ΠΡΑΓΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΑΜΑΤΩΝ

ΠΡΑΓΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΑΜΑΤΩΝ

Πολύ συζήτηση γίνεται τελευταία για το είδος της πολιτικής που οδηγεί στην εξουσία. Και πολλοί αναλυτές και ειδικοί «επικοινωνιολόγοι» προκρίνουν τον πραγματισμό από τον ιδεολογικό δογματισμό. Οι δογματικοί βέβαια δεν έχουν τύχη σε κανένα ελεύθερο και ανοιχτό πολιτικό σύστημα. Δεν είναι όμως ο δογματισμός το ίδιο πράγμα με μιά πολιτική αρχών που στηρίζεται σε ένα συγκροτημένο όραμα για την κοινωνία που η πολιτική αυτή επιδιώκει. Η αντίθεση λοιπόν δεν είναι ανάμεσα στον πραγματισμό και τον δογματισμό. Αλλά ανάμεσα σε μιά πολιτική συμπεριφορά ευκαιριακή, δίχως αρχές και ουσιαστικές προεκλογικές δεσμεύσεις, και σε μιά πολιτική σχεδιασμένη πάνω σε οράματα και ηθικο-πολιτικούς προσδιορισμούς.

Η πολιτική του πραγματισμού στηρίζεται πάνω στην απαράδεκτη πρόθεση του πολτικού να παραπλανήσει το εκλογικό του σώμα. Πηγαίνοντας με τα νερά της κοινής γνώμης, όπως αυτά αποτυπώνονται στις δημοσκοπήσεις, ο πραγματιστής ηγέτης νοιάζεται βασικά για την με κάθε τρόπο αναρρίχηση στην εξουσία. Κι όχι με τις αλλαγές που απαραίτητα χρειάζεται η κοινωνία για να ξεφύγει από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Το αποτέλεσμα είναι πως η – συνήθης, διότι δεν ενοχλεί κανένα - επιτυχία του στις εκλογές δεν συνοδεύεται από την απαραίτητη συνακόλουθη ικανοποίηση του εκλογικού σώματος από τις επιδόσεις του μετεκλογικά. Η περίπτωση του Τζών Μέητζορ στην Βρετανία είναι χαρακτηριστική. Κέρδισε τις εκλογές σαν ο πραγματιστής διάδοχος της ιδεολογικοποιημένης κας Θάτσερ και καταποντίσθηκε στην συνέχεια μη έχοντας να πεί και να κάνει απολύτως τίποτε για τα προβλήματα της Αγγλικής κοινωνίας.

Ενα δεύτερο σοβαρότατο πρόβλημα της πραγματιστικής λεγόμενης πολιτικής είναι η επικίνδυνη έλλειψη συνοχής της παράταξης αυτής αφού βρεθεί στην εξουσία. Με την απουσία μιάς δυναμικής πολιτικής αρχών και καθαρών προσανατολισμών το παιχνίδι καταντάει να επικεντρώνεται στην νομή και διανομή της εξουσίας. Και στον τομέα αυτό οι ορέξεις είναι αβυσσαλέες, οι φιλοδοξίες απύθμενες και οι δυνατότητες ικανοποίησής τους περιορισμένες. Το φυσιολογικό και αναπόφευκτο αποτέλεσμα είναι οι εσωκομματικές αντιπαραθέσεις, οι συγκρούσεις ανάμεσα στα «εγώ» διαφόρων πολιτικών και η έλλειψη στιβαρής διαχείρισης των προβλημάτων και των λογής κρίσεων. Η περίπτωση της ΝΔ σήμερα είναι χαρακτηριστική τέτοιων καταστάσεων. Ο Πρωθυπουργός αποφεύγει να εμπλακρί στην ουσία τγν θεμάτων φοβούμενος μήπως τυχόν πληγωθεί η δημόσιά του εικόνα και το «μαγαζί», δηλ. η κυβέρνηση και το κόμμα, κλονίζεται από αμοιβαίες υπονομεύσεις, διαπροσωπικές συγκρούσεις και σκληρές διαφωνίες.

Το πρβάδισμα της ΝΔ στις προτιμήσεις του εκλογικού σώματος, ακόμη και σήμερα, δύο και πλέον χρόνια από τις εκλογές, δεν είναι αποτέλεσμα της πραγματιστικής στάσης του Πρωθυπουργού. Οφείλεται κατά κύριο λόγο στην χλωμή παρουσία της αντιπολίτευσης γενικότερα (το ΠΑΣοΚ βασανίζεται ακόμη από την μακοχρόνια παρουσία του στους κυβερνητικούς θώκους ενώ τα κόμματα της Αριστεράς συνεχίζουν το σχεδόν ταυτόσημο πολιτικό τροπάρι των τελευταίων δεκαετιών) και στην εύλογη για την ώρα στάση ανοχής της κοινής γνώμης. Συγκρίσεις με εξελίξεις και πολιτικούς άλλων χωρών είναι εξαιρετικά επισφαλείς. Ο κ. Κάμερον στην Βρετανία πηγαίονει καλά στις δημοσκοπήσεις όχι σαν υπόδειγμα πραγματισμού αλλά σαν πρότυπο καινούργιου lifestyle, που λατρεύιυν τα ΜΜΕ, και με κάποιες πρωτοποριακές κινήσεις στον τομέα της κοινωνικής ανοχής και συνειδητοποίησης (ομοφυλόφυλλοι, περιβάλλον κλπ). Η κα Ρουαγιάλ στην Γαλλία αναδεικνύεται στο πρόσωπο που τα Μέσα λατρεύουν να μισούν, με επίκεντρο πάντα την εντυπωσιακή γυναικεία της παρουσία. Ο κος Σαρκοζί, από την άλλη πλευρά, αντεπιτίθεται με στιβαρή πολιτική πλατφόρμα αρχών (άσχετο αν πολλοί πιστεύουν πως δεν πρόκειται να την τηρήσει) και έντονα ιδεολογικοποιημένο λόγο. Ο κος Πρόντι στην Ιταλία εξελέγη με ελάχιστα πολιτικά έντονο λόγο και θέσεις. Κκι όλοι βλέπουμε, σαν απόδειξη όλων των παραπάνω, πως παραπαίει σήμερα η κυβέρνηση.της Ιταλίας. Αν πάλι μιλήσουμε για χώρες του Τρίτου Κόσμου (Βραζιλίά, Αργεντινή, Βενεζουέλα, Βολιβία κλπ) θα ήταν μάλλον αφέλεια να μιλήσει κανείς για έλλειψη σκληρότατων ιδεολογικών προσνατολισμών των νικητών των εκεί εκλογών.

Το συμπέρασμα εκτιμώ πως προκύπτει από μόνο του. Δίχως πολιτικές αρχών δεν επιτυγχάνεται η μακροχρόνια πολιτική παρουσία και επιτυχία μιάς παράταξης.