ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΨΙΜΑΧΙΕΣ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ  ΑΨΙΜΑΧΙΕΣ

                                                                             
Δεν υπάρχει λόγος να παίρνουμε ιδιαίτερα στα σοβαρά τους διπλωματικούς  διαξιφισμούς ανάμεσα στην Ρωσία  και την Δύση γενικότερα και τις ΗΠΑ ειδικότερα. Ο κόσμος δεν βρίσκεται στο κατώφλι ενός καινούργιου Ψυχρού Πολέμου, όπως πολλοί προαναγγέλλουν. Υπάρχουν βέβαια ζητήματα κύρους και γενικότερης πολιτικής εικόνας που εύλογα δημιουργούν και θα δημιουργήσουν και άλλες αντιθέσεις στο μέλλον. Η εποχή των εξοπλισμών και της περίφημης ισορροπίας του τρόμου όμως έχει τελειώσει. Δίχως την προοπτική να επανέλθει. Ευτυχώς για την Υφήλιο γενικότερα. Και δυστυχώς, μακροπρόθεσμα,  για τους διάφορους κατασκευαστές και εμπόρους πολυσύνθετων και καταστρεπτικών συστημάτων όπλων ειδικότερα.

Οι χώρες πλέον σήμερα, και οι ισχυρότερες ακόμη, δεν μετρούν τις δυνάμεις τους με βάση τα πυραυλικά τους οπλοστάσια. Ούτε και σε σχέση με τα εδάφη που θα μπορούσαν να κατακτήσουν. Το κύρος και οι πολιτικές δυνατότητες των χωρών σήμερα μετριούνται με βάση τα οικονομικά εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους. Και με τις αγορές στις οποίες θα μπορούσαν να κυριαρχήσουν. Η γεωοικονομία έχει αντικαταστήσει την γεωπολιτική σαν βαρόμετρο στις διεθνείς σχέσεις και σαν μέσο ανάλυσης της διεθνούς πολιτικής.

Ο Ρώσος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, πρώην Υπουργός Αμυνας και ένας από τους υποψήφιους διαδόχους του Προέδρου Πούτιν, ο Σεργκέι Ιβανώφ, δεν έκρυψε αυτή την αντίληψη, σαν κυρίαρχη και στην Ρωσική στρατηγική σκέψη,  μιλώντας προ ημερών στο Βλαδιβοστόκ. «Δεν υπάρχει περίπτωση να συγκρουσθούμε στρατιωτικά με την Δύση» τόνισε «γιατί υπάρχουν κανόνες και καθιερωμένες συμπεριφορές». Το πρόβλημα προφανώς βρίσκεται σε κάποιες χώρες της Ασίας που συχνά καταπατούν κανόνες και αποδεκτές  πρακτικές.

Ο Σεργκέι Ιβανώφ όμως σημείωσε και κάτι άλλο. Πως οι μελλοντικές αξιολογήσεις των στόχων της εξωτερικής πολιτικής της χώρας του δεν θα επικεντρώνονται προς την Δύση, που οικονομικά έχει ξεπεράσει την ακμή της. Κι έχει σε μεγάλο βαθμό εξαντλήσει τον δυναμισμό της. Το ενδιαφέρον θα στραφεί προς τις χώρες της ενότητας ΒΡΙΚ (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία και Κίνα) που αναδεικνύονται βαθμιαία σε πρωταγωνιστές της διεθνούς οικονομικής σκηνής. Με βάση τις οικονομικές δυνατότητες των λεγομένων  υπερδυνάμεων σε λίγα χρόνια οι διεθνείς αγορές θα μονοπωλούνται σχεδόν από τις βιομηχανικές εξαγωγές της Κίνας, τα προιόντα υψηλής τεχνολογίας της Ινδίας, τις πρώτες ύλες σε μεταλλεύματα και ενέργεια της Ρωσίας και τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον Λατινικό χώρο τη Βραζιλίας. Από τα χέρια τους θα περνούν οι τύχες του κόσμου όλου. Με τις ΗΠΑ να βρίσκονται στην ίδια κατηγορία. αλλά με σαφώς χαμηλότερες από σήμερα δυνατότητες...

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως κάποιες δυνάμεις δεν θα φροντίζουν το κύρος και την διεθνή τους αξιοπιστία. Ο Τζώρτζ Μπούς (πατέρας) είχε δεσμευθεί στον Μιχαήλ Γκορμπατσώφ πως η προσέγγιση των χωρών της Ανατ. Ευρώπης με την Δύση δεν θα σήμαινε εγκατάσταση καινούργιων οπλικών συστημάτων στα εδάφη τους.  Αυτό παραβιάσθηκε με τα ραντάρ που οι ΗΠΑ αποφάσισαν να εγκαταστήσουν σε Πολωνία και Τσεχία. Αν η αρχή της παραβίασης της υπόσχεσης γίνει αποδεκτή, τότε και άλλου είδους όπλα μπορούν να ακολουθήσουν. Είναι ζήτημα ηθικής τάξεως για την Ρωσία και, εκτιμώ, όχι ουσίας. Αν είχαν προηγηθεί διαβουλεύσεις ίσως και να μην είχε αντιρρήσεις.

Η Ρωσία δεν φοβάται την Πολωνία, την Τσεχία η τις Βαλτικές δημοκρατίες. Αξιοποιώντας την διάθεση των πρώτων υλών που το έδαφός της παράγει μπορεί να τις φέρει στα μέτρα της. Και δεν την ανησυχούν ραντάρ η αμυντικά πυραυλικά συστήματα. Ηδη η Πολωνία ανησυχεί για τον αγωγό αερίου που την παρακάμπτει και θα κατεβαίνει στην Γερμανία μέσω Βαλτικής Θάλασσας. Η Λιθουανία προχθές πανικοβλήθηκε μόλις ανακοινώθηκε πως η Ρωσία εγκαταλείπει τον αγωγό πετρελαίου Ντρουζμπά (Φιλίας) που την διασχίζει – αρνείται να τον επισκευάσει δηλαδή – μιά και φτιάχνει τον καινούργιο, που θα καταλήγει στο Ρωσικό λιμάνι του Πριμόρσκ, κοντά στην Αγ. Πετρούπολη.

Με γιγαντιαίες εταιρίες στους τομείς των μεταλλευμάτων και της ενέργειας στα χέρια – άμεσα η έμμεσα – του Κρεμλίνου και με τεράστια αποθέματα στο υπέδαφός της (μόλις χθές ανακαλύφθηκαν γιγαντιαία καινούργια πετρελαικά αποθέματα στη θάλασσα, κοντά στην χερσόνησο της Καμτσάτκα, στο βορειοανατολικό άκρο της Σιβηρίας) η Ρωσία είναι σε θέση πολύ πιό αποτελεσματικά – και περισσότερο «καπιταλιστικά» - να πιέζει τον διεθνή της περίγυρο. Δίχως να υποχρεώνεται να καταφεύγει σε εξοπλισμούς.

Αν βέβαια η διάρθρωση αυτή της οικονομίας της είναι μακροχρόνια επωφελής και αποτελεσματική, είναι μιά άλλη ιστορία...