ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

                         ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ



Ο Ουώλτερ Λακέρ έχει σημαδέψει την σκέψη μου από τα φοιτητικά χρόνια. Την εποχή της απόλυτης σχεδόν κυριαρχίας των ιδεών της Αριστεράς ο Λακέρ, διδάσκοντας στο Χάρβαρντ και το Σικάγο, έδινε τις μάχες του επιμένοντας για τον τυραννικό χαρακτήρα των καθεστώτων του υπαρκτού ολοκληρωτισμού. Με το βιβλίο του «Tyranny» απέδιδε με ακρίβεια τις ταυτίσεις ανάμεσα στις ακροδεξιές (Φασισμός, Ναζισμός) και ακροαριστερές (Κομμουνισμός) δικτατορίες.

Δεν μπόρεσα να μείνω λοιπόν αδιάφορος μπροστά στην καινούργια του συγγραφική δουλειά. Που έχει ήδη ξεσηκώσει θύελλα συζητήσεων σε Δύση και Ανατολή (με την εξαίρεση βέβαια της σε ύπνωση ευρισκόμενης Ελλάδας). Αφορά τις ρεαλιστικές προοπτικές της Ευρώπης («The Last Days of Europe: Epitaph for an Old Continent»). Ο Αμερικανός συγγραφέας επιμένει με γλαφυρότητα και πλήθος αδιαμφισβήτητων επιχειρημάτων πως το μέλλον του λεγόμενου ευρωπαικού κοινωνικού μοντέλου, αλλά και του ευρωπαικού πολιτισμού γενικότερα, είναι απειλητικά σκοτεινό.

Παρά τις εμμονές πολλών ευρωπαικών πολιτικών δυνάμεων οι παλιές αριστερές κοινωνικές πολιτικές είναι πλέον αναποτελεσματικές και αδύναμες. Διότι στηρίζονται σε πήλινα πόδια. Εφ’ όσον τα κοινωνικο - οικονομικά δεδομένα που τις είχαν για δεκαετίες στηρίξει δεν υπάρχουν πιά. Η λεγόμενη «ευρωσκλήρωση», η εμμονή δηλ. των λαών και πολλών ηγεσιών της Ευρώπης να αρνούνται την πραγματικότητα απορρίπτοντας κάθε σοβαρή πρσπάθεια μεταρρυθμίσεων, εγκλωβίζει την παλιά ήπειρο σε μιά πορεία αναπότρεπτης παρακμής.

Είναι χαρακτηριστικό αυτό που συμβαίνει στη χώρα μας. Ενώ μεγάλες μάζες της κοινωνίας δείχνουν έτοιμες να δεχθούν σοβαρές αλλαγές διεφθαρμένων και αναποτελεσματικών πολιτικών, τα κόμματα αντίθετα αλλοιθωρίζουν προς τα Αριστερά καλλιεργώντας φτηνούς και αδιέξοδους λαικισμούς. Το ΚΚΕ υπόσχεται παροχές με πόρους που δεν υπάρχουν. Ο ΣΥΝ ευαγγελίζεται πανανθρώπινη ευημερία αλλά με ανέγγιχτα τα κακώς κείμενα και με υπεύθυνη για όλα τα αρνητικά μιά απροσδιόριστη - και έμμεσα παντοδύναμη (!) - παγκοσμιοποίηση. Το δε ΠΑΣΟΚ αναζητά στις πολιτικές του ρίζες των αρχών της δεκαετίας του ’80 τον επαναπροσδιορισμό της στρατηγικής του δυναμικής. Ακόμα και η ΝΔ, παρά την στήριξή της από τα δυναμικότερα στρώματα της κοινωνίας, οραματίζεται ουσιαστικά προς τα Αριστερά τις όποιες μελλοντικές της κινήσεις. Σαν έκφραση ενοχής για το γεγονός πως δεν είναι και de jure αριστερό κόμμα!

