ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΥΡΙΟ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

                 ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΥΡΙΟ: ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Γενικό Σημείωμα

Υπάρχει ανάγκη πρακτικών προτάσεων με βάση ρεαλιστικές οικονομικές και κοινωνικές προοπτικές. Ποιά είναι τα ρεαλιστικά μελλοντικά δεδομένα:

. Ζούμε στην διάρκεια εκδήλωσης της τρίτης μεγάλης παγκόσμιας κοινωνικο-οικονομικής ανατροπής

- Αγροτική Επανάσταση – Δημιούργησε την αντιπαλότητα Φεουδαρχίας / αγροτικού πληθυσμού
- Βιομηχανική Επανάσταση – Σύγκρουση Εργατικής Τάξης / Αστικής Τάξης
- Τεχνολογική Επανάσταση _ Αντιπαράθεση Δικτυοκρατίας / Περιθωριακών Ανθρώπων της Μειωμένης Γνώσης

Ζούμε περίοδο πόνων τοκετού. Δεν γνωρίζουμε την τελική μορφή αυτού που θα προκύψει. Απασχόληση σημερινών φοιτητών και πτυχιούχων σε δουλειές που δεν έχουν ακόμη εφευρεθεί.

Ασκοπο να επιχειρούμε να διατυπώσουμε προτάσεις για αυτό που υπάρχει.
Οφείλουμε να δημιουργήσουμε υποδομές και προυποθέσεις για την προσαρμογή της κοινωνίας μας σε αυτό που έρχεται.

Δεδομένα

Βαριά και μεσαία μεταποίηση αδιέξοδη για χώρες σαν την Ελλάδα. Ανταγωνισμός από χώρες Ασίας κυρίως, και πρώην Ανατ. Ευρώπης, καταλυτικός.

Επικείμενη πετρελαική κρίση (εξάντληση ορίων παραγωγής και συνεχής αύξηση ζήτησης) θα επιτρέπει μοναχά σε χώρες με μεγάλα συναλλαγματικά αποθέματα την αξιοποίηση ενεργοβόρων βιομηχανιών. Αρα, βασική μεταποίηση κα μεγάλες μονάδες παραγωγής τελειωμένη προοπτική για τη χώρα μας.

Ανευ αντικειμένου παραπέρα επενδύσεις σε δρόμους, συγκοινωνίες και μεγάλα αεροδρόμια. Μετά το 2012, λόγω ενεργειακής κρίσης, το ζήτημα δεν θα είναι η κυκλοφοριακή συμφόρηση αλλά η κυκλοφοριακή ερήμωση. Δρόμοι δηλ. δίχως αυτοκίνητα. Και συγκοινωνίες δίχως πελάτες. Παράλληλα και με διεύρυνση πληροφοριακών δικτύων και εργασία και ψώνια από το σπίτι.

Κάθε χώρα θα επενδύει σε οριακά συγκριτικά πλεονεκτήματα που θα έχει. Και θα δημιουργεί νέες δουλειάς για την κάλυψη αναγκών που θα πρέπει να προκαλεί η καινοτομία αλλά και η ανάγκη κάλυψης του υποχρεωτικού καινούργιου ελεύθερου χρόνου. Κρίσιμα σημεία:

-οικονομία υπηρεσιών,
-αύξηση μέσων όρων ηλικίας πολιτών,
-παραγωγή προς την κατεύθυνση κάλυψης των αναγκών αυτών των ομάδων.

Πολιτική και ενημέρωση – ίσως και η παιδεία - θα έχουν μετακινηθεί σε καθαρά ηλεκτρονικό επίπεδο. Στρατιές «φτωχών πληροφοριακά» πολιτών θα κατρακυλούν στην ατραπό της περιθωριοποίησης.

