ΑΠΟΜΟΝΩΜΕΝΟΙ ΣΤΗ ΓΩΝΙΑ

                    ΑΠΟΜΟΝΩΜΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΓΩΝΙΑ



Κλεισμένοι στον ασφυκτικό μας μικρόκοσμο χάνουμε την μεγάλη εικόνα των γενικότερων εξελίξεων. Ακόμη κι αυτών που μας αφορούν. Και που ενδέχεται να προδιαγράψουν τον μέλλον μας. Αυτό αφορά κυρίως την ενέργεια. Που επικεντρώνεται στις σχέσεις μας με την Ρωσία και τον ευρύτερο γεωγραφικό της περίγυρο. Μιά περιοχή δηλ. όπου τα πράγματα ακόμη εμφανίζονται ρευστά. Και ευκαιρίες υπάρχουν. Φτάνει να μην χαθούν από την αδράνεια και την αβελτηρία μας.

Το μέτωπο της ενέργειας είναι το χρησιμότερο για την χώρα. Γιατί μοναχά από εκεί μπορούμε να εμφανισθούμε στον χάρτη της παγκόσμιας πολιτικής αρχιτεκτονικής. Που είναι πλέον γεωοικονομικός. Και όχι γεωστρατηγικός. Μετράει η δύναμη της οικονομίας. Και όχι η όποια ευρωστία των ενόπλων δυνάμεων.

Οι συμφωνίες που έχουμε κάνει με την Ρωσία στον τομέα της ενέργειας σε πρώτη ανάγνωση είναι χρήσιμες για την χώρα. Σε δεύτερη όμως δείχνουν ανωριμότητα κι έλειψη ευθυκρισίας και μακροχρόνιας στρατηγικής ενόρασης. Στον τομέα του αερίου εμφανιζόμαστε έτοιμοι να δεχθούμε, σχεδόν ευγνώμονες μάλιστα, τις προτάσεις της Γκάζπρομ για συμφωνία βάθους σαράντα περίπου χρόνων. Δίχως να ζητάμε τίποτα σαν αντάλλαγμα. Ενώ η κίνηση ευνοεί βασικά την Ρωσία. Διότι στο αέριο δεν έχουν γίνει επενδύσεις για πάρα πολλά χρόνια. Και η Γκάζπρομ επιδιώκει να εξαγοράσει – και δια της βίας ακόμη – ιδιωτικές εταιρίες που παράγουν κάποιες προσότητες αλλά δεν έχουν μέσα (ουσιαστικά εμποδίζονται) να τις μεταφέρουν (λ.χ. η Ιτέρα, η ΤΝΚ – ΒΡ στην Κοβούκτα και η ExxonMobil στην Σαχαλίνη-1). Οι μακροχρόνιες συμβάσεις λοιπόν αποτελούν ανάσα ζωής για τον Ρωσικό γίγαντα αερίου που θέλει να ξέρει τις μελλοντικές δουλειές πριν αποφασίσει να επενδύσει.

Ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη βάζει την χώρα μας στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Παράλληλα όμως δίνει στην Ρωσία τεράστια διπλωματικά όπλα. Να πιέζει τις Βαλτικές και τις χώρες της Ανατ. Ευρώπης να ακολουθούν «φρόνιμες» πολιτικές απέναντί της (λ.χ. διακοπή παροχής πετρελαίου στην Λευκορωσία, άρνηση επισκευής του αγωγού Ντρουσμπά προς την Λιθουανία, κατασκευή αγωγού μέσω Βαλτικής και ανακοίνωση αγοράς από Γκάζπρομ της Πορτενέγκρο – για υγροποιημένο πετρέλαιο/αέριο – έξω από την Αγ. Πετρούπολη). Και την ίδια ώρα να επιδιώκει να επιβάλει στην Τουρκία πολιτικές στην ενέργεια που περιθωριοποιούν πρώην σοβιετικές δημοκρατίες και διευρύνουν τα δικά της συμφέροντα (όπως μάλλον θα διεκδικήσει ο Πρόεδρος Πούτιν στην Κων/πολη).

Κι εμείς δεν ζητήσαμε ουσιαστικά τίποτε σε σχέση με τον αγωγό. Παραδώσαμε αδιαμαρτύρητα το 51% ενώ το πετρέλαιο που αυτός θα μεταφέρει θα είναι ουσιαστικά από το Καζακστάν. Που κανένας δεν το έχει δεσμεύσει να διαθέσει τις σχετικές ποσότητες. Μόλις στις 19 Ιουνίου δηλώθηκε στην εφημερίδα Ust-Kamenogorsk πως η κρατική εταιρία KazMunaiGaz του Καζακστάν σχεδιάζεται να συνεργασθεί σε ένα έργο καινούργιου αγωγού που θα συνδέει την Σαμψούντα της Τουρκίας στη Βόρειο Θάλασσα με το λιμάνι του Τσευχάν στη Μεσόγειο. Ποιό πετρέλαιο τελικά θα γεμίσει τον ελληνικού ενδιαφέροντος αγωγό; Kαι πως μπορούμε να διαπραγματευθούμε το ο,τιδήποτε, με το Καζακστάν λ.χ., όταν το 51% το έχουν δεσμεύσει ήδη οι Ρώσοι;

Από την άλλη μεριά και στο ζήτημα του αερίου από Αζερμπαιτζάν και Τουρκμενιστάν δεν κινούμεθα καθόλου. Ανακοινώθηκε προ μηνός περίπου πως οι χώρες αυτές δεσμεύθηκαν με την Γκάζπρομ να διοχετεύουν μέσω αυτής το αέριό τους για τα επόμενα 15- 20 χρόνια. Αλλά υπογραφές δεν έχουν ακόμη βάλει. Μόλις την εβδομάδα αυτή μάλιστα το Τουρκμενιστάν ματαίωσε συνάντηση για τέτοια θέματα με τους Ρώσους. Ποιός κινείται από ελληνικής πλευράς για να ζωντανέψει το πλάνο και να μεταφερθεί αέριο από την Κασπία μέσω Τουρκίας και Ελλάδας προς Ιταλία;

Μένοντας σαν χώρα αδρανής, και περιμένοντας τα πάντα από τους ιδιώτες που μετέχουν στα διάφορα σχέδια, κινδυνεύουμε να γίνουμε απλά πιόνι των επιδώξεων των άλλων που θα μας χρησιμοποιήσουν για τους δικούς τους στόχους. Δίχως τελικά να πραγματοποιηθούν τα έργα που μας συμφέρουν...