ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗ  ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ  ΓΕΝΕΩΝ



Στη διάρκεια του 99% της πορείας του ανθρώπινου γένους η μέση προσδοκία ζωής δε ξεπερνούσε τα 18 χρόνια. Η γενιά που σήμερα προετοιμάζεται να τελειώσει την ενεργό παραγωγική της πορεία, η γενιά δηλ. των λουλουδιών, του Μάη του '68, του Γούντστοκ και του Πολυτεχνείου μπορεί να έχει προσδοκίες ζωής που είναι δυνατόν να φθάνουν σε μέσο όρο τα 80 ή και τα 90 χρόνια. Την ίδια στιγμή βέβαια ο αριθμός των γεννήσεων περιορίζεται.
Το πρόβλημα λοιπόν της κοινωνικής ασφάλισης χάσκει απειλητικό. Εναντίον κυρίως των νέων.

Η κοινωνία μας στην ουσία δείχνει μια αδυσώπητη σκληρότητα προς τους νέους. Που φθάνει ίσως και μέχρι τα όρια του μίσους!! Παρά τις φραστικές διακηρύξεις και τις φτιασιδωμένες εκφράσεις ευαισθησίας για τα προβλήματα της νέας γενιάς, η κοινωνία μας συνειδητά και σε καθημερινή βάση πριονίζει τις δυνατότητες των νέων παιδιών να χτίσουν ένα μέλλον σιγουριάς και οικονομικής ασφάλειας. Θα γίνω πιο συγκεκριμένος.

Η χώρα αντιμετωπίζει ένα βεβαιωμένο πρόβλημα γήρανσης του πληθυσμού. Οι νέοι γίνονται ποσοστιαία λιγότεροι από τους ηλικιωμένους. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως όλο και λιγότεροι θα εισέρχονται ως εργαζόμενοι στην παραγωγική διαδικασία για να χρηματοδοτήσουν τις απολαβές (συντάξεις, περίθαλψη) των όλο και περισσοτέρων που θα εξέρχονται από αυτήν. Η πίεση προς τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης θα γίνει εντονότερη με την αναμενόμενη κυριαρχία της Νέας Οικονομίας, των οικονομικών δηλ. δραστηριοτήτων που στηρίζονται στις νέες τεχνολογίες, στην παραγωγική διαδικασία. Έχει υπολογισθεί λ.χ. στις ΗΠΑ, πως για την παραγωγή των σημερινών βιομηχανικών προϊόντων, κι εφ όσον χρησιμοποιηθούν σε όλους τους τομείς οι νέες τεχνολογίες, θα χρειάζεται μοναχά το 5% του συνολικού εργατικού δυναμικού ενώ για την παραγωγή αγροτικών προϊόντων μοναχά το 2%. Εφ όσον δεν έχουν γίνει οι κατάλληλες υποδομές στην παιδεία ώστε η πλειοψηφία των εργαζομένων να μπορεί με αξιώσεις να μετέχει στην παραγωγική έκρηξη των νέων τεχνολoγιών η ανεργία θα φθάσει στα ύψη και οι επιπτώσεις στην κοινωνική ασφάλιση - από την έλλειψη εισφορών - θα είναι θανατηφόρες.

Σύντομα το σύστημα θα οδηγηθεί σε αδιέξοδο με κύριο θύμα τους νεώτερους. Που είναι μαθηματικά βέβαιο πως, ανεξάρτητα από τις τρέχουσες ή και τις μελλοντικές τους συνεισφορές, θα είναι αδύνατον να απολαύσουν το οτιδήποτε όταν φθάσουν και εκείνοι σε ηλικία αποχώρησης από την ενεργό δράση. Διότι μέχρι τότε τα κοινωνικο-ασφαλιστικά συστήματα θα έχουν ολότελα χρεοκοπήσει. Όσοι λοιπόν σήμερα και αύριο εισέλθουν στην παραγωγική διαδικασία θα επιδοτούν τις απολαβές των ηλικιωμένων, ενώ αντικειμενικά δεν θα μπορούν να προσδοκούν σε καμία παροχή προς τους εαυτούς τους στο μέλλον!!

Δεν χωράει αμφιβολία πως ένα τόσο αδιέξοδο σύστημα έχει άμεση ανάγκη μεταρρύθμισης. Εν τούτοις, κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δυσχερές. Διότι όσοι σήμερα απολαμβάνουν ή προσδοκούν σε λίγα χρόνια να απολαύσουν τις παροχές του δεν είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν έστω και κάποιο μέρος από τα μέχρι σήμερα κατοχυρωμένα δικαιώματά τους για να εξασφαλίσουν κάποια αντίστοιχη κοινωνική προστασία για τις γενιές του αύριο. Το πρόβλημα γίνεται περισσότερο σύνθετο, αν αναλογιστεί κανείς πως καθ' όσον η τάση γήρανσης του πληθυσμού θα διογκώνεται τόσο περισσότεροι αριθμητικά θα γίνονται εκείνοι που με κανέναν τρόπο δε θα επιθυμούν τροποποίηση του συστήματος. Η δύναμη της ψήφου τους θα ακυρώνει κάθε προσπάθεια μεταρρύθμισης, ενώ θα καθοδηγεί τα νομοθετικά σώματα σε πρωτοβουλίες που θα επιβαρύνουν όλο και περισσότερο τα ήδη σε αδιέξοδο ευρισκόμενα νεώτερα στρώματα του πληθυσμού. Το σύστημα θα ευνοεί λοιπόν από τα πράγματα τους πολυπληθέστερους ηλικιωμένους. Το αδιέξοδο θα είναι περίπου πλήρες!!

Σε επίπεδο κατά κεφαλήν παροχών το Δημόσιο δεν δαπανά σχεδόν τίποτε για το μέλλον της κοινωνίας. Δε ξοδεύει παρά ελάχιστα χρήματα για τη νέα γενιά. Την ίδια ώρα δαπανά πολλά δις για τους ηλικιωμένους. Οι βαρύτερες δαπάνες του κράτους είναι αυτές που καταναλίσκονται στην περίθαλψη και τις συντάξεις. Και είναι αυτές, δαπάνες καθαρά καταναλωτικές. Με άλλα λόγια είναι χρήματα που δεν επενδύονται για μελλοντική αξιοποίηση, αλλά εξανεμίζονται σχεδόν άμεσα στην κατανάλωση.

Η κοινωνία λοιπόν απομυζά φορολογικά τις αριθμητικά φθίνουσες νεώτερες γενιές για να στηρίξει τις καταναλωτικές ανάγκες των πολυπληθέστερων πλέον ηλικιωμένων. Αν σε όλα αυτά μάλιστα συνυπολογίσουμε και τα χαμηλότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης που με τα χρόνια έχουν καθιερωθεί, μαζί και με τον συνεχώς επιμηκυνόμενο μέσο όρο ζωής, η κατάσταση γίνεται σχεδόν βίαια εχθρική για τους νέους και εκρηκτική για τη συνοχή της κοινωνίας.

Η ριζική μεταρρύθμιση είναι αναγκαία. Ποιός όμως θα την αποτολμήσει;