Κινήσεις

Προυποθέσεις για εξασφάλιση συγκριτικών πλεονεκτημάτων σε πανευρωπαικό και παγκόσμιο επίπεδο (υποχρεωτικά πλέον η θεώρηση σε λίγα χρόνια θα πρέπει να είναι παγκόσμια)

1. Εξάλειψη δημόσιας γραφειοκρατίας για εκκίνηση επιχειρηματικών πρωτοβουλιών
2. Μείωση φόρων σε άτομα κι επιχειρήσεις σαν κίνητρο για περισσότερη
οικονομική δραστηριότητα
3. Μείωση κανονιστικών ελέγχων στις αγορές και αξιολόγηση
χρησιμότητας και αποτελεσματικότητας εθνικών και ευρωπαικών
κανονισμών
4. Ριζική μεταβολή προσανατολισμού της παιδείας στην κατεύθυνση θετικών και τεχνολογικών επιλογών
5. Εγκατάσταση μαλακών υποδομών και δικτύων σε σχολεία, χωριά,
κωμοπόλεις και μεγάλα αστικά κέντρα (όλες οι κοινοτικές ενισχύσεις σε
τέτοια έργα)
6. Αλλαγή αντίληψης λειτουργίας δημοσίων υπηρεσιών με θεώρηση του
πολίτη σαν πελάτη κι όχι σαν αντικειμένου εξουσιαστικών ρυθμίσεων
7. Στροφή δημοσίων επενδύσεων σε έρευνα και τεχνολογία αντί για
άμεσες η έμμεσες επιδοτήσεις γεωργίας, βιομηχανίας και
αντιπαραγωγικών γενικά δραστηριοτήτων
8. Ενίσχυση ιδιωτικής επιχειρηματικής δραστηριότητας (ειδικές
φορολογικές απαλλαγές, εγγυήσεις για τραπεζικό δανεισμό,
μηδενισμός δημόσιας γραφειοκρατίας) με βάση ποσά που πραγματικά
επενδύονται από αυτές σε καινοτομική (κι όχι βασική) έρευνα και
τεχνολογία αλλά και σε μετεκπαίδευση στελεχών.

