη στο ΝΑΤΟ κλπ). Αν Ρουμανία, Βουλγαρία και Σερβία συνεχίσουν να αναπτύσσονται με ραγδαίους ρυθμούς, ενώ εμείς θα πολεμάμε να κρατήσουμε στα λασπόνερα τα διαρθρωτικά αδιέξοδα της οικονομίας μας, τα δεδομένα θα αλλάξουν. Και θα γίνουμε ευάλωτοι σε αμφισβητήσεις και προκλήσεις.

Ο ρόλος της Ρωσίας τότε θα είναι ιδιαίτερος. Με τις ΗΠΑ απούσες και την ΕΕ αδύναμη, η Μόσχα θα ασκεί ουσιαστική επιρροή. Το ζύγι θα είναι τα Σλαβικά συμφέροντα (Βουλγαρικές διεκδικήσεις, θέση των Σκοπίων και Σερβικές ανησυχίες) απέναντι στην ελληνική χρήσιμη (;) φιλία. Η ιστορία έχει δείξει (άμεση αναγνώριση Μακεδονίας, South Stream πρωταρχικά σε Σερβία και Βουλγαρία, Ρωσική Ορθοδοξία) πως η Μόσχα οραματίζεται μακροπρόθεσμα μιά Σλαβική ηγεμονία.

Που ακριβώς λοιπόν επιδιώκουμε να στηριχθούμε;

Πλήρες Άρθρο »

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΜΝΟΕΡΙΦΙΑ

Από παλιά γνώριζα πως οι ελληνοποιήσεις αφορούσαν ποδοσφαιριστές και αθλητές της πάλης και της άρσης βαρών. Από τα υστερικά ελληνικά ΜΜΕ, το Πασχα πάντοτε και τα Χριστούγεννα με τις γαλοπούλες, μαθαίνω πως υπάρχει και ζήτημα ελληνοποίησης και αμνοεριφίων. Ενα θέμα που ξεσηκώνει τους δημοσιογράφους και κατ επέκταση τους καταβαλωτές. Πιθανότατα τα ελληνοποιημένα ξένα πρώην ζωντανά να κατηγορούνται για αλλοίωση της εθνικής φυσιογνωμίας του ελληνικού ζωικού βασιλείου. Πιθανότατα κάποιοι να υποπτεύονται την παρουσία ξένου δάκτυλου για την απάβλυνση κάθε ντόπιας αντίδρασης στην επέλαση και κυριαρχία ξένων προτύπων στις γαστρονομικές μας συνήθειες!!

Η παγκοσμιοποίηση λοιπόν χτυπάει αλύπητα σε όλα τα επίπεδα. Την βλέπουμε παντού δίπλα μας. Πέρα από τα αμνοερίφια παρατηρούμε πως ξένα πρότυπα αλλά και αλλοδαπές προσωπικότητες καθορίζουν την ατζέντα θεμάτων που σοβαρά απασχολούν την ελληνική κοινή γνώμη. Στην Γιουροβίζιον στέλνουμε τραγουδάκια αμερικάνικα – με ομογενείς μάλιστα συχνά αοιδούς – ενώ στο ποδόσφαιρο (αλλά και στο μπάσκετ) «ύποπτοι» κατά τα άλλα Τούρκοι και Σκοπιανοί πτωταγωνιστούν καταλυτικά, γκρεμίζοντας προκαταλήψεις και κάθε είδους εθνικιστικό σκεπτικισμό. Στο ποδόσφαιρο ο Βραζιλιάνος Ριβάλντο κυριαρχεί συνήθως στην επικαιρότητα ενώ αλλοδαποί προπονητές συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των φίλαθλων λαικών στρωμάτων.

Ζούμε λοιπόν καθημερινά με την παγκοσμιοποίηση. Και είναι τουλάχιστον υποκριτική η τακτική πολιτικών και τηλε-μοδάτων αναλυτών να την εξορκίζουν σαν υπεύθυνη για κάθε είδους κακό. Η παγκοσμιοποίηση δεν επιβάλλει πολιτικές. Αυτές είναι αποτέλεσμα επιλογών των κυβερνήσεων που οι λαοί εκλέγουν. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως η παγκοσμιοποίηση δεν έχει και σκοτεινές πλευρές. Αυτές όμως προέρχονται από τους ταχύτατους ρυθμούς με τους οποίους κινούνται πληροφορίες και οικονομικές συναλλαγές. Καθώς και η εγκύτητα πια που υπάρχει ανάμεσα σε ηπείρους, χώρες και αγορές.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το φάσμα της πείνας που απειλεί την υφήλιο. Η παγκοσμιοποίηση έχει προκαλέσει ευημερία. Πάμπτωχοι και λιμοκτονούντες μέχρι πριν λίγο Ινδοί και Κινέζοι καταναλώνουν τώρα κρέας και ποσότητες ψωμιού. Τα ζώα που εκτρέφονται για να καλύψουν αυτές τις ανάγκες εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων απαιτούν κι’ αυτά τροφή. Ανεξαρτήτως εθνικότητας, είτε ελληνικά δηλ. είτε ξένα, τα αμνοερίφια χρειάζονται φαγητό για να μεγαλώσουν. Αποτελούν λοιπόν κι από μιά άλλη πλευρά αντικείμενα των κινδύνων της παγκοσμιοπόίησης. Παράλληλά, οι νέες ευαισθησίες για το περιβάλλον οδηγούν στην χρήση βιοκαυσίμων για υποκατάσταση του πετρελαίου. Αυτό όμως σημαίνει αλλαγή των καλλιεργειών. Κι’ ακόμη λιγότερα, σαν συνέπεια, σιτηρά για το τραπέζι των ανθρώπων και τις στάνες των ζώων.

Ενας συνάδελφός μου εδώ στο Woodrow Wilson Center στην Ουάσιγκτον, ο δημοσιογράφος των Τάιμς του Λονδίνου Misha Glenny, δημοσίευσε πρόσφατα ένα συγκλονιστικό βιβλίο για την διεθνή εγκληματικότητα (McMafia). Aποκαλύπτει εκεί πως ο ηλεκτρονικά συνδεμένος πλανήτης διευκολύνει μιά αλυσσίδα πολύπλοκων και παράνομων συναλλαγών που καλύπτουν το 1/5 της παγκόσμιας οικονομίας! Και που καλύπτουν διακινήσεις αφορολόγητων τσιγάρων, ναρκωτικών, ανθρώπινων υπάρξεων, όπλων και ραδιενεργών υλικών.

Η παγκοσμιοποίηση προκαλεί λοιπόν προβλήματα. Από την εξάπλωση όμως της ευημερίας – κι όχι λόγω φτώχειας.

Πλήρες Άρθρο »