ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΚΑΙ ENEΡΓΕΙΑΚΟΙ ΑΓΩΓΟΙ

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΚΑΙ ENEΡΓΕΙΑΚΟΙ ΑΓΩΓΟΙ

Πάντοτε η Αμερική καταλήγει να είναι ο υπεύθυνος κάθε στραβοπατήματος στις διεθνείς μας σχέσεις και επιδιώξεις. Το ίδιο φαίνεται να συμβαίνει τελευταία με την υπόθεση των αγωγών πετρελαίου και αερίου. Η χώρα υπόγραψε μιά συμφωνία, κατ’ αρχήν θετική για τα συμφέροντά μας, με την Ρωσία και την Bουλγαρία Κι’ από την πρώτη σχεδόν στιγμή πνιγήκαμε από δημοσιεύματα πως οι αμερικανοί δήθεν επιχειρούν να τορπιλίσουν τις σχετικές συμφωνίες. Παρόμοιο υπήρξε και το σχόλιο του Θανάση Αργυράκη στον Ελ. Τύπο («Η Διπλωματία των Αγωγών», 18-4-07). Με αφορμή κάποια ομιλία του αμερικανού πρέσβυ στην Αθήνα και την επίσκεψη του διευθύνοντα συμβούλου της Γκάζπρομ. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να ξεκαθαρίσουμε κάπως τα πράγματα.

Ο αγωγός πετρελαίου Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη δεν έχει κανένα απολύτως αντίπαλο. Οι πάντες εκτιμούν πως μιά διέξοδος ακόμη των πετρελαικών κοιτασμάτων της Ρωσίας προς τις διεθνείς αγορές είναι θετική. Κάποιο πρόβλημα ενδεχόμενα να υπήρξε με την ΕΕ – κι όχι με τους αμερικανούς. Στην λογική πως η σχετική συμφωνία έγινε μονομερώς, δίχως συνεννοήσεις και διαβούλευση με τις Βρυξέλλες. Δεν είμαστε όμως οι μόνοι που έχουν κάνει κάτι τέτοιο. Οι Γερμανοί λ.χ. είναι οι πρώτοι διδάξαντες.

Από εκεί και κάτω τίθενται μιά σειρά από ζητήματα που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί. Οι Ρωσικές εταιρίες έχουν αναλάβει αδιαπραγμάτευτα την πλειοψηφία της εταιρίας του νέου αγωγού. Ομως το πετρέλαιο που θα μεταφερθεί, για να είναι ο αγωγός εμπορεύσιμος, θα πρέπει να έρθει από το Καζακστάν. Με την συμμετοχή της αμερικανικής εταιρίας Chevron. H οποία όμως για να μπεί στο κονσόρτσιουμ του αγωγού θα πρέπει να πάρει κομμάτι του ελληνικού η του Βουλγάρικου ποσοστού. Γιατί όμως; Εδώ απάντηση δεν έχει δοθεί.

Οι όποιες ενδεχόμενες αμερικανικές ανησυχίες εκκινούν από ακριβώς αυτό το αναπάντητο ερώτημα. Είναι φανερό πως η Ρωσική πλευρά – κάτι που εκπηγάζει και από την εθνική της νομοθεσία – απαιτεί τον έλεγχο κάθε διαμετακομιστικού μέσου που μεταφέρει ορυκτό πλούτο της χώρας – τώρα πιά και εκτός εθνικών συνόρων. Η ανησυχία που εμφανίζεται δεν αφορά ιδιαίτερα τον αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη. Αλλά τους υπάρχοντες η και μελλοντικούς αγωγούς αερίου.