Πολιτικές Ερευνας και Καινοτομίας

- Ενστάλαξη σε ιδιωτικό τομέα της αντίληψης του σύγχρονου μάνατζμεντ που περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο ανατροπή ιεραρχικού μοντέλου διοίκησης και οριζόντια διαστρωμάτωση δράσης. αλληλεπίδρασης και διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
- Δημόσιο χρηματοδοτεί ένα μέρος βασικής έρευνας από ιδρύματα, φορείς και πανεπιστήμια (μέχρι 20%). Το υπόλοιπο το «αγοράζει» σαν πελάτης από φορείς με βάση την καινοτομική του χρήση και χρησιμότητα. Αν δεν το χρειάζεται, η δεν είναι αποτελεσματικό, δεν το αγοράζει. Με συνέπεια οι φορείς να αναζητούν αλλού χρηματοδότηση η να συρρικνώνονται.
- Εξ ίσου ιδιωτικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν τμήματα έρευνας και τεχνολογίας των εταιριών τους σαν ανεξάρτητες μονάδες και αγοράζουν «προιόντα» με βάση αξία κι αποτελεσματικότητά τους.
- Προώθηση αντιλήψεων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης παρέχοντας δωρεάν πληροφορίες και μαθήματα για εξοικείωση με τεχνολογία και διαδίκτυο. Λ.χ. πιστοποιητικά, βεβαιώσεις, συντάξεις, καταστάσεις ΙΚΑ και πληρωμές ΜΟΝΟ ΜΕ ΙΝΤΕΡΝΕΤ Η ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΑΤΜ.
- Διοργάνωση τακτικών συμβουλευτικών ηλεκτρονικών δημοψηφισμάτων για εξοικείωση κόσμου με τεχνολογία
- Εισαγωγή στα σχολεία ειδικών μαθημάτων καινοτομίας και δημιουργικής σκέψης καθώς και μαθημάτων χρήσης νέων συστημάτων ηλεκτρονικών παιχνιδιών.
- Προώθηση τεχνολογίας πολιτικού ΑΤΜ όπου τα προσωπικά του δεδομένα ο καθένας θα μπορεί να τα έχει συνεχώς μαζί το μέσω μιά πλαστικής κάρτας (ταυτότητα) που μέσω μηχανημάτων που θα βρίσκονται σχεδόν παντού θα μπορεί ανά πάσα στιγμή να «κατεβάζει» από κεντρική data bank ότι θέλει (πιστοποιητικά, φορολογική ενημερότητα, κάρτα ΙΚΑ, δίπλωμα οδήγησης, τραπεζικούς λογαριασμούς, βιβλιάριο υγείας, άδεια αυτοκινήτου η οικοδομής, ΑΦΜ και διαβατήριο κλπ)
- Ενθάρρυνση πολιτικών συνεργίας ανάμεσα στο ερευνητικό κομμάτι μιάς επιχείρησης και σε Πανεπιστημιακές Σχολές και Κέντρα / Ινστιτούτα που επιχειρούν να μετατρέψουν ένα παράγωγο επιστημονικής αναζήτησης σε προϊόν εμπορεύσιμο στην αγορά.
- Ενδεχόμενο δημιουργίας clusters (αυτόνομα γκρούπ) κατά τομείς οικονομικής δραστηριότητας (εταιρίες πληροφορικής [information technology], επικοινωνιών, βιοτεχνολογίας και ερευνών υγείας, ηλεκτρονικών παιχνιδιών σε PC - X-Box – Playstation - Nintendo, χημικής σύνθεσης οικοδομικών υλικών κλπ). Κατά περιοχή cluster θα μπορούσαν να εισαχθούν ειδικές ρυθμίσεις και κίνητρα για ενίσχυση αποδοτικότητας (μηδενική φορολογία, χαμηλό κόστος ενέργειας, πανεπιστημιακά ερευνητικά κέντρα, κάποιοι τομείς εθνικής στρατηγικής σημασίας με συνακόλουθες ρυθμίσεις εργασικών σχέσεων κλπ).
Το Παράδειγμα της Φινλανδίας

Ενδεικτικά, κι όχι για αντιγραφή, μπορώ να αναφέρω ορισμένα στοιχεία από τις εξελίξεις στην Φινλανδία που μέσε σε μιά 10ετία έφεραν την χώρα αυτή από σχεδόν τελευταία οικονομικά στην Ευρώπη, στην κορυφή παγκοσμίως στους τομείς των νέων τεχνολογιών.

1. Η Φινλανδία κατόρθωσε να αναρριχηθεί ψηλά στην παγκόσμια οικονομική ιεραρχία δίχως να μειωθούν οι απολαβές των εργαζομένων, δίχως να καταλυθεί το αποτελεσματικό σύστημα κοινωνικής προστασίας που λειτουργούσε στη χώρα και αναπτύσσοντας ένα σύστημα δωρεάν δημόσιας παιδείας από τα καλύτερα αλλά και αυστηρότερα στον κόσμο.

2. Το κίνητρο ανόδου της Φινλανδίας σηματοδοτήθηκε από την δυστοκία
των αρχών της δεκαετίας του ΄90 που οδήγησε σε ένα είδος
«δημιουργικής καταστροφής» με κλείσιμο πολλών παραδοσιακών
βιομηχανιών, ριζικές αναδιαρθρώσεις άλλων επιχειρήσεων και σε
ρυθμίσεις ανατρεπτικές αλλά και οικονομικά αποτελεσματικές. Τότε
αποφασίσθηκε κεντρικά πως η χώρα όφειλε να ενσωματωθεί με την
παγκόσμια εξέλιξη προς την τεχνολογία των πληροφοριών.

