ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

                     ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΚΑΡΙΟΤΗΤΑ


Μου είναι αδύνατον να αποδεχθώ την αδιαφορία που υπάρχει στη χώρα για επικείμενες εξελίξεις και σημαντικής σημασίας γεγονότα. Πριν λίγες ημέρες η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (International Energy Agency) εξέδωσε μιά ανακοίνωση που τάραξε τα νερά σε Ανατολή και Δύση. Σύμφωνα με την σχετική αναφορά οι ενεργειακές προοπτικές του πλανήτη δεν είναι ευχάριστες. Η ζήτηση ενέργειας (πετρελαίου και αερίου) θα συνεχίσει να αυξάνει (2% τον χρόνο) λόγω των θεαματικών ρυθμών ανάπτυξης πληθυσμιακά γιγαντιαίων χωρών της Ασίας (Κίνα και Ινδία). Ενώ η παραγωγή δεν θα είναι σε θέση να ακολουθήσει (1% ετήσια). Η Ρωσία ήδη έχει κάμψη εξαγωγών ενώ στο αέριο η ίδια η Γκάζπρομ έχει επισημάνει πως σε πέντε περίπου χρόνια θα δυσκολευθεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει η Ρωσία (με Ελλάδα, Βουλγαρία, Τουρκία, Κίνα κλπ). Και σίγουρα το πρόβλημα θα είναι οξύτερο – ελλείψεις δηλ. - στην εσωτερική Ρωσική αγορά.

Καθ’ όσον αφορά την τιμή του μαύρου χρυσού τα πράγματα γίνονται όλο και περισσότερο δύσκολα. Mετά το 2000, οι τιμές του πετρελαίου κάθε χρονιά διαμορφώνονταν, συμπτωματικά βέβαια, σύμφωνα με το τελευταίο νούμερο της χρονιάς. Το 2002, το βαρέλι είχε φθάσει τα 20 δολάρια. Το 2003, ακουμπούσε τα 30. Το 2006, τα 60. Τώρα, το 2007, έφθασε ήδη τα 70 και υπάρχουν φόβοι πως είναι ενδεχόμενο να πλησιάσει τα 80. Εχω γράψει και στο βιβλίο μου [«Ολοκληρωτικός Πόλεμος για την Ενέργεια» (2006)] πως η τιμή του πετρελαίου εξαρτάται περισσότερο από γεγονότα που συμβαίνουν πάνω στη γή, παρά από τα δεδομένα που υπάρχουν κάτω από αυτή.

Ο κόσμος δεν έχει εξαντλήσει τα αποθέματα ενέργειας που υπάρχουν στα έγκατα του πλανήτη. Ομως καινούργιες επενδύσεις για την ανακάλυψη πεδίων πετρελαίου και αερίου και για την εξόρυξη και εκμετάλλευσή τους δεν γίνονται. Διότι τα κόστη είναι μεγάλα. Και λίγοι έχουν εμπιστοσύνη σε κάποια σταθερότητα των τιμών. Τυφώνες, θύελλες και διάφορες θεομηνίες καταστρέφουν πετρελαικές εγκαταστάσεις και θέτουν εκτός λειτουργίας διυλιστήρια. Τα τελευταία είκοσι χρόνια δεν έχει κτισθεί ούτε ένα καινούργιο διυλιστήριο. Για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος κυρίως. Και κάθε καταστροφή, μαζί με την αυξημένη ζήτηση βέβαια, μειώνει τις δυνατότητες διύλισης. Ανεβάζοντας τις τιμές της βενζίνης και των άλλων πετρελαικών προιόντων. Αυτή είναι η πρώτη επίπτωση της οικολογίας πάνω στις τιμές της ενέργειας.

Υπάρχουν όμως και πράξεις τρομοκρατίας (όπως οι επιθέσεις κατά αγωγών στον Καύκασο και το Ιράκ και κατά εγκαταστάσεων στην Σαουδική Αραβία, όσο και κατά προσωπικού πετρελαικών εταιριών στο Δέλτα του Νίγηρα, το Σουδάν, στο Ζινζιάνγκ της Κίνας και την Αλγερία) που μειώνουν τις διαθέσιμες ποσότητες του μαύρου χρυσού διεθνώς και ανεβάζουν συνακόλουθα και τις τιμές. Ζητήματα πολιτικών επιλογών επίσης διακόπτουν την ελεύθερη ροή ενέργειας από χώρα σε χώρα (Βενεζουέλα και Βολιβία, το αέριο της Ρωσίας σε Ουκρανία και Λευκορωσία κλπ) ενώ πολιτικές ανατροπές έχουν επίδραση πάνω στη λειτουργία των αγωγών μεταφοράς (ο αγωγός της βόρειας Κασπίας, αναταράξεις στη Γεωργία, προβλήματα στον Καύκασο κλπ). Ολες αυτές οι εξελίξεις επιδρούν πάνω στις τιμές και κάνουν τις όποιες μακροχρόνιες επιχειρηματικές συμφωνίες και επενδύσεις παρακινδυνευμένες.

Στο πλαίσιο αυτών των εξελίξεων το μέλλον φαντάζει δύσκολο. Στη χώρα μας όμως κανένας δεν δείχνει να νοιάζεται. Το ζήτημα της παγκόσμιας έλλειψης πετρελαίου πέρασε απαρατήρητο. Οι επικείμενες αυξήσεις τιμών της βενζίνης θα φανούν σαν έκπληξη. Και η απόγνωση ξαφνικά θα μας πνίξει. Πότε θα αρχίσουμε επιτέλους να σχεδιάζουμε έγκαιρα για τ