Η αλματώδης παρακμή της Ευρώπης, που αφορά και την Ελλάδα βέβαια, συνίσταται κατά τον Λακέρ στην δημογραφική της αποψίλωση και στην αδυναμία πλέον χρηματοδότησης του κραταιού της κατά το παρελθόν κοινωνικού κράτους. Η απουσία δυναμικής πλέον οικονομικής ανάπτυξης, που οφείλεται στις απηρχαιωμένες δομές του οικονομικού (κρατικός παρεμβατισμός, υψηλοί φόροι, άδειες και κανονισμοί, γραφειοκρατία) και εργασιακού (δύσκαμπτη αγορά εργασίας, εύκολες κινητοποιήσεις, ξεπερασμένο εκπαιδευτικό σύστημα) της μοντέλου κάνει αδύνατη την χρηματοδότηση του κοινωνικού κράτους. Με πολιτικές αριστερής έμπνευσης οι λαοί της Ευρώπης θα γίνονται όλο και φτωχότεροι. Και η δυστυχία θα τρώει τα κοινωνικά της σωθικά.

Καινούργιοι παίκτες κυριαρχούν στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα και δεν αντιμετωπίζονται με αδράνεια και με ρηχά ξόρκια ενάντια στην παγκοσμιοποίηση. Κυρίως είναι αδύνατον να πολεμηθούν με την εμμονή των ευρωπαίων στην ακινησία και στην διατήρηση των λεγομένων «κεκτημένων». Το έλλειμμα, για παράδειγμα, του εμπορικού ισοζυγίου της Ευρώπης με την Κίνα αυξάνει κατά 20 εκατ. δολ. κάθε ώρα που περνάει!! Ενώ οι καταναλωτές πετρελαίου πληρώνουν 4 – 5 δισ. δολ. περισσότερα σε καθημερινή βάση για την αγορά πετρελαίου σήμερα απ’ ό,τι πλήρωναν μόλις πριν πέντε χρόνια! Αν δεν αλλάξουν οι ρυθμοί δουλειάς και δεν αυξηθούν οι γνώσεις, η δημιουργικότητα σε καινοτομία και η παραγωγικότητα των Ευρωπαίων, η περιθωριοποίηση των κοινωνιών μας θα είναι σε λίγα μόνο χρόνια γεγονός.

Την ίδια ώρα ο γηράσκων γηγενής πληθυσμός μαζί με την αστείρευτη είσοδο κυμάτων μεταναστών θα κάνει ακόμη δυσκολότερη την διατήρηση των όποιων κοινωνικών προνομίων. Είναι χαρακτηριστικό, όπως επισημαίνει ο Λακέρ, πως στις Βρυξέλλες, για παράδειγμα, το 2004 πάνω από το 55% των μωρών που γεννήθηκαν ήσαν παιδιά μεταναστών. Στο Βερολίνο, την ίδια εποχή, οι μισές γυναίκες επιστήμονες ήσαν άτεκνες. Είναι ανησυχητικό επίσης πως μεταξύ 1995 και 2050 θα χρειασθούν 700 εκ. ξένοι μετανάστες για να διατηρηθεί η πληθυσμιακή ισορροπία που εξασφαλίζει την σημερινή – όχι πάντως ιδιαίτερα ικανοποιητική – οικονομική παραγωγή της ευρωπαικής ηπείρου. Θα διογκωθούν έτσι οι προοπτικές αλλοίωσης της παραδοσιακής, μέχρι σήμερα, εθνικής της σύνθεσης. Που συνακόλουθα θα έχει και πάλι επιπτώσεις στην οικονομία και στην υπονόμευση του ευρωπαικού κοινωνικού μοντέλου.

Μοναδική λύση είναι η ταχύτατη επιλογή πολιτικών ραγδαίων μεταρρυθμίσεων και ανοιχτών οικονομικών αγορών. Μαζί και με αναθεωρημένες πολιτικές αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης. Στον πρώτο τομέα στόχος θα πρέπει να είναι το δυνάμωμα της οικονομίας. Μέσα από την εισροή επενδύσεων και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Στην δεύτερη η επιδίωξη οφείλει να είναι μια πολιτική ενσωμάτωσης και αφομοίωσης των ξένων στον κυρίαρχο εθνικό κορμό. Σε κάθε άλλη περίπτωση η περιθωριοποίηση και η παρακμή είναι αναπότρεπτες. Η επιβίωση λοιπόν του κοινωνικού κράτους και της ευημερίας βρίσκεται σε πολιτικές που κάθε άλλο παρά αριστερές μπορεί να είναι.