3. Αυτό που χαρακτήρισε την χώρα ήταν μιά δραστική πολιτική
καινοτομιών που οικοδομήθηκε πάνω σε σαφείς κατευθύνσεις. Ενα
βασικό κλειδί υπήρξε μιά ενεργητική δημόσια πολιτική καινοτομιών.
Αυτή στηρίχθηκε σε ένα υψηλό ρυθμό επενδύσεων σε έρευνα και
ανάπτυξη κάτω από την αποφασιστική καθοδήγηση – δίχως κρατικές
παρεμβάσεις – του Συμβουλίου Επιστημονικής και Τεχνολογικής
Πολιτικής. Η χώρα έφθασε να διαθέτει για τους τομείς αυτούς
το 3,2% του ΑΕΠ (πρώτη στον κόσμο με την Σουηδία, οι ΗΠΑ 2,6%
και ο ευρωπαικός μέσος όρος 1,5%) ενώ την ίδια περίοδο περιέκοψε
δραστικά τις περισσότερες άλλες δημόσιες δαπάνες, Παράλληλα, ο
ιδιωτικός τομέας έφθασε να επενδύει σε έρευνα και ανάπτυξη το 69%
της συνολικής δαπάνης της χώρας. Η πολιτική ήταν πως για κάθε
δημόσια ενίσχυση έπρεπε να υπήρχε αντίστοιχου ύψους ιδιωτική
συμμετοχή. Κοντά σ’ αυτά στήθηκαν πανεπιστημιακά ιδρύματα – είτε
καινούργια είτε αναδιαρθρώνοντας τα υπάρχοντα – με έμφαση στις
θετικές επιστήμες (κυρίως μηχανική, φυσική, μαθηματικά) με υψηλές
προδιαγραφές, αυστηρές προυποθέσεις εισαγωγής και δωρεάν για
παιδιά χαμηλών εισοδημάτων που δημιούργησαν την ανθρώπινη
βάση για καινοτομίες (καινοτομική βασική έρευνα, εργαζόμενοι για
εταιρίες και computer nerds για νέες αναζητήσεις). Το ίδρυμα (αλλά
δίχως δημόσια εξάρτηση) επίσης για την χρηματοδότηση ερευνών
στην τεχνολογία και τις αναπτυξιακές εφαρμογές TEKES και ο
λεγόμενος «δημόσιος καπιταλιστής» SITRA (ευέλικτος δημόσιος
οργανισμός συμμετοχής σε επιχειρηματικές δραστηριότητες με στόχο
πάντα την τεχνολογική καινοτομία) στηρίζουν οικονομικά το
αναπόφευκτα ριψοκίνδυνο επιχειρηματικό περιβάλλον. Την ίδια ώρα
εκτεταμένες πρωτοβουλίες ακραίας απελευθέρωσης της οικονομίας,
κατάργησης διοικητικών ρυθμίσεων (απο-γραφειοκρατικοποίησης) και
κρατικών παρεμβάσεων στις αγορές (απορύθμιση) και δραστικές
ιδιωτικοποιήσεις μαζί και με προχωρημένες αντιλήψεις για ανοιχτές
διαδικασίες και κατάργηση πολλών προυποθέσεων (open standards)
από παρεμβάσεις λογής ρυθμιστικών αρχών οικοδόμησαν ένα
μοναδικό κλίμα και κουλτούρα ορμητικών καινοτομιών.

4. Ενας άλλος τομέας πρωτοβουλιών υπήρξε η καινοτομία στον τρόπο
αντίληψης και λειτουργίας των επιχειρήσεων. Αυτή η επιλογή
στηρίζεται στην ικανότητα των εταιριών του ιδιωτικού τομέα να
επιλέγουν, να διατηρούν δίχως να τους χάνουν και να χρησιμοποιούν
αποτελεσματικά ιδιαίτερα ταλαντούχους ανθρώπους από τους τομείς
των ερευνών και της ανάπτυξης ώστε προσφέροντας την απαραίτητη
χρηματοδοτική βάση να δημιουργούνται οι προυποθέσεις για την
μετατροπή των καινοτομιών σε προιόντα, μέσω μηχανισμών της
αγοράς, αλλά και για την ανάπτυξη ενός απαραίτητου κλίματος
καινοτομίας μέσα στην επιχείρηση.

