ΤΙ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΘΑ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ Ο ΑΓΩΓΟΣ

ΤΙ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΘΑ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ Ο ΑΓΩΓΟΣ;


Mε σχετική έκπληξη διάβασα προ ημερών την κυβερνητική διαβεβαίωση πως στις αρχές Φεβρουαρίου κλείνει θετικά το θέμα του αγωγού Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολης. Πριν κάν από τις συνακόλουθες δηλώσεις του Προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας Βλαντιμίρ Πούτιν, που πιεστικά πλέον επεσήμανε τις αβελτηρίες της Ελληνο-Βουλγαρικής πλευράς  για το έργο, σημαντικά σύννεφα ανησυχιών είχαν σωρευτεί γύρω από την δυνατότητα υλοποίησής του.

Στο εξαιρετικά ρηχό σκηνικό της ελληνικής επικαιρότητας, όπου τα πάντα εκχυδαίζονται σε επίπεδο αποκρουστικής υπεραπλούστευσης, τα προβλήματα στην υλοποίηση του έργου του αγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης οφείλονται - σε ποιόν άλλον – στους Αμερικανούς. Οι ΗΠΑ όμως δεν στέκονται αρνητικά απέναντι στον αγωγό αυτόν. Ούτε και έθιξε παρόμοιο ζήτημα κατά την εδώ επίσκεψή της η κα Ράις.

Είχα διατυπώσει τις επιφυλάξεις μου για την θετική εξέλιξη του έργου από την εποχή της εδώ επίσκεψης του Ρώσου Προέδρου. Επειδή ακριβώς δεν είχαν τότε «πέσει» υπογραφές. Και έμεναν έτσι σοβαρότατα ζητήματα σε εκκρεμότητα.  Κάποια από αυτά λύθηκαν στο ενδιάμεσο διάστημα. Κάποια άλλα παραμένουν, ενώ εμφανίσθηκαν και καινούργια.

Η ουσία του ζητήματος είναι οι ποσότητες του πετρελαίου που θα μεταφέρει ο αγωγός. Πόσες θα είναι αυτές, ποιές θα είναι και από που θα προέρχονται. Η Ρωσία εξάγει ήδη όλο το πετρέλαιο που παράγει η που περνά από τα εδάφη της (συμπεριλαμβανομένων και των πετρελαίων του Ταταρστάν) , κατά κύριο λόγο, μέσω του λιμανιού του Νοβοροσίσκ. Οι ποσότητες αυτές φορτώνονται σε καράβια και μεταφέρονται στις διεθνείς αγορές περνώντας από τα Στενά του  Βοσπόρου. Σε καμία περίπτωση η Ρωσική Ομοσπονδία δεν θα ήθελε να μειώσει τις ποσότητες που περνούν από τα Στενά. Παρά τις καθυστερήσεις που εκεί σημειώνονται. Και που βέβαια οικονομικά δεν επιβαρύνουν την παραγωγό χώρα. Διότι θα κινδύνευε σταδιακά να χάσει ένα κεκτημένο δικαίωμα και να δώσει την δυνατότητα στην Τουρκία να απαγορεύσει το πέρασμα φορτίων από τα Στενά. Πρέπει λοιπόν να αξιοποιηθούν άλλες, πιθανότατα καινούργιες, ποσότητες. 

Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει πως μεγάλες ποσότητες πετρελαίου του Καζακστάν (από το πεδίο του Τενγκίζ κυρίως) εξάγονται ήδη από το Νοβοροσίσκ  μεταφερόμενες μέσω του αγωγού της βόρειας Κασπίας (Caspian Pipeline Consortium, CPC) τον οποίο ελέγχει η αμερικανική εταιρία Chevron.  Eκτιμάται λοιπόν πως για να γίνει βιώσιμος ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης (Μ-Α) θα πρέπει να βρεθούν καινούργιες ποσότητες πετρελαίου που θα μεταφερθούν μέχρι εκεί.  Και επειδή η Ρωσική παραγωγή δεν μεγαλώνει, αντιθέτως αντιμετωπίζει αυξητική κάμψη λόγω κυρίως έλλειψης επενδύσεων και περιπετειών του κλάδου (λ.χ. η υπόθεση Yukos), θα χρειασθούν πετρέλαια από το Καζακστάν για να γεμίσει ο αγωγός.

ΟΙ αναγκαίες ποσότητες δεν θα μπορούσαν να προέλθουν παρά από το πλούσιο καινούργιο πεδίο Κασαγκάν, νοτιότερα στην Κασπία, μεταφερόμενες με τον αγωγό CPC. Για τον λόγο ακριβώς αυτόν κρίθηκε απαραίτητο να συμμετάσχει στο κονσότσιουμ των εταιριών του Μ-Α και η Chevron. Μετέχοντας βέβαια στο ποσοστό των Ελλήνων και των Βουλγάρων – μιά και οι Ρώσοι δε  συζητούσαν μείωση του δικού τους  πλειοψηφικού ποσοστού. 

Η ανάγκη όμως για την ένταξη της Chevron και την υλοποίηση του έργου παρέκαμψε όλες τις φυσιολογικές ελληνο-βουλγαρικές επιφυλάξεις. Στην περίπτωση που ο αγωγός αυτός δεν οικοδομηθεί η Ρωσία έχει περίπου έτοιμη την εναλλακτική λύση. Κι αυτή δεν είναι άλλη από την αξιοποίηση της Σαμψούντας στην βόρεια Τουρκία και την διασύνδεσή της, με ένα καινούργιο μικρού μήκους αγωγό, με το λιμάνι του Τσευχάν στη Μεσόγειο. Κι’ υπάρχουν βέβαια πάντα και οι επιλογές της Κωστάντζας η του Πλοεστίου στη Ρουμανία.

Δύο ζητήματα όμως εμφανίσθηκαν τελευταία και δεν έχουν ακόμη λυθεί. Ο γενικός εισαγγελέας της Μόσχας δήλωσε στα τέλη του περασμένου χρόνου πως ο CPC είναι παράνομος (!) διότι έχουν παραβιασθεί οι όροι βάσει των οποίων δόθηκε η άδεια για την κατασκευή του. Η κίνηση αυτή εκτιμάται πως αποσκοπεί στην έξωση της Chevron και στο πέρασμα του αγωγού CPC στην ιδιοκτησία της Ρωσικής μονοπωλιακής Transnfet. Σαν αντίποινο (;) στα τέλη Ιανουαρίου το Καζακστάν ανακοίνωσε πως αποφάσισε να μεταφέρει τα πετρέλαιά του (Τενγκίζ και Κασαγκάν) με πλοία στο Μπακού του Αζερμπαιτζάν. Κι από εκεί, μέσω του αγωγού Μπακού – Τυφλίδα – Τσευχάν (στην Τουρκία), να εξάγεται στις διεθνείς αγορές. 

Είναι προφανές πως η αλλαγή στάσης του Καζακστάν συνδέεται με τις διώξεις που υφίσταται η Chevron στη Ρωσία. Εφ όσον αυτή κατά κύριο λόγο εκμεταλλεύεται τα πετρελαικά πεδία του Καζακστάν γύρω από την Κασπία.  Το τι τελικά θα γίνει δεν είναι ακόμη γνωστό. Σίγουρα όμως επηρεάζει άμεσα τις τύχες του αγωγού που ενδιαφέρει τα ελληνικά συμφέροντα και καταλήγει στην Αλεξανδρούπολη.