Η άφιξη του κου Μίλλερ (επικεφαλής της Γκάζπρομ) στην Ελλάδα είχε σημαντικά θετικά σημεία. Οπως η υπογραφή της ανανέωσης της συμφωνίας για Ρωσικό αέριο για τα επόμενα 40 χρόνια. Που και για τους Ρώσους έχει ιδιαίτερη σημασία. Μιά και η Γκάζπρομ δεν επενδύει ακόμη μέσα στη Ρωσία σοβαρά ποσά αν προηγουμένως δεν έχει ξεκαθαρίσει με μακροχρόνια συμβόλαια το αέριο που στο μέλλον θα πουλήσει. Η μοναδική της καινούργια επιχείρηση εξόρυξης, μετά από 5 χρόνια αδράνειας στον τομέα της καινούργιας παραγωγής, ξεκίνησε πρόσφατα στο Μπερεγκοβόγιε, ψηλά στη Δυτική Σιβηρία, σε συνεργασία με την ιδιωτική εταιρία NGK Itera. Η οποία βέβαια είχε ήδη ετοιμάσει το κοίτασμα. Και εξαναγκάσθηκε σε συνεργασία λόγω του μονοπωλίου της Γκάζπρομ στους αγωγούς μεταφοράς του προιόντος μέσα στην Ρωσία. Ο Ρώσος όμως οικονομικός μεγαλοπαράγων έκανε νύξι στην Αθήνα και για χρήση και της Ρεβυθούσας, για αποθήκευση προφανώς υγροποιημένου αερίου – άγνωστο από που όμως και πότε. Το θέμα έχει βέβαια να κάνει πάντα με τον έλεγχο. Αυτό είναι κυρίως που προκαλεί ανησυχίες.

Στην ίδια λογική πολλοί συνοφριώνονται για το Ρωσικό ενδαφέρον για τον αγωγό αερίου Τουρκίας – Ελλάδας – Ιταλίας. Που θα μπορούσε να συνδεθεί είτε στην Τουρκία – με τον αγωγό ρωσικού αερίου Blue Stream που έρχεται μέσω Μαύρης Θάλασσας από το Νοβοροσίσκ – είτε στην χώρα μας, με τον αγωγό που φθάνει σε εμάς μέσω Βουλγαρίας. Από την ώρα που η Γκάζπρομ έχει δεσμεύσει τα κοιτάσματα αερίου του Αζερμπαιτζάν και του Τουρκμενιστάν για τα επόμενα 15 με 20 χρόνια είναι αυτονόητο πως ο νέος αυτός υπό κατασκευή αγωγός θα πρέπει κάτι να βρεί να μεταφέρει. Το Ρωσικό αέριο είναι η αυταπόδεικτη λογική λύση. Με το ερώτημα όμως του ελέγχου του αγωγού. Αμερικανοί και ευρωπαίοι για αυτό ακριβώς το ζήτημα ανησυχούν. Και δεν είναι κάτι βέβαια που μπορεί να λύσει μονάχη της η Ελλάδα. Εύλογα οι δυτικοί ανησυχούν για τον ολοκληρωτικό έλεγχο που μπορεί να καταντήσει να ασκεί η Ρωσία στις ενεργειακές ανάγκες της δυτικής ευρώπης. Αλλά οφείλουν όμως, πέρα από ανησυχίες, να προτείνουν και λύσεις.

Το Αζερμπαιτζάν, το Τουρκμενιστάν και το Καζακστάν είναι χώρες με μεγάλα αποθέματα πετρελαίου και αερίου. Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ καλλιεργούν καλές σχέσεις μαζί τους κι έχουν σαν στόχο να απεξαρτήσουν την εκμετάλλευση των ενεργειακών τους κοιτασμάτων από τον έλεγχο της Ρωσίας. Οφείλουν όμως από εκεί ακριβώς να ξεκινήσουν. Κι όχι από τις χώρες που οι αγωγοί θα περνούν. Διότι αγωγοί δίχως αέριο και πετρέλαιο να μεταφέρουν δεν είναι παρά ασκήσεις στον αέρα. Κι από την ώρα που μερικές από τις χώρες αυτές έχουν μακροχρόνιες συμφωνίες εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων τους με την Γκάζμπρομ οι δυτικές ανησυχίες μάλλον σε λάθος πόρτες απευθύνονται.