4. Σημαντικός επίσης παράγοντας υπήρξε το κλίμα καινοτομίας ανάμεσα
σε νεαρούς τεχνοπειρατές (hacker innovation) που καλλιεργήθηκε στο
περιβάλλον συνεργασίας ανάμεσα σε πανεπιστημιακά και ερευνητικά
ιδρύματα και επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας μέσω νεαρών
ερευνητών που αναδεικνύονται είτε μέσω δωρεάν πανεπιστημιακών
σπουδών είτε μέσω γενναιόδωρων δημόσιων η ιδιωτικών
υποτροφιών. Το κρίσιμο σημείο αποτελεσματικής συνέργιας είναι το
απαραίτητο περιβάλλον αλληλεπίδρασης όλων αυτών είτε σε ειδικούς
γεωγραφικούς χώρους (τα clusters που λέγαμε παραπάνω) είτε
διαδικτυακά με φτηνές διακλαδώσεις και ευκολοπροσβάσιμα
συστήματα επικοινωνίας.

Το σύστημα δυστυχώς δεν αποδίδει με την υιοθέτηση μέρους των παραπάνω επιλογών. Στην Φινλανδία υπήρξε μιά συνολική προώθηση των παραπάνω αντιλήψεων και κινήσεων. Με συνέπεια, επιμονή και σταθερότητα, Και τα αποτελέσματα δεν άργησαν να φανούν.


Η Περίπτωση της Γαλλίας

Κεντρικός στόχος της Γαλλίας είναι η αναγέννηση της ικανότητάς της για καινοτομίες σε επίπεδο παγκόσμιας οικονομίας – η καρδιά δηλαδή της επέκτασης της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης.

Διπλασίασε την χρηματοδότηση του Κέντρου για Βιομηχανική Καινοτομία (Agency for Industrial Innovation) κι αύξησε τα ποσά χρηματοδότησης του Εθνικού Κέντρου Ερευνών (National Research Agency).

Πανεθνικός Διαγωνισμός για την επιλογή των γεωγραφικών περιοχών μέσα στις οποίες η Γαλλία έχει την δυνατότητα να ανταγωνισθεί σε παγκόσμιο επίπεδο σε καινούργιες ανακαλύψεις και σε προιόντα συνεργίας επιστημονικής έρευνας και παρασκευής βιομηχανικών – καταναλωτικών αγαθών – δηλ. «ανταγωνιστικά διαμερίσματα» (competitive clusters) της χώρας. Aντί δηλ. η αγορά να αφεθεί από μόνη της να επιλέξει τους νικητές στην τεχνολογική εμπορική εξέλιξη στη Γαλλία αποφασίζεται να διαλέξει το κράτος τις περιοχές που μπορούν να γίνουν φορείς καινοτομίας και τεχνολογικής πρωτοποριακής προόδου.

Η διαφορά, για πρώτη φορά στη Γαλλική πολιτική παράδοση, είναι πως το κράτος ενισχύει οικονομικά όχι τις αδύναμες αλλά τις ήδη ισχυρές περιοχές. Τα χρήματα δηλ. δεν πάνε για βοήθεια των αδυνάτων αλλά για την ενίσχυση των δυνατών και ικανών. Ηδη η Γαλλία επενδύει σε έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη ελάχιστα ποσά (περίπου 2% - πολύ λιγότερα από την Γερμανία και τις ΗΠΑ και θεαματικά λιγότερα από χώρες της Σκανδιναυίας). Από τα ποσά αυτά η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα είναι ελάχιστη (λιγότερο από 50%, ενώ το ποσοστό περνάιε το 65% σε χώρες όπως η Ιαπωνία, η Σουηδία, η Φινλανδία και οι ΗΠΑ ).

