ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΙΣΜΟΣ

                ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΙΣΜΟΣ
                                                                                   
                                                                                       
Δύο ζητήματα φαίνεται να μονοπωλούν την σοβαρή επικαιρότητα τους τελευταίους μήνες. Επισημαίνω το «σοβαρή» για να ξεφύγω από τα ελληνοκεντριοκά θέματα του χρόνου των εκλογών, των υπαρκτών η φανταστικών σκανδάλων και των υπονομεύσεων – συγκρούσεων ανάμεσα σε πολιτικούς και πολιτικάντηδες. Τα σοβαρά ζητήματα είναι οι κίνδυνοι για το περιβάλλον από την αλλαγή του κλίματος και η κεντρική θέση της ενεργειακής ασφάλειας  στην οργάνωση της όποιας μακροπρόθεσμης πολιτικής. 
Και τα δύο ζητήματα ακουμπούν με έμφαση σε ένα καθαρά ιδεολογικο-πολιτικό θέμα. Αν και γίνεται μεγάλη προσπάθεια αυτό να συσκοτισθεί. Το πολιτικό ζήτημα είναι η επανεμφάνιση του δημόσιου τομέα σαν παράγοντα επίλυσης προβλημάτων για το καλό δήθεν της κοινωνίας. Προσθέτω το «δήθεν» διότι συνήθως βασικός σκοπός κάθε δράσης του δημόσιου τομέα είναι η μακροημέρευση της παρουσίας του και το όφελος αυτών που εργάζονται μέσα σε αυτόν. Και στον τομέα της φροντίδας των κλιματολογικών συνθηκών αλλά και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής επάρκειας η έμμεση κατεύθυνη που προκύπτει από αναλύσεις και σπέκουλα είναι η αναθεση στο κράτος της ευθύνησς αντιμετώπισης με αποτελεσματικότητα  του προβλήματος.
Για την αλλαγή του κλίματος οι οργανώσεις της οικολογίας και του περιβάλλοντος επιμένουν πως θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για την μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Ποιός όμως θα πάρει και θα επιβάλει τα σχετικά μέτρα; Και βέβαια το κράτος. Που όμως ποτέ μέχρι σήμερα δεν έχει αποδείξει πως είναι σε θέση αποτελεσματικά να αντιμετωπίσει τέτοια ζητήματα. Δεν χωράει αμφιβολία πως αν ο κόσμος πράγματι αντιμετωπίζει παρόμοια αδιέξοδα – για τα οποία έχω σοβαρότατες επιφυλάξεις -  είναι κατά βάση ο δημόσιος τομέας που έχει συμβάλει με τις επιλογές του στην διόγκωση του προβλήματος. Στις χώρες με τον μεγαλύτερο κρατικό παρεμβατισμό έχουμε και τις καταστροφικότερες επεμβάσεις σε βάρος του περιβάλλοντος. Οι ραδιενεργές εκτάσεις του Καζακστάν, η Θάλασσα της Αράλης στην Κεντρική Ασία, η μόλυνση των ποταμών Σούρ Νταρία και Αμπού Νταρία στο Ουζμπεκιστάν, η περιοχή του Νορίλσκ στη Βόρεια Ρωσία η καταστροφή της ροής του ποταμού Γιάνγκ Τσέ στην Κίνα και τόσα άλλα προκλήθηκαν από παρεμβάσεις του κράτους για την ολοκλήρωση κεντρικά σχεδιασμένων προγραμμάτων.