Ο διαγωνισμός που τώρα προκηρύσσεται έχει στόχο (που περιγράφεται στην προκήρυξη) την προώθηση σχεδίων που περιλαμβάνουν την στενή συνεργασία μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και ιδρυμάτων και κέντρων ερευνών σε ένα μικρό γεωγραφικό χώρο. Στόχος είναι η αναπαραγωγή του πετυχημένου προηγούμενου με επιχειρήσεις νανοτεχνολογίας στην Γκρενόμπλ της Γαλλίας αλλά και το παράδειγμα της Σίλικον Βάλλευ στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ.

Τα Κριτήρια του Διαγωνισμού

1.Η στρατηγική για κάθε επιχειρηματική προοπτική θα πρέπει να στηρίζεται σε μια δυναμική τοπική οικονομική πραγματικότητα που έχει αποδείξει την ικανότητά της να ανταγωνίζεται σε διεθνές επίπεδο.

2. Οι πετυχημένες επιχειρηματικές προτάσεις πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξουν πως οδηγούν σε μια οικονομική ηγετική θέση σε παγκόσμιο επίπεδο και σε τομέα δυναμικής τεχνολογικής εξέλιξης.

3. Οι προτάσεις οφείλουν να φέρνουν κοντά συνεταίρους από τους χώρους της δημόσιας έρευνας, της ιδιωτικής βιομηχανικής παραγωγής και των πανεπιστημίων. Οφείλουν επίσης να συμπεριλαμβάνουν την ανάμιξη της τοπικής αυτοδιοίκησης και μικρο-μεσαίων επιχειρήσεων.

4. Πρέπει να αποδεικνύουν την τελική παραγωγή συνεργίας στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης μέσω της ανάμιξης όλων των παραπάνω συμμετόχων ώστε να δημιουργείται καινούργιος πλούτος μέσω της έμφασης σε νέες ανακαλύψεις σε μοντέρνες τεχνολογίες αιχμής.

5. Μέσω επίσης συνεργασιών με άλλες ευρωπαικές επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και κέντρα ερευνών οφείλουν να είναι σε θέση να παράγουν μια κρίσιμη μάζα εξειδικευμένων στελεχών σε τεχνολογίες αιχμής σε παγκόσμια κλίμακα.

Οι νικητές θα εξασφαλίσουν ένα πακέτο παροχών ύψους περίπου 750 εκ. ευρώ ίσα μοιρασμένα σε χρηματικές επενδυτικές ενισχύσεις και φορολογικές απαλλαγές. Επίσης, από την ώρα που θα έχει καταγραφεί μία περιοχή σαν επίσημο τεχνολογικό διαμέρισμα κάθε πρόγραμμα που θα αναπτύσσεται μέσα σε αυτό θα χρηματοδοτείται κατά προτεραιότητα από το Κέντρο Βιομηχανικής Καινοτομίας κι από διάφορα άλλα κρατικά ιδρύματα χρηματοδοτήσεων.

Τι Συμβαίνει στην Ασία

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται σημαντικές αυξήσεις στα ποσά που διατίθενται σε έρευνα κι ανάπτυξη σε χώρες της Ασίας που όμως σε πολλές χώρες δεν συναντούν την αντίστοιχη βελτίωση της ποιότητας των πανεπιστημιακών σπουδών. Σε χώρες όπως η Ταιουάν λ.χ. επιχειρηματίες διαμαρτύρονται διότι οι ανώτατες σπουδές στην πληροφορική, τα μαθηματικά και την φυσική δεν είναι τόσο υψηλού επιπέδου ώστε να παράγουν πτυχιούχους ικανούς να προχωρήσουν σε καινοτομικές ανακαλύψεις που θα δώσουν στις επιχειρήσεις της χώρας το οριακό πλεονέκτημα για την διάκρισή τους στις διεθνείς αγορές. Το επίπεδο των καθηγητών και οι εργαστηριακές υποδομές σε πολλές χώρες της Ασίας δεν προσφέρουν την αναγκαία υποστήριξη ποιότητας ώστε οι πτυχιούχοι των σχολών – κυρίως μηχανικής και φυσικής – να είναι τέτοιου επιπέδου ώστε αμέσως να προσφέρουν υπεραξία στις επιχειρήσεις που θα απασχοληθούν.

Χιλιάδες έτσι φοιτητές εξακολουθούν να μετακινούνται κάθε χρόνο στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και στην Αυστραλία με στόχο την απόκτηση των αναγκαίων γνώσεων για την εξυπηρέτηση των καινοτομικών επιχειρήσεων των χωρών τους. Πολλές επιχειρήσεις προτιμούν επιστήμονες σπουδαγμένους στη Δύση παρά τις υψηλότερες αποδοχές που εξασφαλίζουν. Διότι εκτιμάται πως τα Δυτικά πανεπιστήμια έχουν καλύτερα εργαστήρια, πιό διάσημους καθηγητές και καλύτερη σύνδεση της ακαδημαικής δουλειάς με τις πρακτικές ανάγκες της αγοράς.

Στην Ινδία, όπου τα νέα τεχνολογικά ινστιτούτα ΙΙΤ (Indian Institute of Technology) έχουν πετύχει αξιοζήλευτα επίπεδα στις προπτυχιακές σπουδές υπάρχει ακόμη πρόβλημα στα μεταπτυχιακά. Σύμφωνα με τους Ινδούς αρμόδιους το πρόβλημα βρίσκεται ακόμη στο όχι ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο του καθηγητικού προσωπικού. Και υπάρχει πρόγραμμα για την επάνδρωση των ινστιτούτων με καινούργιο – πολύ υψηλού επιπέδου – προσωπικό.

Στην Κίνα τα καλύτερα μυαλά στις θετικές επιστήμες πηγαίνουν με υποτροφίες στο εξωτερικό - ιδίως στις ΗΠΑ – ενώ παράλλη΄λα γίνονατι μεγάλες πρσπάθειες για την αναβάθμιση των εθνικών πανεπιστημιακών σχολών. Με πρόσφατο νόμο η Κϊνα επιτρέπει την λειτουργία στο έδαφός της ξένων πανεπιστημίων – κυρίως αμερικανικών – ώστε να αυξηθεί ο ανταγωνισμός και να υπάρξει ουσιαστική πίεση πάνω στις ντόπιες σχολές και τους ακαδημαικούς δασκάλους. Μέχρι τώρα το βρετανικό Πανεπιστήμιο του Νόττιγχαμ ίδρυσε κανονικό, αξίας 40 εκ. λιρών, κάμπους για 4.000 φοιτητές στην περιοχή Νίνγκμπο, κοντά στην Σαγκάη, στην Κίνα (όπως έχει κάνει και στην Μαλαισία) κι ετοιμάζονται το παράδειγμά του να ακολουθήσουν και άλλα. Τα κριτήρια βέβαια εξασφάλισης της σχετικής έγκρισης είναι περίπλοκα αλλά κατά κύριο λόγο έχουν να κάνουν με την εγκυρότητα και το κύρος του ξένου πανεπιστημίου, το ύψος της επένδυσης και τις σχέσεις του ξένου ακαδημαικού ιδρύματος με κινεζικά αναγνωρισμένα κέντρα επιστημονικών ερευνών (λ.χ. το Νόττιγχαμ έχει ήδη προγράμματα ερευνών με 50 ιδρύματα στην Κίνα).