Είναι φανερό όμως πως οι διάφορες περιβαλλοντικές οργανώσεις μέμφονται τον καπιταλισμό και την οικονομία της αγοράς για τα θέματα αυτά. Οι ηττημένοι δηλ. της ιδεολογικής αντιπαράθεσης  του περασμένου αιώνα, οπαδοί δηλ. όλοι του κρατικού σοσιαλισμού,  ενδύονται στα πράσινα της οικολογίας για να κρύψουν τις κατακόκκινες εσωτερικές τους πεποιθήσεις. Και παρασύρουν πολύ κόσμο που καλοπροαίρετα θέλει να αγωνισθεί για το περιβάλλον.  Και τι προτείνουν; Ουσιαστικά παρεμβάσεις ενάντια στην ελεύθερη αγορά (φόρους δηλ. και μείωση δραστηριοτήτων) που αποτέλεσμα θάχουν την χειροτέρεψη των συνθηκών της ζωής μας. Με συνέπεια ο κόσμος που θα αρχίσει ξανά να υποφέρει να αρχίσει να καταφέρεται – όχι βέβαια κατά των οικολόγων – αλλά κατά του συστήματος της ελεύθερης οικονομίας της αγοράς!!  
Το βλέπουμε αυτό ήδη στην ενέργεια. Ενας από τους λόγους που οι τιμές της βενζίνης που αγοράζουμε στα πρατήρια ανεβαίνουν είναι και ο περιορισμένος αριθμός διυλιστηρίων που υπάρχουν. Η διύλιση αποτελεί εμπορικό προιόν από μόνη της. Και υπόκειται στους νόμους της αγοράς. Οταν λοιπόν ανεβαίνει η ζήτηση κατακόρυφα για επεξεργασμένα προιόντα πετρελαίου (βενζίνη αυτοκινήτου η πετρέλαιο θέρμανσης) τους μήνες του καλοκαιριού και τον χειμώνα (ιδιαίτερα μάλιστα σε περιπτώσεις που διυλιστήρια παγκόσμια έχουν υποστεί ζημιές από τυφώνες η από διλιοφθορές και τρομοκρατικές ενέργειες)  οι τιμές φυσιολογικά τινάζονται στα ύψη. Διότι η προσφορά είναι δεδομένη η και περιορισμένη. Κι αυτό επειδή δεν είναι δυνατή η κατασκευή καινούργιων διυλιστηρίων. Λόγω αντίδρασης όσων φοβούνται αρνητικές επιπτώσεις για το περιβάλλον!!
Εχετε όμως ακούσει ποτέ κανέναν να κατηγορεί τους περιβαλλοντολόγους για τις τιμές της βενζίνης; Πάντα για όλα φταίνε οι εταιρίες πετρελαίου και η απλευθερωμένη αγορά...  Το ίδιο σιγά – σιγά επιδιώκεται να γίνει και σε πολλούς άλλους τομείς οικονομικής δραστηριότητας. Στο όνομα της προστασίας του περιβάλλοντος λ.χ. θα μπαίνουν φόροι στην βενζίνη. Συνακόλουθα θα ακριβαίνουν οι μεταφορές προιόντων, η βενζίνη που βάζουμε ατο αυτοκίνητό μας στα πρατήρια, τα προιόντα που θα παράγουν τα εργοστάσια, τα φρούτα και τα ζαρζαβατικά που θα φέρνουν οι αγρότες στις αγορές και τόσα άλλα. Δεν πρόκειται κανείς βέβαια τότε να κατηγρήσει τους φόρους για την ακρίβεια. Για όλα θα φταίνε οι απελευθερωμένες αγορές  και η επιδίωξη του επιχειρηματικού κέρδους.
Η κρατική παρέμβαση όμως είναι καταστρεπτική και ουσιαστικότερα στον τομέα της ενέργειας.  Από την μιά μεριά οι κυβερνήσεις σχεδιάζουν επιβαρύνσεις στην κίνηση των αυτοκινήτων, διόδια στις παρυφές των πόλεων,  προσπάθειες εξοικονόμησης ενέργειας με κάθε τρόπο. Κι από την άλλη ομολογούν πως η κατανάλωση ενέργειας στις μετακινήσεις θα αυξηθεί.  Διότι προετοιμάζουν την κατασκευή καινούργιων δρόμων και αυτοκινητόδρομων, νέων αεροδρομίων η εκσυγχρονισμούς των παλαιών και νέες γραμμές συρμών με ηλεκτροκίνητα τραίνα. Ολα αυτά όμως απαιτούν μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας (αυτοκίνητα, αεροπλάνα και τραίνα) που από τα πράγματα εξουδετερώνουν κάθε προγραμματισμό για την εξοικονόμησή της. Από την μιά μεριά το δημόσιο παρεμβαίνει για τον περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας κι από την άλλη προγραμματίζει έργα που θα την αυξήσουν!!
Αν σε όλα αυτά προσθέσει κάποιος και την έλλειψη μακροχρόνιας κι’ ορθολογικής στρατηγικής για την εξασφάλιση ομαλής ροής ενεργειακών πόρων – κάθε κίνηση που έχει μέχρι τώρα γίνει (Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη και αγωγός αερίου Τουρκία-Ελλάδα-Ιταλία) αποτελεί αποτέλεσμα πρωτοβουλιών άλλων κυβερνήσεων η του ιδιωτικού τομέα - αποδεικνύει την αδυναμία της δημόσιας γραφειοκρατίας να κινηθεί αποτελεσματικά στους τομείς αυτούς. Οι πρωτοβουλίες που ενδεχόμενα θα αναληφθούν θα αφήσουν την χώρα εκτεθειμένη. Σε όφελος βέβαια των εχθρών της ευημερίας  και της οικονομικής ελευθερίας. Αυτοί δηλ. που πετάχθηκαν με δύναμη από την πόρτα, επιδιώκουν τώρα να γυρίσουν πίσω πονηρά από το παράθυρο...