Φαίνεται πως ήδη κάποια από τα προγράμματα αυτά στην Ινδία και την Κϊνα αρχίζουν να αποδίδουν. Ετσι, από το 2003 σημειώνεται για πρώτη φορά μία κάμψη στον αριθμό των φοιτητών από τις χώρες αυτές προς τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με στοιχεία του Συμβουλίου Μεταπτυχιακών Σχολών (Council of Graduate Schools) το 2003-2004 παρουσιάσθηκε μιά μείωση στους αριθμούς φοιτητών που έφθασαν για σπουδές στις ΗΠΑ κατά 28% από την Ινδία και κατά 45% από την Κίνα. Τα αντίστοιχα ποσοστά μείωσης για το 2004-05 ήσαν 13% (Κίνα) και 9% (Ινδία). Κάποιοι βέβαια ισχυρίζονται πως οι αυξημένοι έλεγχοι λόγω τρομοκρατίας ίσως να προκάλεσαν τις μειώσεις αυτές. Το γεγονός όμως πως σημαντικές μειώσεις παρατηρούνται και στους αριθμούς των φοιτητών από τις χώρες αυτές που φοιτούν και στη Βρετανία υποδηλώνουν πως υπάρχει πραγματική βελτίωση του επιπέδου σπουδών που προσφέρεται μέσα στις χώρες αυτές.

Πάντως ανάμεσα στα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου – με κριτήρια την ποιότητα της διδασκαλίας και τα ερευνητικά επιτεύγματα - (σύμφωνα με την διεθνώς αποδεκτή λίστα του πανεπιστημίου Τζιάο Τόνγκ της Σαγκάης) ελάχιστα ασιατικά ιδρύματα – με την εξαίρεση βέβαια της Ιαπωνίας – βρίσκονται κοντά στην κορυφή. Εξαιρούνται μοναχά το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης και τα αντίστοιχα του Πεκίνου και της Ταιουάν. Αλλά κι αυτά δεν είναι ανάμεσα στα πρώτα 100!! Πολλοί όμως εκτιμούν πως σύντομα τα πανεπιστήμια της Ασίας θα αναρριχηθούν πολύ ψηλά. Να σημειωθεί πως εδώ και χρόνια στην Σιγκαπούρη στο ήδη εξαιρετικό σύστημα μέσης παιδείας εισήχθησαν, με κόστος γύρω στα 12 εκ. δολάρια, ειδικά συστήματα προώθησης δημιουργικής σκέψης και νατιλήψεων καινοτομίας.

Ενδιαφέρουσα είναι η περίπτωση της Κορέας. Οπου, παρά τις έντονες αντιδράσεις, τοποθετήθηκε επικεφαλής του Ανωτάτου Ιδρύματος Επιστήμης και Τεχνολογίας (KAIST) ο αμερικανός νομπελίστας καθηγητής της Φυσικής Ρόμπερτ Λάφλιν. Ο αμερικανός επιστήμονας έχει αναλάβει να μετατρέψει το ίδρυμα σε ένα από τα εγκυρότερα και επιστημονικά πιό προχωρημένα στον κόσμο. Πάνω στην γραμμή της Κορεάτικης κυβέρνησης δηλαδή που θέλει να μετατρέψει τις διαδικασίες τεχνολογικής έρευνας και καινοτομίας στη χώρα ανάμεσα στις ισχυρότερες στην υφήλιο. Τα σχέδια ανάπτυξης του KAIST είναι ο προσανατολισμός του σε δραστηριότητες κοντύτερες προς τις ανάγκες της αγοράς και η πρόσκληση καθηγητών από διάφορες χώρες του κόσμου που βρίσκονται στην κορύφωση της ερευνητικής και επιστημονικής τους δραστηριότητας. Τα κίνητρα για τις πρωτοβουλίες αυτές υπήρξαν και εδώ τα παράπονα του επιχειρηματικού κόσμου της Κορέας πως οι νεαροί επιστήμονες που βγαίνουν από τα πανεπιστήμια της χώρας δεν είναι διεθνώς ανταγωνιστικοί και υστερούν σε δυνατότητες νέων επιστημονικών ανακαλύψεων και προώθησης καινοτομιών.